Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2011/3835 K.2012/11894

Taraflar arasında görülen davada Bakırköy Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 31/12/2010 tarih ve 2008/128-2010/267 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, taraflar arasındaki yayın sözleşmesinin sona ermesine rağmen davacıya ait "Piano Piano Bacaksız" adlı kitabın izinsiz basım, dağıtımı ve başka kitaplar için alınan bandrolün yapıştırılmak suretiyle yapılan satış nedeniyle, davacının uğradığı gelir kaybı ve davalının elde ettiği haksız kar nedenine dayalı olarak, maddi zararlara karşılık olarak 5.000 TL maddi tazminat ile kişilik haklarına yapılan saldırı, üzüntü nedeniyle 50.000 TL manevi tazminata hükmedilmesini talep ve dava etmiş; birleşen ek dava ile 15.000 TL maddi, 15.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işletilecek ticari reeskont faizi ile tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davalının FSEK 52 md uyarınca yeni bir sözleşme olmaksızın, çoğaltma, yayma sözleşmesinin sona ermesinden sonra Aralık 2005 günü 2130 adet izinsiz, hukuka aykırı çoğaltma yaptığı, 2000 adet için bandrol aldığı, davacı, uğradığı gelir kaybı ve davalının elde ettiği haksız karara göre maddi tazminat istediğine göre istemin, FSEK 68 md göre olduğunun kabulünün mümkün olmadığı,

davacının FSEK 70/2 md kapsamında yoksun kaldığı karın (ödenen miktar çıkarılınca) 120,59 TL, FSEK 70/3 md göre davalının elde ettiği karın ise 2130 adet çoğaltım dikkate alındığında ve ödenen miktar çıkartıldığında 1.578,33 TL olduğu, başka kitap için alınan bandrollerin tamamının veya hangi miktarının davaya konu esere yapıştırıldığının sabit olmadığı, eserin izinsiz çoğaltım, yayımı nedeniyle FSEK 70/1 md göre manevi tazminat koşulları oluşmadığı gibi, tespit edilen davalı eyleminin BK 49 maddesindeki manevi tazminat koşullarını taşımadığı,

kişilik haklarına saldırı niteliğinde olmadığı gerekçesiyle, manevi tazminat isteminin reddine, maddi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 1.578,33 TL'nın davalıdan tahsiline birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı davacı mirasçıları vekili temyiz etmiştir. 1) Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davacılar vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir. 2) Dava, yayın sözleşmesinin sona ermesinden sonra yapılan çoğaltma ve yayma, ayrıca başka eserler için alınan bandrollerin davacının eserinde kullanılması nedeniyle oluşan zararlara karşılık olarak, maddi ve manevi tazminat istemine yöneliktir. Davayı davacı eser sahibi açmış, yargılama sırasında vefatı üzerine mirasçılar davayı takip etmişlerdir.

5846 sayılı FSEK.in 14. maddesinde "Bir eserin umuma arz edilip edilmemesini, yayımlanma zamanını ve tarzını münhasıran eser sahibi tayin eder...Eserin umuma arz edilmesi veya yayımlanma tarzı, sahibinin şeref ve itibarını zedeleyecek mahiyette ise eser sahibi, başkasına yazılı izin vermiş olsa bile eserin gerek aslının gerek işlenmiş şeklinin umuma tanıtılması veya yayımlanmasını menedebilir.

Menetme yetkisinden sözleşme ile vazgeçmek hükümsüzdür..” düzenlemesine yer verilmiştir. Manevi hak ile eser sahibinin o esere bağlı o esere özgülenmiş fikri kişiliği yani eser sahibinin kişisel hakları korunmaktadır. Bu suretle de manevi hakları tecavüze uğrayan eser sahibi manevi tazminat davası açabilmektedir.

Somut olayda, davacı, davalı ile aralarında imzalanan yayın sözleşmesinin süresi sona ermesine rağmen “Piano Piano Bacaksız” adlı kitabının izinsiz basım ve dağıtımının yapılmasına devam edildiğini, başka kitaplar için alınan bandrollerin yapıştırılması suretiyle kitabın satışının yapıldığını, böylece, eserin umuma arz selahiyetine aykırı davranıldığını ileri sürerek, tazminat isteminde bulunmuştur.

Dosya kapsamı ve ilgili yasal düzenlemelerden, davacının eser sahibi, adı geçen kitabın da eser niteliğinde olduğu, manevi haklardan olan umuma arz yetkisinin eser sahibine ait olduğu anlaşılmaktadır.

O halde davalının eyleminin haksız fiil niteliğinde bulunduğu, FSEK.in 14. maddesi uyarınca davacının kamuya arz niteliğindeki manevi haklarına tecavüzde bulunulduğu gözetilmeksizin davacının manevi tazminat talebinin reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın temyiz eden davacılar yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.