Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2011/7593 K.2012/14751

Taraflar arasında görülen davada Trabzon 2. Sulh Hukuk Mahkemesi’nce verilen 05/05/2010 tarih ve 2009/673-2010/511 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı ... Elek. Dağ. A.Ş. ile davacı (kısmen) vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili;müvekkili kuruma ait Gümüşhane Kuşakkaya TV Verici İstasyonuna ait enerji nakil hattı ve trafonun AG çıkışından, müvekkili kurumun bilgisi dışında, davalı ...Ş tarafından diğer davalı ... (Yeni Dünya İletişim A.Ş) firmasına müstakil abonelik şeklinde kullandırılan enerjiden kaynaklanan hat katılım payı ve bakım işletme masrafı alacaklarının 4.002,76 TL ve 26/04/2000 tarihinden itibaren hesaplanacak reeskont faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...Ş vekili; yetki ve zamanaşımı itirazında bulunmuş, bahse konu olan enerji nakil branşman hatlarının müvekkili kurum tarafından da kullanıldığını, bu hatların bakım ve onarım masraflarının hatların inşa edilip kullanılmaya başlandığı tarihten itibaren tamamen kendileri tarafından yapıldığını, davacı kurumdan bu güne kadar herhangi bir masraf alınmadığını, bu hatların mülkiyetini kanıtlayan tapu kayıtlarının mevcut olmadığını, davacı kurum tarafından kamulaştırılması yapılmadan mülkiyet edinilmeden mevcut hatlar için bedel talep edilmesinin mümkün olmadığını,

müvekkil kurumun katılım payını davacı kuruma ödeme yükümlülüğünün olmadığını, müvekkile verilen sorumluluğun katılım paylarının belirlenmesi olduğunu, katılım payı belirlendikten sonra davacı adına tahsilat yapılmasının mümkün olmadığını, davacı kurumun kendi belirlediği meblağları müvekkil kurumdan talep etmesinin yönetmeliklere aykırı olduğunu savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... (Yeni Dünya İletişim A.Ş ) vekili; yetki ve görev itirazında bulunmuş, davacının dilekçe ekinde belirttiği rakamın 9.026,45 TL olduğu, bu nedenle davaya bakmaya asliye mahkemelerinin yetkili olduğunu, müvekkili şirketin ilgili hattan 2000 yılından beri enerji alıp bedelini de ÇEDAŞ'a ödediğini, müvekkilin davacı taraf ile sözleşme imzalamadığını, bu konuda davacı taraf ile diğer davalı tarafın müvekkile usulüne uygun bir bildirim yapmaları gerektiğini ayrıca alacağın zamanaşımana uğradığını, savunarak davanın müvekkil şirket açısından reddini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, örnek protokol, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davalı ...Ş.'nin bölge müdürlüğünün Trabzon'da bulunduğu gerekçesiyle yetki itirazının reddine, açılan davanın davalı ...Ş yönünden kabulü ile; 4.002,76 TL asıl alacak, 720,50 TL asıl alacak KDV'si (%18), 296,09 TL yasal faiz olmak üzere toplam 5.019,35 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...Ş'den tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, davalı yayın kuruluşu ile davalı ...Ş arasında sözleşme bulunduğu, dolayısı ile yayın kuruluşunun davacı kuruma karşı sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle, davalı ... (Yeni Dünya İletişim A.Ş) aleyhine açılan davanın reddine karar verilmiştir.

Karar,davalı ...Ş vekilince ve davacı vekilince (kısmen ) temyiz edilmiştir.

