Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2011/5844 K.2011/6445

Taraflar arasında görülen davada Ankara 17. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 20.09.2007 gün ve 2006/238-2007/269 sayılı kararı bozan Daire’nin 06.05.2010 gün ve 2010/1746-2010/4977 sayılı kararı aleyhinde davalılardan ... Tur. Ltd. Şti. vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacılar vekili, müvekkillerinin annesi ...'in 10.04.2006 tarihinde Ankara Ayvalı Lions Derneği ve ... Turizm ve Tic. Ltd. Şti. (Hatti Travel) tarafından ortaklaşa düzenlenen "Bursa ve Oylat Gezisi”ne katıldığını, yola davalılardan Öz Hasköy Turizm Ltd.

Şti'ne ait olup davalı ... idaresindeki midibüsle çıkıldığını, yolculuk esnasında meydana gelen tek taraflı trafik kazası neticesinde ...'in vefat ettiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla her bir müvekkili için 300,00 YTL'den toplam 900,00 YTL destekten yoksun kalma tazminatı, cenazenin Ankara'ya nakli ve def'in giderleri için ... lehine şimdilik 100,00 YTL maddi tazminat ile her bir davacı için 20.000,00 YTL olmak üzere toplam 60.000,00 YTL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Kulübü Derneği vekili, müvekkilinin tur organize eden şirketle ortaklığının bulunmadığını belirterek müvekkili yönünden davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Seyahat Ltd. Şti. vekili, müvekkilinin (A) grubu seyahat acentası olup, kısa süreli yurt içi tur için kazaya yol açan aracı kiraladığını, aracın müvekkilinin fiili tasarrufuna geçmediğini, hiçbir kusurunun bulunmadığını, istenen tazminatın fahiş olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı Özhasköy Serv. ve İnş. Gıda Pet. Hay. Tem. San. Tic. Ltd. Şti. vekili, müteveffanın davacılara destek olmadığı gibi istenen manevi tazminatın da fahiş olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ... davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davalı ... Turizm Ltd. Şti'nin davaya konu aracı kiralama süresinin (3) günden fazla olduğu gibi yapılan tur nedeniyle maddi yararının bulunduğu, araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu, bu nedenle ve 2918 sayılı Yasa'nın 3. ve 85. maddelerine göre sorumlu olduğu, davalılardan İsa'nın haksız fiil faili ve Öz Hasköy Tur. Ltd. Şti.’nin araç maliki sıfatıyla sorumlu oldukları, davalı derneğin ise bir fonksiyonunun bulunmadığı

gerekçesiyle davalı dernekle ilgili davanın reddine, davacıların ispatlanamayan maddi tazminat istemlerinin reddine, her bir davacı için (5.000) YTL'den toplam (15.000) YTL manevi tazminatın diğer davalılardan faiziyle birlikte tahsiline karar verilmiş; kararın davalılardan Ayvalı Lions Kulubü Derneği dışında kalan taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine, Dairemizin 6.5.2010 tarihli kararıyla, ilamda belirtilen gerekçelerle davacılar vekilinin maddi tazminat isteminin reddine ve işletilen faiz oranına ve karar-ilam harcına yönelik temyiz itirazlarının kabulüyle, bu yönlerden yerel mahkeme kararının davacılar lehine bozulmasına, davacılar vekilinin sair temyiz itirazları ile davalılar vekillerinin tüm temyiz itirazlarının ise reddine karar verilmiştir.

Bu kez, davalılardan ... Tur. Ltd. Şti. vekili tarafından karar düzeltme isteminde bulunulmuştur.

Dava, bir kısım davalıların organize ettiği paket tur niteliğindeki geziye katılan davacıların annesi ...’in, bu tur kapsamında davalıların temin ettiği ve diğer davalıların maliki ve sürücüsü oldukları araç içinde yolcu iken meydana gelen kazada yaşamını yitirmesi nedeniyle davacıların destekten yoksun kaldıkları ve maneviyatlarının sarsıldığı iddiasına dayalı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Yasa’nın 6.maddesine 4822 sayılı Yasa ile eklenen (C) bendi ile getirilen paket tur sözleşmelerine ilişkin düzenleme, dava tarihinden önce yürürlüğe girmiş olup, bu nitelikteki sözleşmelerden kaynaklanan davalara bakmak görevi anılan yasanın 23/1. maddesi hükmüne göre tüketici mahkemelerinin görevi dahilindedir.

