Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2011/1795 K.2013/2599

Taraflar arasında görülen davada ... .... Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen .../02/2009 tarih ve 2005/60-2009/43 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili ve davalı Ak-tem Temizlik Sosyal Hizmetler Taşımacılık Organizasyon Paz. San. Tic. A.Ş. vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen .../02/2013 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Av. ... ile davalılar Ak-tem Temizlik Sosyal. Hizm. Taş. Org. Paz. San.

Tic. A.Ş. vekili Av. ...dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, ... Başmühendisiliği bünyesinde yükleme-boşaltma, saha ve bahçe işleri, hamaliye, posta, temizlik, kafeterya ve mutfak işletmeciliği gibi birtakım yardımcı işlerin ve dönemsellik arzeden tüm işlerin yüklenici firmalara ihale edilmek suretiyle yaptırıldığını, davalılardan Ak-Tem A.Ş.’nin 01.06.1999-30.09.2000 tarihleri arasında, Aslanlar Oto Ltd. Şti.’nin de 01...2000-31...2001 tarihleri arasında yapılan ihale sonucu çalıştıklarını, ...

Başmühendisliği'nin kapatılması sonucunda Aslanlar Ltd. Şti.’ne sözleşmenin 01.05.2002 tarihinde feshedileceğinin bildirildiğini, müteahhit firma elemanı olarak çalışan işçilerin ... Başmühendisliği'nin kapatılması ve sözleşmelerinin feshedilmesi üzerine ...

1. Asliye Hukuk ( İş) Mahkemesi nezdinde 2002/395, 396, 397, 400, 454 sayılı dosyalarla kıdem tazminatı ve yıllık ücretli izin alacağı talebi ile açılan davalarda verilen kararların kesinleşmesi nedeniyle müvekkili aleyhine ...

1 İcra Müdürlüğü'nün 2004/ 866, 867, 868,869,870 sayılı dosyaları ile ilamlı takip yaptıklarını, icra emrindeki talep edilen meblağların müvekkili kurum tarafından 28.05.2004 tarihinde 6.033.959.817 TL ve İcra Müdürlüğü'nün bakiye borç bildirmesi üzerine kalan 918.634.000 TL’nın da ....06.2004 tarihinde Vakıflar Bankası T.P.A.O Şubesi'nden havale edilmek suretiyle ödendiğini, davalı müteahhitle yapılan sözleşmenin eki idari şartnamenin .... maddesinde "..

İşçilerin kıdem tazminatı, ihbar öneri ve işçilerin haklarını korumaya yönelik kanun, kararname, vb. ile çıkacak yeni yükümlülükler yükleniciye aittir" şeklindeki düzenleme ile kıdem tazminatı ve diğer hakların işçilere ödenmesinden müteahhidin

sorumlu tutulduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkili tarafından davalının işçilerine ödenen 6.952.593.817 TL’nın ödeme tarihleri itibariyle ayrı ayrı hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Ak-Tem A.Ş. vekili, müvekkilinin çalışma alanlarının temizlik işini 01.06.1999 ile 30.09.2000 tarihleri arasında yaptığını, mahkeme kararında ismi geçen ... isimli kişilerin müvekkilinin işyerinde çalışmadığını, sadece ... Adak adlı kişinin müvekkilinin yanında toplam 8 ay ... gün çalıştığını, 1475 sayılı Kanun'un 14. maddesi uyarınca işveren yanında 1 yılını doldurmadığından bu kişinin de kıdem tazminatı istemeye hak kazanmadığını, savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalı, davaya yanıt vermemiştir.

İşbu dava ile birleşen mahkemenin 2005/302-355 sayılı dava dosyasında davacı vekili, davalı müteahhit elemanı olarak çalışan işçilerin müvekkili aleyhine ... Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi'nde açılan 2002/392, 393, 394, 398, 399, 401, 451, 452, 453, 455, 456, 457, 458 ve 459 esas sayılı dosyalarda kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık ücretli izin alacağı talebi ile açılan davalar sonunda verilen kararların kesinleşmesi üzerine kesinleşen mahkeme kararları doğrultusunda ...

1 İcra Müdürlüğünün 2004/2027, 2028, 2029, 2030, 2031, 2032, 2033, 2034, 2035, 2036, 2037, 2038, 2039 ve 2040 sayılı dosyaları ile ilamsız takip yapıldığını, icra emrindeki miktarların icra dosyalarına yatırıldığını, faiz oranlarına müvekkili tarafından itiraz edildiğini, bunun üzerine ... İcra Hakimliği'nce verilen kararlar doğrultusunda ...

