Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2011/3218 K.2012/9980

Taraflar arasında görülen davada İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 25/11/2010 tarih ve 2009/811-2010/667 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili müvekkili sigorta şirketi nezdinde nakliyat rizikolarına karşı sigortalı emtialarının davalı şirket tarafından taşındığını, taşıma sırasında emtiaların hasarlandığını, bunun davalı şirketin kusurundan kaynaklandığını, müvekkilinin sigortalısına hasar nedeni ile 20.01.2009 tarihinde 12.240,60.TL. ödediğini, bu nedenle TTK'nun 1301 maddesi gereğince müvekkilinin sigortalanın haklarına halef olduğunu, bu sebeple davalı hakkında İzmir 14. İcra Müdürlüğünün 2009/8635 esas sayılı icra dosyası ile takip yaptığını, borçlu-davalının takibe itiraz ederek, takibi durdurduğunu, bu nedenle itirazın iptaline, takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece iddia,savunma,dosyadaki kanıtlar ve bilirkişi raporuna göre, davacı ... ile dava dışı sigortalı olarak gösterilen Kütaş Tarım Ür. Dış Tic. AŞ ve/veya Universal Spice Gıda Dış Tic. AŞ ve/veya Safe Spice Gıda AŞ arasında dosyada mevcut 01.12.2007 başlangıç ve 01.12.2008 bitiş tarihli “Nakliyat Sigorta Poliçesi” düzenlendiği, poliçeye göre Kütaş Tarım Ür. Dış Tic. San.

AŞ'nin Safe Spice Gıda AŞ'ye FOB satışa göre sattığı malların sigorta edildiği, bu malların davalı taşıyıcı şirketin taşıması sırasında ıslanarak zarara uğradığı iddia edilerek davacı şirket tarafından dava dışı Kütaş AŞ'ye yapılan ödeme nedeniyle eldeki davanın TTK'nun 1301 ve devamı maddelerine göre halefiyet ilkeleri gereğince açıldığı,

ancak dosya içerisinde yapılan incelemede davacı ... şirketinin dava dışı Kütaş AŞ'ye yaptığı bir ödeme belgesi sunulmadığı gibi, Kütaş AŞ'nin taşınan emtianın FOB satış suretiyle satılmış olması nedeniyle kendisinin malları sevk ettiği başka bir deyimle malların yüklemesinin yapıldığı andan itibaren mallarda bir menfaatinin kalmadığı, dolayısıyla sigortalı sıfatı taşımadığı, mallarda asıl menfaati olanın ise dava dışı alıcı konumundaki Safe Spice Gıda AŞ olduğu, bu şirkete yapılmış bir ödemenin de iddia edilmediği gibi belgesinin de sunulmadığı,

dolayısıyla davacının halefiyet ilkeleri gereğince davacı olma sıfatını taşımadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Mahkemece, karar gerekçesi ve onun dayanağını oluşturan bilirkişi kurulu raporunda da, belirtildiği gibi TTK'nun 1138 ve onu izleyen maddelerinde düzenlenmiş bulunan FOB satışta, malların tıra yüklenmesinden itibaren mala ilişkin bütün hasar ve ziya,masraf ve riskler alcıya ait olduğundan satış konusu mallar üzerinde satıcının artık bir menfaati kalmayacağından bu malların satıcı lehine sigorta yapılması ve taşıma sırasında oluşacak hasarlardan dolayı sigortacının satıcıya ödeme yapmasının geçerli olmadığı ve bu sebeple de, sigortacının halefiyet hakkının gerçekleşmeyeceğinin ilke olarak kabulü gerekir.

Ancak, dosya incelendiğinde dava dışı alıcı ile dava dışı sigorta ettiren satıcı arasında düzenlenen bir yazılı satış sözleşmesinin bulunmadığı tesbit edilmiştir. Bu durumda satışın niteliğinin tesbiti dosya içerisindeki diğer belgelere göre yapılmalıdır. Dava dışı sigorta ettiren tarafından düzenlenen 18.11.2008 tarihli faturada emtia bedeli FOB toplam değer üzerinden gösterilmiş ve ödeme yeri olarak HSBC Bank A.Ş İzmir şubesi belirtilmiştir.

Tüm bu anlatılanlar karşısında, dava konusu olayda TTK'nun 1138 ve takip eden maddelerinde öngörülen FOB satışın tüm koşullarıyla gerçekleşip gerçekleşmediğinin araştırılıp, saptanması ve oluşacak sonuç çerçevesinde bir hüküm kurulmak gerekirken, yazılı gerekçe ile davanın reddi doğru görülmemiş ise de,mahkemenin davanın reddine dayanak gösterdiği diğer gerekçe olan davacı sigortacının halefiyet hakkının dayanağı olan geçerli bir ödeme belgesi sunulmamış olması nedeniyle davanın reddine karar verilmiş olması doğru görülmekle davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle salt bu gerekçeyle kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.