Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2011/1584 K.2013/1558

Taraflar arasında görülen davada ... Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 22.10.2010 tarih ve 2006/108-2010/235 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı ...vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 22.01.2013 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davalılar vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, “..." tarafından yazılan “...” adlı eserin davacı ...tarafından Türkçe’ye çevrildiğini, bu nedenle davacının işleme eser sahibi olduğunu, diğer davacı ...

Meslek Birliğinin verdiği yetki belgesi nedeniyle diğer davacının da dava açma yetkisinin bulunduğunu, davaya konu çevirinin davalılarca intihal yolu ile basılıp dağıtıldığını, eser sahibi müvekkilinin mali ve manevi haklarının ihlal edildiğini, davalılarca basılıp dağıtılan ve davalılardan ...’ın çevirmen olarak yer aldığı ikinci çeviride, ölçüyü kat kat aşan, alıntı sınırları dışına çıkan intihallerin bulunduğunu, ileri sürerek FSEK 68/3 maddesi gereğince 3 kat hesabı ile 8.640 TL maddi tazminat ile 8.000 TL manevi tazminatın davalılardan tahsiline, tecavüzün ref ine, kitabın tecavüzün önlenmesine,

verilecek kararın ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, kitabın İngilizce dilinde iki farklı baskısının yapıldığını, ikinci baskının, birinci baskının aynısı olmadığını, kitabın Türkiye’deki ilk baskısının çevirisinin davacı ...tarafından yapıldığını ve çeviri ücretinin davacıya ödendiğini, çeviri yayınlanmadan önce hataların giderilmesi amacıyla redaksiyona verilmek istendiğini, ancak çevirinin iletildiği birkaç kişinin, çevirinin düzeltilemeyecek kadar hata ve yanlışlık içerdiği söylendiğinden o sıralarda kitabın yazarı hakkında lisans tezi hazırlayan ...’dan yardım istendiğini, ...’ın çeviri üzerinde aylarca çalışarak düzeltmeler yaptığını,

...’ın aynı zamanda kitabın ilk baskısını yayına hazırlayan kişi olduğunu, kitabın ikinci baskı için 19.11.2003 tarihli sözleşme ile kitabın Türkiye’deki yayın hakkı devralınarak kitabın ikinci baskısının yeniden çevrildiğini, tazminat taleplerinin fahiş olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, çevirisi yapılan metinler arasında önemli farklılıkların bulunduğu, dava konusu çevirinin bir edebi eser ya da roman olmayıp bilimsel bir eser olması nedeniyle bu tür çevirilerde birebir karşılıklar bulunarak herhangi bir anlamsal farklılık yaratmadan birebir çevirinin yapılmasının gerektiği, çevirmenlerin tutumlarının benzer olmadığı, birinci çevirinin ingilizce söz dizimine ve kaynak metin normlarına daha çok bağlı kaldığı, ikinci çevirinin ise Türkçe dil ve anlatım olanakları lehine daha çok yerelleştirme yapılarak oluşturulduğu,

önemli oranlarda çevirmen çözümlerinin sunulduğu ve aralarında önemli farklılıkların bulunduğu, intihal iddiasının sabit olmadığı, mevcut benzerliğin çevrilen eserin aynı eser oluşu, çevirinin bilimsel eser olmasından ve çeviri kurallarından kaynaklandığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı ... Aslanoğlu vekili temyiz etmiştir. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı ...vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.