1.İcra Dairesi'nce hesaplamaların yapıldığı 2004/2027-2040esas sayılı (14 adet) dosya için müvekkili tarafından 08.11.2004 tarihinde 78.202.864.238 TL, 28.02.2005 tarihinde ....106.000.000 TL ve 02.03.2005 tarihinde de 7.761.000.000 TL olmak üzere toplam 96.069.864.238 TL ödeme yapıldığını ileri sürerek anılan miktarın ödeme tarihleri itibariyle ayrı ayrı hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Ak-Tem A.Ş. vekili, müvekkili tarafından davacının işyerinin bulunduğu çalışma alanlarında 01.06.1999 ile 30.09.2000 tarihleri arasında temizlik işlerinin yürütüldüğünü, 05.09.2000 tarihinde yapılan ihaleyi daha düşük fiyat veren diğer davalı Aslanlar Oto. Ltd Şti.’nin kazandığını, sözleşme gereği 30.09.2000 tarihine kadar işleri yürüttüğünü, ihaleyi kazanan diğer davalı şirkete işyerini teslim ettiğini, işyerinde bulunan işçilerin de iş akitlerinin feshedilmediğini ve aynı işyerinde aynı koşullarla çalışmaya devam ettiklerini, yasa gereği yeni işverenin sorumlu olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacı kurum ile davalı Ak-Tem A.Ş. arasında 1 yıl süreli 01.06.1999 tarihinde sözleşmenin yapıldığı, sözleşmenin eki idari şartnamenin .... maddesine göre işveren ve işçiler arasındaki ilişkilerden doğacak bütün sonuçların ...’na ödenecek sigorta primleri, bütün vergi tutarlarının ödenmesi, kurum ve çalışanlar açısından müteahhide ait olacağı ve müteahhit tarafından ödeneceğinin kabul edildiği, yine davalı Aslanlar Otomotiv Ltd. Şti. ile de aynı

işyerine ilişkin aynı işlerin yapılması konusunda 01...2000 tarihinde davacı kurum arasında 1 yıl süreli sözleşme tanzim edildiği, bu sözleşme ekindeki idari şartnamenin .... maddesinin de aynı hükmü taşıdığı, davacının yaptığı ödemeleri davalılardan 01.06.1999 tarihli ve 01...2000 tarihli sözleşme gereğince rücuen talep etmekte haklı olduğunun bilirkişi heyeti tarafından verilen 27.03.2008 tarihli ek raporla belirlendiği gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulü ile 6.533.959.817 TL’nın ödeme tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, birleşen davanın kısmen kabulü ile 92.298.568.307 TL’nın ödeme tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili ve davalı Ak-Tem A.Ş. vekili temyiz etmiştir.

Dava, çalıştırılan işçilere asıl işveren sıfatıyla ödenen kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ile vekalet ücreti, yargılama ve takip giderlerinin, sözleşme uyarınca alt işverenlerden rücuan tahsiline ilişkin olup, dava dışı işçiler tarafından davacı asıl işveren aleyhine açılan işçilik haklarına ilişkin davalar sonucu hüküm altına alınan miktarların davacı asıl işveren tarafından ödendiği çekişmesizdir.

Dava dışı işçilerin davalılar yanında çalıştığı dosya kapsamıyla da sabittir. Davalı Ak-Tem A.Ş. 01.06.1999-30.09.2000 tarihleri arasında, diğer davalı Aslanlar Ltd. Şti. ise son alt işveren olup, 01...2000-31...2001 tarihleri arasında davacı tarafından açılan ihaleyi kazanarak hizmet ifa etmişlerdir.

İş mahkemelerinde görülen davalarda işçilerin kıdem tazminatı alacağı iş akitlerinin sona erdiği tarihteki son ücrete göre ve tüm alt işverenlerin yanında çalıştıkları süreler de dikkate alınarak hesaplanmıştır. Bu nedenle, davacının işçilere kıdem tazminatı olarak ödediği miktarı davalı alt işverenlerden kendi sürelerine isabet eden miktarla sınırlı olmak üzere talep etme hakkı bulunmaktadır.

Bu durumda, davacının kıdem tazminatları ile kıdem tazminatlarına isabet eden faiz ve yargılama giderleri karşılığı yaptığı ödemelerin davalı alt işverenlerin işçileri çalıştırdıkları sürelere isabet eden kısmının hesaplanmak suretiyle davalı alt işverenlerin kıdem tazminatlarına ilişkin sorumluluklarının tespit edilmesi gerekmektedir.

Davalı Ak-Tem A.Ş.’nin kıdem tazminatı alacağı ile ilgili davacıya karşı olan sorumluluğu kendi dönemine isabet eden miktarla sınırlı bulunduğundan, işçilerin diğer alt işverenler yanında çalıştığı sürelere isabet eden, bu nedenle de diğer alt işverenlerin sorumluluğunda olan kıdem tazminatından da sorumlu tutulması doğru olmamıştır. Ayrıca Ak-tem A.Ş. son işveren olmadığından ihbar tazminatından da sorumlu olmayacaktır.

Zira; yıllık ücretli izin alacağından yasa gereği son işveren sorumlu olup, ihbar tazminatından da iş aktine son veren sorumludur.

Bu itibarla mahkemece davacının kıdem tazminatı ile ihbar tazminatı ve bu tazminatlara isabet eden faiz ve yargılama giderleri karşılığı yaptığı ödemelerin davalı alt işverenlerin işçiyi çalıştırdıkları sürelere isabet eden kısmının hesabında dava dışı işçilerin davalı Ak-Tem A.Ş. nezdinde çalıştıkları süreye isabet eden kıdem tazminatının hesaplanarak anılan davalının bu tazminattan sorumlu

tutulması, her iki davalı bakımından vekalet ücreti, dava ve icra giderlerinin de sorumlu olduğu miktar nazara alınarak hesaplanması, böylece sorumlu olduğu alacağa isabet eden fer’ileri de belirlenerek, gerektiğinde bu konuda yeni bir bilirkişi raporu alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davacı ve davalılardan Ak-Tem A.Ş. lehine bozulmasına karar vermek gerekmiştir.