Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/10441 K.2013/1711

Taraflar arasında görülen davada ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 28.01.2010 tarih ve 2008/384-2010/30 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin ... Bakanlığı'nın bağlı kuruluşu olup özel bütçeli bir kamu kurumu olduğunu, davalıya ait ... isimli geminin 24.10.2005-25.09.2007 döneminde, Türk Limanları arasında 448 sefer yapmasına karşın gemi sağlık resmini ödemediğinin tespit edildiğini, bu nedenle davalı hakkında başlatılan icra takibine davalının itiraz ettiğini ileri sürerek, davalının itirazının iptaline, takibin devamına ve asıl alacağın %40'ından aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesine talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının davalı taraftan gemi sağlık resmi talep etmesine karşın davalıya bu yönde bir hizmetin verilmediğinin anlaşıldığı, bu nedenle davacının alacak hakkının doğmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, Gemi Sağlık Resmi Kanunu uyarınca tahakkuk eden ... resminin tahsili amacıyla yapılan ilamsız icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir. Gemi Sağlık Resmi Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca, Türk Limanları arasında seyreden, yabancı ülke limanlarından gelen, Türk Limanlarından yabancı ülke limanlarına giden gemiler hakkında bu kanun hükümlerinin uygulanacağı öngörülmüştür.

Aynı Kanun'un 3. maddesi ile Gemi Sağlığı Uygulama Yönetmeliği'nin 2, 6, 7, 8 ve 17/A maddeleri Türk Limanları arasında seyreden gemilerden sağlık resmi alınmasına ilişkin esasları ve hesaplama şeklini düzenlemiştir. Bu düzenlemeler karşısında Türk Bayrağı taşıyan, Türk Limanları arasında seyreden gemilerden gemi sağlık resmi alınacağı açıktır.

Bir kamu gelir türü olarak resim, bazen olayımızda olduğu üzere tamamen belirgin bir hizmet karşılığı olmaksızın alınabildiği gibi bazen de belirli bir hizmetten yararlanma karşılığı alınabilmektedir.

Davalıya ait Türk bayraklı “...” adlı geminin, ...-... limanları arasında ... seferleri yaptığı sabit ve uyuşmazlık dışı olup konuyla ilgili Gemi Sağlık Resmi Kanunu ve Gemi Sağlık Resmi Kanunu Uygulama Yönetmeliği'ne göre, Türk Limanları arasında seyreden gemi niteliğinde olduğu ve bir hizmetten yararlanması aranmaksızın, mahsus tarife uyarınca sağlık resmi alınacağı anlaşılmaktadır. Nitekim mahkemece alınan uzman bilirkişi raporunda da bu hususlara değinilmiş olup rapor doğrultusunda karar verilmesi gerekirken, yerinde olmayan gerekçeler gösterilerek davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.