Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/14541 K.2013/12827

Taraflar arasında görülen davada Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 21.02.2012 tarih ve 2006/78-2012/62 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili ...’ın “Lineer Fark Denklemleri ve Kararlılık Teorisi” isimli iki yazarlı kitabın yazarlarından biri olduğunu ve yine “Pseudoeigenvalues, Spectral Protrait of a Matrix and Their Connections with Diferent Criteria of Stablity” adlı makalenin sahibi olduğunu ve davalıların müvekkiline ait olan bu eserlerden atıf yapmaksızın büyük ölçüde intihal yaparak “On the Stability of Discrete-Time Inteval Matrices” adlı eserleri oluşturduklarını, bu makaleyi de kendi isimleri ile “Applied Mathematics and Computation” adlı dergide yayınladıklarını, bu yayının müvekkillerinden yapılan alıntılarla oluştuğunu, kaynak kısmında,

eserin alındığı yer ve eser sahibinin adının tam ve sarih bir şekilde yazılmadığını, müvekkillerine ait sonuçların kendi sonuçları gibi gösterildiğini, bu suretle müvekkillerinin mali ve manevi haklarına tecavüz ettiklerini belirterek, intihalin tespitine FSEK 68 md. uyarınca davacı İLESAM için 500,00 TL maddi ve davacı ... yönünden 10.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsiline ve hükmün ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili yetki ve husumet itirazında bulunarak, özetle; davacı iddialarının asılsız olduğunu, dava konusu makalede intihalin söz konusu olmadığını, eserde yapılan alıntıların makalenin sonunda gösterildiğini, ayrıca matematik dünyasında bir eserden teorem, lemma, sonuç veya az bilinen tanım alınmışsa, bunların teorem, lemma, sonuç veya tanımın sonunda köşeli parantez içinde gösterileceğini, bu nedenle iktibas veya intihal yapılmış bir çalışmanın söz konusu olmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir. Diğer davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre.

"On Stability of Discrete-time İnternal Matrices" adlı makalenin Applied Matematics and Computation 152 (2004) ad ve sayılı Dergi'nin 163-167. sayfalarında ve Derginin internet sayfasında yayınlandığı ve "Çalışmanın sonucunun (davalı) Yamaç'ın doktora tezinin bir parçası olduğu" davalı ...'un ise "eş düzey yazar/Corresponding Author)" olduğuna dair bir açıklamaya yer verildiği, bu yayının davacı ürünlerinden sonra ve her iki davalının adı yazar olarak belirtilmek suretiyle gerçekleştiği, du nedenle davalının ...'un husumet itirazının yerine olmadığı,

dava konusu makalenin Teorem 3.1, 3.2, 3.3'e ilişkin açıklama ve ifadelerin, davalı ...'ın doktora tezinin 19, 21 ve 22. sayfasındaki Teorem 3.1, 3.2 ve 3.3 ile tıpa tıp aynı olduğu.

Ankara 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2008/307 esas ve 2009/174 karar sayılı kararı ile davalı ...'a ait doktora tezinin anılan sayfalarındaki teoremlerin davacı ...'ın dava konusu makale ve kitabından (ve ilave olarak dava dışı 3. kişi Ayşe Bulgak'ın makalesinden) intihal suretiyle oluşturulduğunun tespit edildiği,

bu nedenle davalılar makalesinin, davacı kitap ve makalesinden maksadın haklı kıldığı oranın üstünde, usulsüz, atıf kurallarına uyulmadan yapılmış iktibasla, bir başka ifade ile intihal suretiyle oluşturulduğunun kabulü gerektiği, FSEK 68 md. uyarınca davacının isteyebileceği üç kat tutarındaki telif tazminatı 7.434 TL olduğu,

gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davalılar tarafından Applied Mahtematies And Computation adlı derginin Nisan 2004 tarih ve 152 (2004) sayılı nüshasında yayınlanan “On Stability Of Discrete-time İnterval Matrices” adlı makalenin, davacı kitap ve makalesinden intihal suretiyle meydana getirildiğinin ve davacının mali ve manevi haklarına tecavüz oluşturduğunun tespitine, FSEK 68. madde uyarınca hesaplanan 7.434,00 TL telif tazminatından şimdilik talep edilen 500,00 TL'nin 29.05.003 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı İlesama verilmesine,

ihlalin niteliği ve boyutu; makalenin fizik ve internet ortamında çok sayıda kişiye ulaşması, tarafların akademik ve bilimsel kişilikleri, sosyo ekonomik durumlarına göre de 5.000 TL manevi tazminatın 29.05.003 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsili ile davacı ...’a verilmesine karar verilmiştir.

Kararı, davalı ... vekili temyiz etmiştir. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı ... vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

KARŞI OY

Mahkemece eser sahibi davacılardan ...’ın eseri üzerindeki 5846 sayılı kanundan doğan haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle eser sahibinin haklarını takip yetkisine sahip davacı meslek birliği lehine talep gibi aynı Kanun'un 68. maddesi uyarınca üç kat telif tazminatına hükmedilmiş ise de.

Kanun'un 68. maddesinin 1. fıkrasında eseri, icrayı, fonogramı veya yapımları hak sahiplerinden bu Kanun'a uygun yazılı izni almadan, işleyen, çoğaltan, çoğaltılmış nüshaları yayan, temsil eden veya her türlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletenlerden, “bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek rayiç bedelin en çok üç kat fazlası” nın hak sahiplerince istenebileceği belirtilmiş olup, aynı Kanun'un 66/3 fıkrası gereğince mahkeme, mali haklara tecavüz halinde, “tecavüzün şümulünü, kusurun olup olmadığını, varsa ağırlığını" takdir etmek durumunda bulunduğundan,

dava konusu olayda talep edilebilecek “en çok üç kat fazla” tazminatın miktarını, tecavüzün şümulüne ve kusurun ağırlığına göre belirleme yetkisinin mahkeme hâkimine ait olduğu, BK’nun 43/1 maddesinin de bu yetkiyi desteklediği ve her somut olayda tartışılması ve değerlendirmesi gerektiği, mahkemenin bu hususları tartışmadan doğrudan belirlenen rayiç bedelin üç katma hükmetmesinin isabetsiz olduğu ve hükmün bozulması gerektiği kanaatinde olduğumuzdan sayın çoğunluğun görüşüne bu nedenlerle katılmıyoruz.

15.06.2013