Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/12882 K.2012/18101

Taraflar arasında görülen davada Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 28/10/2010 gün ve 2009/110-2010/289 sayılı kararı onayan Daire’nin 17/05/2012 gün ve 2011/1288-2012/8101 sayılı kararı aleyhinde vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili nezdinde nakliyat rizikolarına karşı sigorta örtüsü altında bulunan çelik saç emtiasının davalı ...Ulusarası Nak Ltd Şti’nce nakliyesi sırasında hasarlandığını, varış yerinde hasarın tutanakla tespit edildiğini, emtiaların taşındığı dorse ve çekicinin davalı ... tarafından teminat altına alındığını, 45.488,54 USD hasar bedelinin sigortalıya ödendiğini ileri sürerek, 45.488,54 USD’nin rücuen davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı ...Uluslararası Nak Güm Hiz Tic San Ltd Şti yetkilisi, taşımayı yapan aracın kapalı tenteli ve her türlü güvenlikli olarak çıkış gümrüğünde mühürlendiğini varış gümrüğünde mührün açıldığını, taşıma esnasında hasar meydana gelmediğini, hasarın gönderinin ambalaj hatasından kaynaklandığını savunmuştur.

Davalı Ergo İsviçre Sig AŞ vekili, yükleme tarihi 12.06.2008 olup nakliyat sigorta poliçesinin 20.06.2008 tarihli olması nedeniyle poliçenin yüklemeden sonra düzenlendiğini, davacının ex gratia ödeme yapması nedeniyle halefiyete dayalı olarak dava ve talep hakkı bulunmadığını, yükleme ve istif gönderene ait olup hasarın ambalaj ve istif hatasından kaynaklandığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davacı nezdinde sigortalı saç emtiasının İstanbul’dan Kazakistan’a nakliyesinin davalı ...Uluslararası Nak Güm Hiz Tic San Ltd Şti'nce yapılıp emtiaların varış yerinde hasarlı olarak teslim edilmesi nedeniyle davacının dava dışı sigortalısına 45.488,54 USD hasar tazminatı ödediği, dava dışı sigortalısının haklarına halef olduğu, fiilen hasarlanan emtiaların SDR hesabı ile değerinin 67.079,59 USD olduğu, meydana gelen hasardan davalı ...Uluslararası Nak Güm Hiz Tic San Ltd Şti'nin taşıyıcı sıfatıyla sorumlu olduğu,

hasarın ambalaj hatasından kaynaklandığı savunulmuşsa da CMR Hamule Senedine bu yönde bir şerh konulmadığından yükün düzgün şekilde ambalajlandığının, ambalaj hatası olmadığının kabulü gerektiği, davalı Ergo İsviçre Sig AŞ’nin ise sigortacı sıfatıyla hasardan sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne dair verilen karar, davalı vekillerinin temyiz istemi üzerine Dairemizin 17.05.2012 tarihli kararı ile onanmıştır.

Davalı Ergo İsviçre Sigorta A.Ş. vekili, karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

1- Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere, davacı ile sigorta ettiren arasında düzenlenen abonman poliçesi ve sigorta ettirenin davaya konu taşımadan kaynaklanan haklarını alacağın temliki yoluyla davacıya devretmiş olması karşısında davacı ... şirketinin aktif dava ehliyetinin bulunmasına göre, davalı Ergo İsviçre Sigorta A.Ş. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan HUMK’nun 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirisini ihtiva etmeyen sair karar düzeltme isteğinin reddi gerekir.

2-Dava, uluslararası karayolu taşıması sırasında, taşınan emtianın hasarlanmasından kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Dava konusu taşıma CMR hükümlerine tabi olup anılan sözleşmenin 17. maddesi uyarınca taşıyıcı, yükü teslim aldığı andan teslim ettiği ana kadar yükte meydana gelecek hasardan sorumludur. Sözleşmenin 17/4-c maddesi uyarınca taşıyıcı hasarın, malların gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden şahıslar tarafından taşınmasından, yüklenmesinden, istif edilmesinden veya boşaltılmasından kaynaklandığını ispat etmesi halinde sorumluluktan kurtulabilecektir.

Bununla birlikte Dairemizin yerleşik uygulamasına göre, yükleme ve istif hatasının, ayrıca bir araştırmaya gerek duyulmaksızın kolaylıkla fark edilebileceği hallerde, taşıyıcının durumu gönderene duyurarak onu uyarması, bu uyarının yapılmadığı hallerde, zararın gönderen ile taşıyıcı arasında BK'nun 44. maddesi uyarınca paylaştırılması gerekmektedir.

Öte yandan, CMR’nin 9. maddesinde, sevk mektubuna taşımacı tarafından herhangi bir şerh konulmaması halinde aksi kanıtlanmadıkça tesellümde yükün ve ambalajların iyi durumda olduğu, sayılarının, marka ve numaralarının sevk mektubunda yazılı olanlara uyduğunun varsayılacağı belirtilmiştir.

Somut olayda, mahkemenin davalı taşıyıcı tarafından CMR hamule senedine şerh konulmadığından yükün düzgün şekilde ambalajlandığı yönündeki kabulü doğru ise de bu karinenin aksinin kanıtlanması mümkün olup mahkemece bu konuda herhangi bir değerlendirme yapılmamıştır.

Oysa, dosyaya sunulan ekspertiz raporunda hasarın, ambalajlama ve istifleme bakımından alınan önlemlerin yeterli olmamasından ya da araç şoförünün yüksek süratle seyretmesi ve/veya ani fren yapmasından kaynaklanabileceği, ancak bunlardan hangisinin ne oranda rol oynadığının belirsiz olduğu açıklanmış olup gerek bilirkişi raporunda gerekse mahkeme kararında bu yön üzerinde durulmamıştır.

Bu itibarla, mahkemece yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı olarak hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle mümeyyiz davalı yararına bozulmasına karar verilmesi gerektiğinden mümeyyiz davalı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemiz’in 17.05.2012 tarihli onama kararının kaldırılarak hükmün bozulmasına karar verilmiştir.