Somut olayda, davacıların annesi müteveffa ... ile karar düzeltme isteminde bulunan davalı ... Ltd. Şti. arasındaki hukuki ilişki iddiaya ve gezi programına ilişkin belgeye göre, unsurları gerek 4077 sayılı Yasa’nın 6/C bendinde, gerekse yasa değişikliği ile aynı tarihte yürürlüğe giren “Paket Tur Sözleşmeleri Uygulama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik”te tanımı yapılan paket tur sözleşmesi niteliğindedir. Davacıların gördüklerini ileri sürdükleri zararın, bu sözleşmenin ifası sırasında meydana gelen ölüm olayının yansıması niteliğinde bulunduğu gözetildiğinde, işbu davanın da 4077 sayılı Yasa hükümleri çerçevesinde çözümlenmesi, buna bağlı olarak davanın da ihtisas mahkemesinde görülmesi gerekmektedir.

İhtisas mahkemeleri ile asliye hukuk mahkemesi arasındaki ilişki görev ilişkin olup Ankara’da müstakil tüketici mahkemesi bulunmaktadır. Mahkemelerin görevi, kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında re’sen gözetilmesi gerekir.

Bu durumda, davaya bakma görevi Tüketici Mahkemesi’ne ait olup mahkemece davanın görev yönünden reddine karar verilmesi gerekirken esasa girilmesi doğru bulunmadığından, davalılardan ... Ltd. Şti. vekilinin karar düzeltme isteminin kabulüyle Dairemizin 6.5.2010 tarih ve 1746-4977 sayılı bozma ilamının kaldırılmasına, yerel mahkeme kararının yukarda açıklanan nedenlerle bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.

KARŞI OY GEREKÇESİ

Dava, BK’nun 45/2 ve 47. maddelerine dayalı maddi-manevi tazminat istemine ilişkindir.

Bu nitelikteki hemen tüm tazminat davalarında olduğu gibi, işbu davada da, gerek ölenin desteğinden yoksun kalma savına dayalı maddi tazminat istemi, gerek davacıların ölenin ailesi olmaları nedeniyle onun ölümünden duydukları varsayılan ızdıraba ilişkin manevi tazminat istemi, ölenden geçen ya da ölenin mal varlığı ile ilgili bir hak olmayıp, doğrudan doğruya davacıların maddi-manevi varlıklarına ilişkin bağımsız bir hakka dayalı olarak ileri sürülmüştür (bkz.

Mustafa Reşit Karahasan, Tazminat Hukuku, sh. 249 vd.. HGK’nun 26.4.1995 gün ve 11-122/430 sayılı kararı). Burada belirleyici ve özel olan hal, ölüm olayı olup ölümün ne şekilde ve hangi hukuksal ilişkinin cereyanı sırasında gerçekleşmiş olduğu, ancak, tazminatın tutarının belirlenmesi bakımından, o da davacılara yansıyan yönleriyle etkileyici bir unsur olarak nazara alınabilecektir.

Bu durumda, ölüm olayı, tazminat talebinde bulunanlar bakımından bir haksız fiil niteliğinde olup kavramın Borçlar Kanunu’ndaki düzenleme biçimi de buna işaret etmektedir.

Bu nedenlerle müteveffa ...’in, bir kısım davalılar tarafından düzenlenen bir “paket tur” sırasında meydana gelen trafik kazasında vefat etmiş olması, davacılar bakımından yasada özel olarak düzenlenmiş bir haksız fiil niteliğinde olup, davayla ilgili görev, yetki, zamanaşımı vs. gibi öncelikle değerlendirilmesi gerekecek tüm uyuşmazlık yahut problemlerin haksız fiil hükümlerine göre çözümlenmesi gerekir. Bu durumda, davacıların tarafı dahi olmadıkları, ölen kişi ile bir kısım davalılar arasında bulunan tüketici ilişkisine dayalı olarak davaya bakmaya görevinin ihtisas mahkemesi niteliğindeki tüketici mahkemelerine ait olduğunu söylemek kanımca mümkün değildir.

Bu nedenlerle, karar düzeltme isteminin reddine karar verilmesi düşüncesinde olduğumdan, Dairemizin muhterem çoğunluğunun istemin kabulüne yönelik kararına katılmayı olanaklı görmüyorum.