Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/14200 K.2014/4905

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 35. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 21.05.2012 tarih ve 2012/64-2012/123 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 11.03.2014 günü tebligata rağmen gelen olmadığı yoklama ile anlaşıldı, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili B.. Moda Ltd. Şti’nin tekstil ürünlerinin ihracının diğer müvekkili aracı ihracatçı Gisad A.Ş. tarafından yapıldığını, aracı ihracatçı sözleşmesi kapsamında Almanya’da mukim ITW Şirketine vesaik mukabili ihracat yapıldığını, davalının ise taşıyıcı olduğunu ancak davalının vesaik mukabili ödeme talimatına aykırı olarak malı alıcısına teslim ettiğini ve alıcıdan mal bedelinin tahsil edilemediğini ileri sürerek, mal bedeli 20.175 Euro’nun davalıdan faizi ile tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacı tarafın müvekkiline tahsil yetkisi vermediğini, bedelden sorumlu olmayacaklarını, sorumlu olsalar bile sınırlı sorumlu olacaklarını savunarak, davanın reddine talep etmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama ve değerlendirme sonucu tüm dosya kapsamına göre, taşıma bütün olarak düşünüldüğünde havayolu taşıması olmakla, varış ve kalkış yerleri de gözetilerek olayda Varşova Konvansiyonu hükümlerinin uygulanması gerektiği, Konvansiyonun 25. maddesinde zararın taşıyıcının kasıtlı davranışından veya davanın görüldüğü mahkemenin kanununa göre kasıtlı davranışa eşdeğerde sayılan bir kusurundan doğmuşsa, taşıyıcının bu sözleşmenin kendisinin sorumluluğunu kaldıran veya sınırlayan hükümlerinden yararlanmaya hak kazanamayacağının düzenlendiği,

"vesaik mukabili taşıma" emri verilen taşıyıcının ödeme belgesini aramadan malı teslimi şeklinde gerçekleşen olayda, taşıyıcının kendisine düşen en önemli görevi yerine getirmediği, bu hususun yerine getirilmemesinin kasta varan ağır bir kusur teşkil ettiği, bu hali ile gerek Varşova Konvansiyonu hükümleri ve gerekse değişiklik yapan Protokoller birlikte değerlendirildiğinde somut olayda taşıyıcının sınırlı sorumluluktan yararlanma hakkının bulunmayıp mal bedeli olan 20.175 Euro'yu davalının davacı ve aracı

ihracatçı GİSAD'a ödemesi gerektiği sonucuna varılarak, davacı .. Moda Tekstil Dış Tic. Ltd. Şti'nin aktif dava ehliyeti bulunmadığından bu davacı tarafından açılan davanın reddine; davacı Gisad Dış Tic. A.Ş. tarafından açılan davanın ise kabulü ile, 20.175,00 Euro'nun davalıdan temerrüt tarihi olan 12.08.2007 tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasa'nın 4/A maddesi uyarınca işleyecek temerrüt faiziyle birlikte tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, hava yolu ile yapılan taşımada davalının, vesaik mukabili ödeme talimatına aykırı hareket ederek malı alıcısına teslim etmesi nedeniyle davacının uğradığı zararın tazmini istemine ilişkindir.Mahkemece, davalı taşıyıcının ödeme belgesini aramadan malı teslim etmesi şeklinde gerçekleşen olayda taşıyıcının, kendisine düşen en önemli görevi yerine getirmediği, bu hususun yerine getirilmemesinin kasta varan ağır kusur teşkil ettiği gerekçesiyle taşıyıcının sınırlı sorumluluktan yararlanma hakkının olmadığı sonucuna varılarak, davanın mal bedeli üzerinden davacı G..

A.. yönünden kabulüne karar verilmiştir.Somut olayda uygulanması gereken Varşova Konvansiyonu'na göre sınırsız sorumluluğun söz konusu olabilmesi için, zararın yolcu ve bagaj taşımasından doğmuş olması gerekir.Varşova Konvansiyonu, 4 sayılı Montreal Protokolü ile yapılan değişiklikten sonra yük taşımalarında 25. maddesindeki koşullarda dahi taşıyıcının sorumluluğunun sınırsız olması mümkün değildir.Başka bir deyişle, yük taşımalarında, taşıyıcının veya adamlarının zarar verme kastıyla hareket veya ihmal sonucunda zarar doğmuş olsa bile taşıyıcının sorumluluğu sınırlı olup,

somut olayda sorumluluk sınırını ortadan kaldıran bir anlaşmanın varlığının da ileri sürülmemiş olmasına göre, Varşova Konvansiyonu’nun 1975 tarihli 4 sayılı Montreal Protokolü ile değişik 22. maddesi uyarınca taşıyıcının sorumluluğunun kg başına 17 özel çekme hakkı ile sınırlı olması nedeniyle karar tarihine en yakın SDR kuruna göre sorumluluk sınırının belirlenerek, davacının uğradığı zarar ile bunun karşılaştırılması,

eğer gerçek zarar sorumluluk sınırının altında ise ona, şayet üzerinde ise sorumluluk sınırına hükmedilmesi gerektiği nazara alınarak davalının ödemekle yükümlü olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.