Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/11065 K.2013/13336

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 19.03.2012 tarih ve 2011/384-2012/57 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davacının 26/11/1999 tarihinde 70.000 DEM'yi Egebank ... Şubesi'ne %26 akdi faiz üzerinden vadeli hesaba yatırdığını, 1 yıllık vadenin sona ermesinden sonra davalı bankanın akdi feshetmediğini, bu nedenle akdin aynı hükümlerle bugüne kadar devam ettiğini, davalı bankanın hesabın açıldığı tarihten bu yana işleyecek akdi faiziyle birlikte yatırılan mevduatı müvekkiline ödemekle yükümlü olduğunu ileri sürerek; fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000 TL'nin hesap açma tarihinden bu yana işleyecek %26 oranındaki akdi faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, zamanaşımı def'inde bulunmuş, müvekkili banka ile hesabın açıldığı Egebank Off Shore Ltd.'nin farklı tüzel kişilikler olması nedeniyle müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, davacı ile davalı banka arasındaki hukuki uyuşmazlığa sebepsiz zenginleşme hükümlerinin uygulanması gerektiği, BK'nın 61. ve 66. maddeleri gereğince, sebepsiz zenginleşme hukuki nedenine dayanan davalar için uygulanması gereken zamanaşımı süresinin 1 yıl, azami 10 yıl olduğu, 1 yıllık sürenin başlangıcının geri alma hakkının öğrenilme tarihinden itibaren başlaması ve öğrenme tarihinin banka yöneticileri hakkında ceza davasının açıldığı 2002 tarihi olarak kabul edilmesi gerektiği, hem 1 yıllık sürenin hem de paranın yatırıldığı tarihten itibaren azami 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu,

ceza mahkemesi kararında kabul edildiği üzere uzamış ceza zamanaşımı süresinin ise 7,5 yıl olduğu, dava tarihinden önce bu sürenin dolduğu, davacının ceza davasına katılan olmaması nedeniyle ceza davası açılmasıyla ve ceza mahkemesi kararı ile zamanaşımı süresinin kesilip, yeniden işlemeye başlamasının da sözkonusu olamayacağı, dava tarihi itibariyle hem sebepsiz zenginleşme davaları için düzenlenen hem de ceza kanununda düzenlenmiş olan uzamış ceza zamanaşımı süresinin dolduğu gerekçesiyle, davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere davacı taraf Egebank ... Şubesi nezdinde bulunan mevduatının ödenmediğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hak saklı kalmak kaydıyla (1.000) TL'nin tahsili için işbu davayı açmış, davalı taraf davacıya ait mevduatın Egebank Off Shore Ltd'de bulunduğunu savunmuş, mahkemece ise davanın sebepsiz zenginleşmeden kaynaklandığı ve 818 sayılı BK'nun 61 ve 66'ncı maddelerinde öngörülen zamanaşımını sürelerinin dolduğu, 1 yıllık sürenin geri alma hakkının öğrenildiği tarihten başladığı, bu tarihinde yöneticiler hakkında ceza davası açılan 2002 yılı olduğu, paranın yatırıldığı tarihten itibaren ise 10 yıl geçtiği, ceza zamanaşımı süresinin de dolduğu gerekçesiyle davanın zamanaşımı bakımından reddine karar verilmiştir.

İddianın ileri sürülüş biçimine ve taraflar arasındaki ilişkinin mahiyetine göre mahkemenin davanın sebepsiz zenginleşmeden kaynaklandığına ilişkin gerekçesine itibar olunamaz. Zira dosya içeriğinden anlaşılacağı üzere davacı mevduatının anılan banka yönetici ve çalışanlarının telkin ve talimatları ile Egebank Off Shore Ltd'ne aktarıldığı iddiasındadır. Bu durumda da davanın yasal dayanağını 818 sayılı BK'nun 41, 55 ve 6762 sayılı Yasa'nın 321'nci maddeleri oluşturmaktadır.

Emsal uyuşmazlıklarla ilgili olarak davalı aleyhine açılan davalar, davanın erken açıldığı, mevduat sahiplarinin öncelikle Off Shore bankasına karşı takip yapması veya dava açması ve şayet bu yolla alacağını tahsil edemez ve zarara uğrar ise, yukarıda belirtilen Yasa hükümlerine göre davalı banka ve diğer sorumlular aleyhine dava açılması gerektiğine işaret eden Dairemiz içtihatlarına dayalı olarak reddedilmiş, dolayısıyla zararın doğumu alacağın Off Shore bankasından tahsil edilememesi olgusuna bağlanmış ve gelişen süreçte de Kıbrıs'ta kurulan Egebank Off Shore Ltd.

Şti'nin herhangi bir mal varlığının bulunmadığının emsal dava dosyaları içeriğinden anlaşılması üzerine de Off Shore bankasına takip yapılmadan veya dava açmadan davalı banka ve sorumluları aleyhine dava açılabileceği içtihad edilmiştir. Dosya içeriğinden de davacının Off Shore bankasına daha önce takip yapmadığı gibi dava da açmadığı anlaşılmaktadır.

Davacının zararı Off Shore bankası aleyhine girişilen yasal işlemlerin yapılmasından sonra doğacağından davanın zamanaşımına uğradığı savunması dinlenemez. Bu itibarla, mahkemece davalı tarafın zamanaşımı def'inin reddiyle uyuşmazlığın esasına girilmek gerekirken, davanın zamanaşımı yönünden reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.