1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, davalı Çedaş şirketinin dava konusu enerji nakil hatlarını davacı dışındaki abonelerine elektrik sağlamak için kullanmasına ve bu kapsamda davalının sorumluluğunun kanundan doğmasına göre taraf vekillerinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Dava, davacıya ait enerji nakil hatlarının, davacıya katılım payı ile işletme ve bakım bedeli ödenmeksizin davalı tarafından kullanıldığı iddiasına dayalı alacak istemine ilişkin olup yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere davacı taraf kendi mülkiyetinde bulunan enerji nakil hatlarının, davalı tarafça bedeli ödenmeksizin kullanıldığını ileri sürmüş, davalı vekili ise söz konusu hatların bir kısmının müvekkili tarafından diğer abonelere elektrik enerjisi sağlamak için kullanıldığını kabul etmiştir.

01.03.2003 tarihine kadar yürürlükte bulunan Elektrik Tarifeleri Yönetmeliği'nin 13. maddesinde "Teşekkül veya şirket, abonenin hizmetlerini aksatmamak koşuluyla; abonenin mülkiyetindeki branşman çıkışından bir başka istek sahibine elektrik satabilir.

Abone mülkiyetindeki branşman hattından, teşekkül veya şirketin abonesi olarak enerji alacak bir başka abone, teşekkül veya şirketin o yıla ait enerji nakil hattı kilometrik birim fiyatına göre hesaplanan hat katılım bedelini branşman hattı sahibine ödemek zorundadır." denildikten sonra aynı yönetmeliğin 19. maddesinde bu bedelin ne şekilde tespit edileceği düzenlenmiştir.

01.03.2003 tarihinde yürürlüğe giren Enerji Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği'nin 8. maddesinde de benzer şekilde düzenleme yapılmış ve hat katılım bedelinin hangi kriterlere bağlı olarak belirleneceği ayrıntılı şekilde gösterilmiştir.

Açıklanan yönetmelik hükümleri karşısında, davacıya ait enerji nakil hatlarının davalı tarafça kullanıldığı da uyuşmazlık konusu olmadığından davacının söz konusu enerji nakil hatlarının kullanılması karşılığında katılım payı istemesi mümkün olup esasen bu husus mahkemenin de kabulündedir.

Somut olayda, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, abonelere ait enerji nakil hatlarının yeni bir abone tarafından kullanılması halinde eski aboneye ödenmesi gereken hat katılım payı bedelinin davalı tarafça belirlenmediği, davacı kurumun yönetim kurulu kararı ile belirlediği hat katılım bedelinin hangi esaslara dayandığının belirsiz olduğu açıklandıktan sonra herhangi bir hesaplama yapılmaksızın davacının talep edebileceği hat katılım payı tutarının 5.019.35 TL olduğu belirtilmiştir.

Gerekçesiz ve denetime açık olmayan işbu rapor,hüküm kurmaya yeterli bulunmamaktadır.

O halde mahkemece, öncelikle davalı şirketin dava konusu hat katılım bedelini belirleyip belirlemediğinin tespit edilmesi, şayet belirlenmemiş ise yukarıda anılan yönetmelik hükümlerindeki kıstaslar dikkate alınmak suretiyle uzman bir bilirkişi kurulundan davaya konu hat katılım bedelinin tespiti konusunda ayrıntılı ve denetime elverişli rapor alınması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı olarak hüküm tesisi doğru olmamış, hükmün taraflar yararına bozulması gerekmiştir.

3-Ayrıca, dava konusu edilen katılım payı ve bakım gideri alacağı bakımından davalı şirketten faiz istenebilmesi için öncelikle davalı şirketin temerrüde düşürülmesi gerekmektedir. Mahkemece, bu husus araştırılmadığı gibi harçlandırılarak müddeabih haline getirilmemiş birikmiş faiz alacağının hüküm altına alınmış olması da doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle de taraflar yararına bozulması gerekmiştir. 4-Öte yandan, davacı tarafça söz konusu enerji nakil hatlarının işletme ve bakım ücretlerinin de tahsilinin istenilmiş olmasına rağmen mahkemece bu konuda olumlu olumsuz bir değerlendirme yapılmaması da doğru olmamış, hükmün bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.