Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2011/2589 K.2012/9646

Taraflar arasında görülen davada Manisa 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 22.10.2010 tarih ve 2008/173-2010/285 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı ... Oyak Sigorta A.Ş. Genel Müdürlüğü tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, müvekkillerinin yolcu oldukları davalı ... sevk ve idaresindeki davalı Bursa Güzel İzmir firması tarafından işletilen 34 FGR 96 plakalı otobüsünün kaza yapması sonucu yaralandıklarını ve tedavi gördüklerini ileri sürerek, İbrahim için 1.905,74 TL maddi, 14.500 TL manevi, Lütfiye için 13.574,04 TL maddi, 14.500 TL manevi tazminatın tahsilin talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Oyak Sigorta vekili, otobüsün kasko sigortasının yapıldığını, diğer zorunlu sigorta poliçelerinin limitlerinin aşılması halinde sorumlu olabileceklerini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı Aig Sigorta vekili, otobüsün koltuk ferdi kaza sigortacısı olduklarını, davalı ...’e 11.400 TL ödeme yapıldığını ve ibra edildiklerini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Diğer davalılar, davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna dayanılarak, tek taraflı kazada davalı sürücü Turgay’ın tam kusurlu olduğu, kaza nedeniyle davacı ...’in %22, davacı ...’nin %19 oranında meslekten kazanma gücü kaybına uğradıkları, buna göre davacı ...’e Aig sigorta tarafından yapılan ödeme düşüldüğünde 1.905,74 TL, davacı ...’nin 13.754,04 TL maddi maluliyet zararının olduğu, otobüsün koltuk ferdi kaza sigortasının Aig Sigorta, zorunlu taşımacılık mali sorumluluk sigortasının Ergo İsviçre Sigorta, ihtiyari mali sorumluluk sigortasının Axa Oyak Sigorta tarafından yapıldığı,

davalı Aig Sigorta’nın davacı ...’e ödeme yaptığı ve ibra edildiği gerekçesiyle, davacı ... yönünden 13.574,04 TL maddi tazminatın davalılardan, İbrahim yönünden 1.905,74 TL maddi tazminatın davalı Aig Sigorta dışındaki davalılardan, davacılar için ayrı ayrı 14.000 TL manevi tazminatın davalılar Turgay, Fevzi ve Bursa Güzel İzmir şirketinden tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı ... Oyak Sigorta vekili temyiz etmiştir. Dava, yolcu taşıma sözleşmesiyle taşınan davacıların geçirdikleri trafik kazasında yaralanmaları sebebiyle maddi ve manevi tazminatın tahsiline ilişkin olup, mahkemece hükmolunan maddi tazminatın tüm davalılardan (davalı ... yönünden davalı Aig Sigorta dışındaki davalılardan) müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

Yapılan yargılama sırasında dosyaya ibraz edilen poliçelerden, dava konusu kazaya karışan otobüsün davalı Ergo İsviçre Sigorta tarafından “Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk” sigorta poliçesi ile sigortaladığı, davalı Aig Sigorta tarafından “Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası” poliçesi ile sigortalandığı, mümeyyiz davalı ...

Oyak Sigorta tarafından “Kasko” sigorta poliçesi ile sigortalandığı ve bu poliçe kapsamında ihtiyari mali mesuliyet, ferdi kaza ve kasko teminatları verildiği anlaşılmaktadır.Zorunlu mali mesuliyet (trafik) sigortası, motorlu bir aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitlerle sigortalamaktadır.

Başka bir anlatımla, bu sigortayla işletenin KTK’nun 85/1. maddesinde hükme bağlanan sorumluluğu sigorta örtüsüne alınmaktadır. İhtiyari mali mesuliyet sigortası ise, işletenin anılan sorumluluğunun trafik sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmının poliçede yazılı hadlere kadar teminat altına alan sigorta türüdür. Zarar trafik sigortası kapsamında kalmakta ise, ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğu söz konusu olmayacaktır.

Ayrıca 4925 sayılı KTK’nun 18. maddesi uyarınca taşımacılar, yolcuya gelebilecek bedeni zararlar için bu Yasanın 17. maddesinde düzenlenen sorumluluklarını sigorta ettirmek zorundadırlar. Anılan Yasanın 19/son ve Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.8. maddeleri hükümlerine göre meydana gelen zarar öncelikle taşımacının sorumluluk sigortasından karşılanır.

Ancak, bu sigortanın hiç yapılmamış olması, yapılmış fakat geçersiz hale gelmiş olması, süresinin bitmiş olması veya meydana gelen zararın bu sigorta teminatlarının üzerinde bulunması halinde teminatların üzerinde kalan kısım için; sırasıyla zorunlu mali sorumluluk sigortasına ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortasına başvurulur.

Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu yolcuların uğradığı bedeni zararlar bakımından taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortacısı, trafik sigortacısı ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir.

Başka bir anlatımla, yolcunun uğradığı bedeni zararlar, taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortası kapsamında ise, bu aracın trafik veya ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğu doğmayacaktır. Ancak, limit aşımında sırasıyla zorunlu ve ihtiyari mali mesuliyet sigortacılarının sorumluluğu söz konusu olacaktır.

Dosya içerisinde bulunan Ergo İsviçre Sigorta tarafından düzenlenen “Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk” sigorta poliçesinde kişi başına 60.000 TL limitle teminat verildiğine göre, davacıların uğradıkları maddi zarar miktarı gözetildiğinde, zararın tamamının davalı Ergo İsviçre Sigorta teminat limiti dahilinde kaldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi düzenleyen davalı ... Oyak Sigortanın sorumluluğu bulunmamaktadır. Bu halde, mahkemece mümeyyiz davalı yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş kararın mümeyyiz davalı yararına bozulması gerekmiştir.