Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2011/1971 K.2013/1526

Taraflar arasında görülen davada ... Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 20.07.2010 tarih ve 2008/385-2010/324 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 22.11.2013 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ile davalı vekili Av. ...dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirket adına düzenlenmiş olan endüstriyel tasarım tescil belgesine konu "Aydınlatma Direği"nin müvekkilinin izni alınmaksızın davalı Belediye tarafından kullanıldığını, bu durumun müvekkilinin tescilli tasarımına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğini ileri sürerek, davalının müvekkili şirketin tescilli tasarımına yaptığı tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, refii, men'i ile davalının tecavüz teşkil eden ürünlerinin, araç ve cihazının toplatılması, el koyulması, mümkün olmadığı takdirde imhası ile buna ilişkin kararın ilanını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacıya ait tasarımın yeni ve ayırt edici özelliğinin bulunmadığını, İdarece kullanılan direklerin mevcut yolun özelliklerine göre hazırlandığını, hiç bir örnekten faydanılmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davalının davaya konu direkleri üretmediği, ticari amaçla kullanmadığı gibi ticari amaçla elinde bulundurmadığı, kamu hizmeti nedeniyle ihale açarak ihale sonrasında direkleri satın aldığı, nihai tüketici olarak elinde bulundurduğu, şu durumda elindeki davada davalının pasif husumet ehliyetinin olmadığı, davanın sözkonusu direkleri ticari amaçla üreten, piyasaya sunan şirkete karşı açılması gerektiği sonucuna varılarak, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, davacı adına tescilli “Aydınlatma Direği” tasarımına davalı tarafından yapılan tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, men'i ve diğer fer'i istemlere ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir. Davalı, davaya verdiği yanıtta İdare tarafından kullanılan direklerin yolun özelliklerine göre hazırlandığını, özellik ve ölçülerinin İdarece belirlendiğini savunmuştur.

Mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemelerinde davacı tarafa ait davaya konu tescilli tasarım ile davalı tarafından ürettirilen ve ihale dosyasında yer alan elektrik direklerinin görünüm özelliklerinin aynılık düzeyine çok yakın olarak kabul edilebilecek düzeyde benzer olduğu belirtilmiştir.

Davalı Belediye'nin alımı için ihale açtığı aydınlatma direklerinin şeklinin, görünümünün ve özelliklerinin davalı tarafından belirlendiği ve davalı tarafından belirlenen görünüm ve özelliklere uygun olarak teklif verenler arasından seçimin de davalı tarafından yapıldığı anlaşılmıştır.

Bu durumda, davacı tasarımının benzeri olduğu belirlenen ürünlerin görünümlerini davacıdan izin almaksızın ihale dosyasına hazırlayanın davalı olup, açmış olduğu ihale ile de söz konusu ürünü düşük fiyatla 3. kişilere ürettirmeyi amaçlamış bulunmasına göre, davalının söz konusu ürünün üretilmesinde üretici olan firma ile birlikte iştirak halinde faaliyetinin olduğunun kabulü gerekmektedir.

Bu itibarla, davalının açıklanan eylemlerinin davacının tescilli tasarımdan doğan haklarına tecavüz teşkil ettiğinin kabulü gerekmesine rağmen yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.