Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/11840 K.2014/3152

Taraflar arasında görülen davada ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 20/02/2012 tarih ve 2009/131-2012/43 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacılar vekili ile davalı ... vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 18/02/2014 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan asıl ve birleşen davada davacılar vekili Av....dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Asıl dava davacısı ... vekili, müvekkilinin dava dışı ...'e ait firmada müdür olarak çalıştığını, 17.12.2008 tarihinde park halindeki aracından çantasının çalındığını ve çalınan çantada bulunan çeklerden 22.02.2009 keşide tarihli, 35.830,00 TL bedelli, ... adına düzenlenmiş çekin davalı...'nde bulunduğunun öğrenildiğini, çekin meşru hamilinin müvekkili olup, davalının çeki kötü niyetli olarak iktisap ettiğini ve bu nedenle meşru hamil olmadığını ileri sürerek, söz konusu çekin meşru hamili olan müvekkiline teslimi ile davalı hakkında % 40 tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiş;

... vekili tarafından açılan birleşen davada ise müvekkilinin yeğeni ve firmasının müdürü olan ...'ün çalınan çantasında 22.09.2009 keşide tarihli, 35.830,00 TL tutarlı, müvekkili adına düzenlenmiş çekin de olup, söz konusu çekin davalılardan ...'nde bulunduğunu, çekin arkasındaki ... adına yapılan cironun sahte olup, daha sonra diğer davalı ... İnş. ve Teks. Ltd.

Şti'nin cirosunun bulunduğunu, çekin çalıntı olması ve müvekkiline ait cironun sahte olması nedeniyle ciro zincirinin kopuk olduğunu, davalıların çeki kötü niyetli olarak iktisap ettiklerini, bu nedenle çekin meşru hamili olmadıklarını ileri sürerek, dava konusu çekin meşru hamili olan müvekkiline teslimi ile % 40 tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, davaya konu çekin müvekkiline muntazam ve düzgün ciro silsilesi ile geldiğini, müvekkilinin iyi niyetli hamil olup, ticari ilişkiye girdiği ... isimli firmaya verdiği mallar karşılığında bu çeki aldığını, müvekkilinin herhangi bir kusurunun bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir. Diğer davalı davaya yanıt vermemiştir.

Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre dava konusu çekle ilgili gerçek hak sahibinin birleşen dosya davacısı ... olduğu, bu şahsın rızası dışında elinden çıkan çekin sahte belgelerle kurulduğu anlaşılan birleşen dosya davalısı ... İnş..Ltd.Şti.'nin sahte cirosu ile diğer davalı ... Ltd. Şti. eline geçtiği, çekteki ciro imzasının sahte olduğu, bu durumda çekin son hamili olan davalı ... Ltd.

Şti'nin bu çeke sahte ciro imzası ile hamil olduğu, TTK'nın 704. ve 702. maddeleri birlikte göz önünde bulundurulduğunda davalının uyuşmazlık konusu çeke müteselsil ve birbirine bağlı cirolar nedeniyle yetkili hamil olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı, en son hamil olan davalıya yapılan ciroya ilişkin imza sahte olduğuna göre davalının bu çeki iktisap etmekte ağır kusurlu olduğunun kabulü gerektiği, ancak kötüniyet tazminatına hükmedilmesi koşullarının bulunmadığı sonucuna varılarak,

... tarafından açılan asıl davanın aktif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine, birleşen dosyadaki davanın kabulü ile dava konusu çekin davalıdan istirdadı ile davacıya teslimine, koşulları bulunmadığından davacı lehine tazminata hükmedilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararı, davacılar vekili ile davalı ... vekili temyiz etmiştir. 1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre asıl dava davacısı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile asıl davada verilen kararın onanması gerekmiştir. 2- Birleşen davada verilen karara yönelik olarak davalı...San. Ltd. Şti. vekilinin temyiz itirazlarına gelince; Dava, kaybedilen çekin meşru hamili olmadığı iddiasıyla söz konusu çekin davalı...San. Ltd. Şti'den alınarak davacıya teslimi istemine ilişkindir.

Mahkemece, birleşen davanın kabulü ile davaya konu çekin, davacı ...'e teslimine karar verilmiş ise de mülga TTK'nın 704. maddesinde, çek herhangi bir suretle hamilinin elinden çıktığında ister hamiline yazılı bir çek bahis mevzuu olsun, ister ciro suretiyle nakledilebilen bir çek bahis mevzuu olup da hamil hakkını 702. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamilin ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle mükellef olduğu düzenlenmiş bulunup, bu hükme göre davacının,

kendisinin yetkili hamil olduğunu kanıtlamasının yanında yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu da kanıtlaması gerekmektedir.Somut olayda ise çeki elinde bulunduran hamil davalı...San. Ltd.

Şti. muntazam ciro silsilesine göre çeki iktisap etmiş olup, çeki kötü niyetli olarak iktisap ettiği veya iktisapta ağır bir kusurunun bulunduğu kanıtlanamadığı gibi yargılama sırasında yapılan bilirkişi incelemesinde de bu davalı ile çeki aldığı davalı ... İnş. ve Teks. Dan. Dış Tic. Ltd. Şti. arasında ticari bir ilişkinin bulunduğu, dava konusu çekin ticari defterlerde kayıtlı olduğu, söz konusu çekin ... İnş. ve Teks. Dan. Dış Tic. Ltd.

Şti'nin borcuna mahsuben alındığı, davalının ...'dan çekin alındığı tarih itibariyle 97.347,22 TL alacaklı olduğu, incelenen kayıtlara göre davalı

ile çekin alındığı ... İnş. ve Teks. Dan. Dış Tic. Ltd. Şti arasında çekin alındığı tarih itibariyle ticari ilişkinin mevcut olduğu, dava konusu çekin alacağa mahsuben alındığı hususları tespit edilmiştir.Çeki ciro eden ... İnş. ve Teks. Dan. Dış Tic. Ltd.

Şti'nin 1988 yılından beri ticaret sicilinde kayıtlı olarak faaliyet gösteren bir şirket olduğu dosya kapsamından anlaşılmakla şirket yetkilisinin sahte kimlikle işlemler yaptığı yönündeki davacı iddiası, bu şirketle ticari ilişkide bulunan üçüncü kişilerin sırf bu nedenle kusurlu sayılmasını gerektirmez.Bu durumda, davalı...San. Ltd.

Şti'nin şekli olarak muntazam bulunan ciro silsilesine göre iktisap ettiği anlaşılan davaya konu çeki kötü niyetli olarak iktisap ettiği veya iktisapta ağır bir kusurunun bulunduğu kanıtlanamadığından birleşen davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile kabulüne karar verilmesi açıklanan kanun hükmüne ve dosya kapsamına aykırı olup, söz konusu kararın temyiz eden davalı...San. Ltd. Şti. yararına bozulması gerekmiştir.

3- Bozma neden ve şekline göre de birleşen dava davacısı ... vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.