Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2011/8817 K.2011/9336

Taraflar arasında görülen davada İskenderun 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 21.10.2008 gün ve 2005/2459-2008/341 sayılı kararı onayan .Daire’nin 17.03.2011 gün ve 2009/4374-2011/2829 sayılı kararı aleyhinde davacı/birleşen davalı ... İşletmeleri ve Tic A.Ş. vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı vekili asıl davada, taraflar arasında 1999-2000 dönemi için 675.000 m.ton koklaşabilir taşkömürün Avusturalya limanlarından İskenderun'a taşınması için 9.8.1999 tarihinde taşıma sözleşmesi imzalandığını, ilk 3 taşımanın yerine getirildiğini, 4 ncü taşıma için 8-12 Mart 2000 kançellosu öngörülmesine ve yükleme kançellolarının 10-14 Kasım 1999 tarihinde gözden geçirilmesinin kararlaştırılmasına rağmen davalı tarafından kançelloların kesinleştirilmesi için girişimde bulunulmadığını, bunun üzerine müvekkilinin 4 ncü sefer için kançellonun 20 Nisan -5 Mayıs olarak revize edilmesini istediğini,

davalının ise 25 Mart-10 Nisan 2000 veya 1-15 Nisan 2000 olarak ötelenmesinde ısrar edildiğini, 4 ncü sefer için düşünülen geminin kuru havuza alınacak olması nedeniyle sonuçta davalıca istenilen kançellolarda yükleme yapılmasının mümkün olmadığını, bu nedenlerle elde olmayan mücbir sebep nedeniyle davalıda olan 629.775 USD bedelli teminat mektubunun nakde dönüştürülmesinin hukuka ve sözleşmeye aykırı olduğunu, müvekkilinin temerrüde düştüğünden bahisle davalının sözleşmenin 6 ncı maddesi uyarınca müvekkili nam ve hesabına taşıma yapmak üzere ihaleye çıktığını, oysa force major olan hallerde nam ve hesaba taşıma yapılamayacağını,

davalının teminat mektubunu nekde çevirme yetkisi olsa bile yapılmayan taşımalara tekabül eden kısmı için kullanılabileceğini, navlun fiyatının aşırı oranda yükselmesinin basiretli bir tahminle dahi öngörülümeyeceğini ileri sürerek, taşıma sözleşmenin teminatı olarak verilen teminat mektubunun nakde çevrilmesinin kanun ve sözleşme gereğince haksız olduğunun tespiti ile vaki el atmanın önlenmesini, sözleşmenin BK.nun 365/2 nci maddesi hükmünce feshini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili asıl davada, davacının basiretli bir tacir gibi davranmadığını, davacının mücbir sebep iddiasının doğru olmadığını, kesin teminatın tüm sözleşme için alındığını, sözleşmede teminatın taşımanın paralelinde azaltılacağı yönünde bir hüküm bulunmadığını, BK.365/2. maddesine dayalı olarak sözleşmenin feshini talep edemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiş, davalı/birleşen davalarda davacı vekili (Dörtyol Asliye Hukuk Mahkemesi 2000/361,414,415 ve 544 esas sayılı), davalının taraflar arasındaki taşıma sözleşmesine aykırı davrandığını ileri sürerek, şimdilik nam ve hesaba taşımadan dolayı sırasıyla 1.235,572,80 USD navlun farkının % 90'lık bölümü olan 1.112.015,52 USD'nin; 126,626-USD'nin, 854,593,12 USD'nin ve 94.988,12 USD'nin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece asıl ve birleşen (2000/544 E) sayılı davanın reddine, birleşen 2000/361,414 E sayılı davanın kabulüne, birleşen 2000/415 E sayılı davanın ise kısmen kabulüne karar verilmiş, davacı/birleşen davalı vekili tarafından temyiz edilen karar Dairemizin 17.03. 2011 tarihli kararı ile onanmıştır.

Davacı/birleşen davalı ... İşletmeleri ve Tic A.Ş. vekili bu kez karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davacı/birleşen davalı ... İşletmeleri ve Tic A.Ş. vekilinin HUMK’nun 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteğinin reddi gerekir.