Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2011/5321 K.2013/6806

Taraflar arasında görülen davada ... ... 4. Asliye Ticaret (... 4. Asliye Ticaret) Mahkemesi’nce verilen 02...2010 tarih ve 2008/279-2010/967 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili ve davalı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 02.04.2013 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirketin ....1995 tarihli Acentelik Sözleşmesine istinaden davalının acentesi olduğunu, davalı şirketin hiçbir ihbar, ihtar keşide etmeksizin 08...2007 tarihinde sözleşmeyi feshettiğini, davalının müvekkilinin portföyünü, diğer acentelerinden Tanyıldızı Sigorta Acenteliği-...’na devrettiğini, davalı şirketin feshe dayanak olacak hiçbir haklı gerekçe göstermediğini, fesih tarihinin sigorta işlemlerinin en yoğun olduğu Ekim, Kasım ve Aralık ayları olup, yenilemelerin bu aylarda yapıldığının davalının da bilgisinde olduğunu,

müvekkilinin bu kritik zamanda feshedilmiş olduğundan müvekkilinin başka bir sigorta şirketi ile yeni bir sözleşme yaparak portföyünü taşıma imkanının da olamadığını, müvekkili şirket acenteliğin feshinden dolayı komisyon gelirinden mahrum olduğunu ve şirketin 2007 yılını zararla kapattığını, davalı Sigorta Şirketinin müvekkil şirketin 31...2006 tarihi itibariyle 150.000 TL büyüklüğünde olan portföyüne hiçbir çaba göstermeden sahip olduğunu,

14.06.2007 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sigortacılık Kanunu’nun ....maddesinin 16.fıkrası uyarınca sözleşme ilişkisinin sona ermesinden sonra sigorta şirketi sigorta acentesinin portföyü sayesinde önemli menfaatler elde ediyor ve hakkaniyet gerektiriyorsa, sigorta acentesi, sigorta şirketinden tazminat talep edebilir hükmünü haiz olduğunu ileri şimdilik ....000 TL portföy tazminatının davalıdan sözleşmenin fesih tarihinden itibaren en yüksek avans faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, taraflar arasındaki sözleşmenin 11/.... maddesi uyarınca sözleşmenin feshedildiğini, yine sözleşmenin ....6. maddesinin benzer şekilde hüküm içerdiğini, şikayet üzerine alınan denetleme raporunda davacı acentenin, 2006 yılına kıyasla 2007 yılında elementer ve hayat branşı üretiminde ciddi bir düşüş olduğu gözlemlendiğinin, acenteliğe ait hasar/prim oranının 2006 yıl sonundaki %96’lık orana göre hayli azaldığının, 2007 yılı ilk 6 ay itibarıyla %... seviyelerine gerilediğinin, sarkan borç oranının ise aynı dönem itibarıyla %50 ile yine arzu edilen değerlerin üzerinde olduğunun tespit edildiğini, ....09.2007 tarihi

itibarıyla davacı acentenin 2007 Temmuz ayı sarkan borç oranının %66 olduğu bilgisinin edinildiğini, Sigortacılık Kanunu .../.... madde uyarınca acentelerin acentelik faaliyeti dışında başkaca bir ticari faaliyette bulunması yasak olmasına rağmen davacı acentenin tekne içi aksesuar ve tekne giydirme işlerine yönelik olarak Demirağ Dış Tic. Tekne Turizm Şirketi adı altındaki firma üzerinden beş tekne sahibi ile anlaşma yaptığının tespit edildiğini, yine 2006 Kasım ve 2007 Temmuz aylarına ait 4.483,31 TL tutarındaki Sigorta Muamele Vergisini ödemediğinin tesbit edildiğini, sözleşmenin haklı feshedildiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı sigorta şirketi tarafından söz konusu denetim raporu baz alınarak ileri sürülen sebeplerin önel vermeksizin, sözleşmenin derhal feshini gerektirecek nitelikte olmadığı, ayrıca davacı acente portföyünün başka bir acenteye resen aktarılmasının etik ve hukuki açıdan uygun olmadığı, feshin haklı olmadığı, davacı acentenin portföy tazminatı hakkı doğmakla birlikte, portföy tazminatına konu poliçelerin ne kadarının yenilendiği ve davalı sigorta şirketinin bu portföyden dolayı ne tutarda menfaat elde ettiğinin tespit edilemediği,

bilirkişi raporunda yapılan hesaplama sonucu son ... yılın ortalaması esas alınarak bulunan portföy primi üzerinden bulunan 6.320,11 TL komisyon tutarı kadar portföy tazminatı ödenebileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 6.320,11 TL portföy tazminatının ....03.2008 tarihinden itibaren avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili ve davalı vekili temyiz etmiştir. 1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre,davalı vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

...-Dava, acentelik sözleşmesine dayalı portföy tazminatı istemine ilişkindir. Mahkemece her ne kadar taraflar arasındaki acentelik sözleşmesinin davalı tarafından haksız feshedildiği ancak, davacı acentenin portföy tazminatı hakkı doğmakla birlikte, portföy tazminatına konu poliçelerin ne kadarının yenilendiği ve davalı sigorta şirketinin bu portföyden dolayı ne tutarda menfaat elde ettiği tespit edilemediği,

bilirkişi raporunda son ... yılın ortalaması esas alınarak bulunan portföy primi üzerinden yapılan hesap sonucu bulunan 6.320,11 TL komisyon tutarı kadar portföy tazminatı ödenebileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de, alınan bilirkişi raporuna taraf vekilleri tarafından özel bilgiyi gerektiren uyuşmazlık konusu ile ilgili olarak ayrı ayrı ciddi itirazlar içeren dilekçeler verilmiştir.

Mahkemece ek bilirkişi raporu alınmış ise de anılan ciddi itirazlar karşılanmamıştır.

Bu durum karşısında mahkemece, taraflar arasındaki sözleşmenin feshi nedeniyle davacı acentenin hem acentelik sözleşmesi ve hem de Sigortacılık Kanunu'nun .../16. maddesi uyarınca ne miktar portföy tazminatına hak kazandığının tesbiti için yeni bir bilirkişi heyetinden tarafların itirazlarını karşılayacak ve denetime açık şekilde rapor alınması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, hüküm kurmaya ve denetime elverişli olmayan bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın taraflar yararına bozulması gerekmiştir.