Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/11945 K.2012/16772

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 1.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 05/02/2009 tarih ve 2001/1425-2009/10 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, bazı noksanlıkların ikmali için dosya mahalline gönderilmişti. Bu noksanlıkların giderilerek dosyanın gönderildiği anlaşılmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ...... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı ... ile evli oldukları 1995 yılında (X) isimli senaryoyu yazdığını, treatman yazarı olarak müvekkilinin adı belirtilerek Fransa'nın Montpellier Festivali'nde ödül kazanıldığı, davalı ...’in müvekkilinin senaryosunu kullanarak ve jenerikte kendisini senaryo yazarı göstererek "Güneşe Yolculuk" isimli filmi yaptığını, oysa ki senaryonun müvekkiline ait olduğunu, diğer davalının da filmin yapımcısı olduğunu, müvekkilinin eser sahibi olarak mali ve manevi haklarının ihlal edildiğini ileri sürerek,

FSEK’nun 68. maddesi gereğince eser bedeli 6.000 TL’nin 3 katı 18.000 TL’nın, FSEK’nun 70. maddesi gereğince 10.000 TL manevi tazminatın ihtarnamenin tebliği tarihi 30.03.2000 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini, tecavüzün ref’ini, hükmün ilanını talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, eser niteliğinde olmayan treatmanı müvekkili Yeşim ve davacının birlikte hazırlandığını, treatmanın katıldığı proje yarışması niteliğindeki Montpellier Festivali'nde müvekkilinin yapmayı planladığı filmin yönetmeni olarak ödül aldığını ve daha sonra kendi orijinal senaryosunu yazarak "Güneşe Yolculuk" filmini yaptığını, dava tarihinde 1 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu, treatmanın senaryodan bağımsız olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna dayanılarak, treatman kavramının "filmin çekileceği yerlerin, skeçlerin, resimlerin, film kahramanlarının ayrıntılı olarak ele alındığı sinema eseri için hazırlanan metinler” anlamına geldiği, Montpellier Festivali katalogunda treatmanı bulunan (X) adlı projenin dramatik yapısı ile "Güneşe Yolculuk" filminin dramatik yapısının benzer olduğu, treatmanın davacı ile davalı ... tarafından birlikte hazırlandığı, treatmanın senaryodan bağımsız olarak eser sayılma koşullarına sahip bulunduğu,

davalı ...’in davacı ile birlikte oluşturdukları treatmanı işleyerek senaryolaştırıp "Güneşe Yolculuk" ismiyle filmleştirdiği, davalının davacının iznini almadan treatmanı değişiklikler de yaparak senaryo haline getirmesi ve filmde kullanmasının davacının eser üzerindeki haklarına tecavüz oluşturduğu, ancak senaryo işleme eser olup, treatmandan bağımsız olmamakla beraber, treatmanın sahibi olan davacının senaryonun oluşturulmasına bizzat katılmadığından davacının senaryo sahibi olarak kabul edilemeyeceği, senaryonun sahibinin işleyen pozisyonundaki ... olduğu,

davacının talep edebileceği tazminatın treatmanın kullanılmasına göre hesaplanması gerektiği, treatman bedelinin 5.000 TL olduğu ve davalı ...'nun da treatmana katkısı ve treatmanın daha önce ödül alan projede kullanılmasının filmin başarısına katkısı da dikkate alınarak FSEK 68. Maddesi gereğince sadece iki katı karşılığı 10.000 TL maddi tazminatın, eser üzerinde izinsiz değişiklik ile manevi hakların ihlali nedeniyle takdir edilen 7.000 TL manevi tazminatın 03/04/2000 tarihinden itibaren faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline,

68. madde hükümleri uygulandığından tecavüzün ref’ine yönelik talebin reddine karar verilmiştir. Kararı, davacı vekili ve davalı ... vekili temyiz etmiştir.

1) Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve davacının eser sahibi olduğu (X) adlı treatmandan istifade edilmek suretiyle oluşturulan “Güneşe Yolculuk ” adlı sinema eseri senaryosunun davalılardan ...’nun hususiyetini taşıyan ilim ve edebiyat eseri olduğunun belirlenmesine karşın, işleme eserin niteliği gereği asıl esere nispetle bağımsız olmayan bir fikir ve sanat ürünü olması nedeniyle, anılan senaryonun davacının treatmanından istifadeyle meydana getirilmesinin 5846 sayılı FSEK’nun 21,

68. ve 70. maddeleri uyarınca davacının mali ve manevi haklarına tecavüz oluşturduğundan bahisle hüküm tesisinde ve takdir edilen manevi tazminat miktarında bir isabetsizlik bulunmamasına göre, taraf vekillerinin aşağıda (2) ve (3) nolu bentler dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2) Ancak, (X) isimli eserin (treatman) 21-30 Ekim 1995 tarihinde Fransa’da düzenlenen Montpellier Festivali'nde değerlendirilmek üzere yapılan başvuru ve kayıt formunda eser sahibi olarak davacı ... gösterildiğinden, 5846 sayılı FSEK’nun 11. maddesi uyarınca davacı yararına oluşan eser sahipliği karinesinin aksi davalılarca kanıtlanamadığı halde, mahkemece davacı ile davalılardan ...’nun söz konusu (X) isimli treatmanda birlikte eser sahibi olduklarından bahisle yazılı şekilde maddi tazminata hükmedilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenlerle davacı yararına bozulması gerekmiştir. .

3)Bozma neden ve şekline göre davalı ... vekilinin vekalet ücretine ilişkin temyiz itirazının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.