Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/16039 K.2014/6505

Taraflar arasında görülen davada İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 08.05.2012 tarih ve 2009/814-2012/580 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili, davalı E. Uluslararası Nak. ve Tic. Ltd. Şti. vekili ve davalı E. İsviçre Sigorta A.Ş. vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 01.04.2014 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Av. E. D. davalılardan E. Uluslararası Nak. ve Tic. Ltd.

Şti. vekili Av. İ.. Y.. davalılardan E. İsviçre Sigorta A.Ş. vekili Av. B. E. dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkiline nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı İ. Paslanmaz Teknolojileri San. Tic. A.Ş. ve AKG Yalıtım ve İnşaat Malzemeleri San ve Tic A.Ş'ye ait emtianın, davalı E. Sigorta Şirketi'ne 04/01/2008 ile 03/01/2009 tarihleri arasında geçerli F.F.mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan davalı E. Nak. Ltd.

Şti'nin maliki ve taşıyıcısı, diğer davalının sürücüsü olduğu araçla taşınması sırasında sürücünün dikkatsiz ve tedbirsiz davranışı sonucunda yapılan kaza sonucu sigorta konusu emtianın tamamen zayii olduğunu, İ.A.Ş'ye ait emtia da 12.300 Euro, AKG A.Ş'ye ait emtia da ise 30.992 Euro olmak üzere toplam hasar bedelinin 43.292 Euro olarak tespit edildiğini, zarar bedellerinin sigortalılara ödendiğini,

davalı taşıyıcı ve araç sürücüsünün sigortalı emtianın taşınması sırasında meydana gelen hasardan sorumlu olduğunu ileri sürerek toplam 43.292 Euro tutarındaki tazminatın fiili ödeme günü üzerinden TL olarak karşılığının ve merkez bankasınca dövize uygulanan en yüksek oranlı faizle birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı E. İsviçre Sigorta A.Ş. vekili, 04/01/2008 ile 03/01/2009 tarihleri arasında geçerli F. F. mali mesuliyet sigorta poliçesinin % 100 reasüranslı olarak düzenlendiğini, sözleşme ile R.tarafından onaylanmadıkça ve ödenmedikçe hiçbir hasarın tazmin edilmeyeceğinin düzenlendiğini, davada hasardan kaynaklanan şekilde ve poliçeye dayalı olarak yapılan ödeme iddiası bakımından kanuni halefiyetin henüz dolmadığını, CMR Konvansiyonu'nun 17/2. ve 4. fıkraları uyarınca sigorta şirketinin yükleme, istif ve ambalajlama hatalarından sorumlu tutulamayacağını, ancak mutarafık kusur varsa bu sorumluluğun tartışılabileceğini, istenen hasar tutarının da fahiş olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı E. Ltd. Şti. vekili, CMR'nin 32. maddesi uyarınca 16/07/2009 dava tarihi ile 05/07/2009 kaza tarihi arasında zamanaşımı süresinin geçtiğini, CMR'nin 17/2. maddesi uyarınca önlenmesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelen hasarlarda taşıyıcının sorumlu tutulamayacağını, sınırlı sorumlu olduklarını, yine CMR'nin 27. maddesi uyarınca yıllık % 5 faiz istenebileceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, CMR'nin 31. maddesi uyarınca davacının varolan seçimlik hakkına dayalı biçimde ve aralarında zorunlu dava arkadaşlığı bulunan davalılar hakkında açmış olduğu, bu nedenle yetki itirazının reddine karar verilmesi gerektiği, kaza tarihinin 05/07/2008 dava tarihinin ise 03/07/2009 olduğu dolayısıyla 1 yıllık zaman aşımı süresi dolmadan davanın açıldığı, davada kara taşımasında taşıyıcı sıfatı bulunan S.

A. A.Ş'nin İ. A.Ş'nin malik menfaatini sigorta ettirdiği, bir başka deyişle 3. şahıs lehine bir sigorta sözleşmesinin olduğu, yük klozları 15. madde gereğince sigortanın taşıyıcının yada yükün saklanmak yada korunmak üzere bırakıldığı, kişiler yararına kullanılamayacağı, dava dışı S. A.

A.Ş. ile davacı arasında 3. şahıs lehine bir sigorta sözleşmesi akdedilmekle, sigorta himayesinden sigortalı faydalanacağı, davacının rizikonun gerçekleşmesinden sonra İnotek A Ş'ye sigorta tazminatı ödemesi gerekirken bu ödemeyi taşıyıcı sıfatıyla S. A.

A.Ş'ye yaptığı, üzüm presi makina zararı için ödenen 26.431 TL tutarındaki makina zararı bakımından davacının aktif dava ehliyeti bulunmadığı, elmas uçlu taşlama ekipmanları bakımından hasar sebebinin araç sürücüsünün aracın kontrolünü kaybederek o anki duruma göre ve durumun gerektirdiği güvenlik şartlarını sağlayacak manevraları yapamamasından doğan şekilde hasarın doğduğu, resmi trafik zabıtlarının aksinin davada ispat edilemediği, emtianın zayii olduğu,

davalıların zarardan sorumlu olduğu CMR'nin 23. maddesine göre piyasa değerleri de dikkate alınarak kg başına 8.33 SDR (özel çekme hakkı) aşamayacak nitelikte saptanan değerin toplam olarak 30.992 Euro olduğu, sigorta şirketinin davalı taşıyıcının sorumlu olduğu miktarla sınırlı olduğu,

davada CMR'nin 27/1. maddesi uyarınca uygulanacak % 5 faiz oranı itibariyle eğer ödeme isteğinin yazılı olarak taşıyıcıya gönderildiği tarihten itibariyle istekte bulunulmamış ise dava tarihinin esas alınacağının açık olmakla birlikte,

03/07/2009 dava tarihi itibariyle 02/06/2009 tarihli bildirimde dikkate alınarak davalının faiz talebinin yerinde olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 07/07/2008 tarih 30304891 sayılı sigorta poliçesi ile davacı tarafından sigorta himayesine alınan ve hasara uğrayan emtia bedeli kapsamında 30.992 Euro alacak bakımından bu miktar alacağın taşıyıcı ve sürücüden müştereken ve müteselsilen dava tarihinden itibaren işleyecek merkez bankasının 1 yıllık Euro cinsi mevduata uyguladığı en yüksek faiz oranı ile birlikte tahsiline, davalı sigorta şirketi davalı taşıyıcının sorumluluk sigortacısı olması nedeniyle sorumlu olduğu,

sorumluluğu sınırlı kalmak kaydıyla 30.992 Euro alacağın bu davalıdan da dava tarihinden itibaren işleyecek merkez bankasının 1 yıllık Euro cinsi mevduata uyguladığı en yüksek faiz oranı ile birlikte davalılardan tahsiline, davacının asıl taşıyıcı S. Arkas Nakliyat Sigorta A.Ş. arasındaki 3. şahıs hesabına akdedilen sigorta sözleşmesi nedeniyle sigortalı İ.

A.Ş'ye ödenmesi gereken bedelin sigorta ettirene ödeme yapması nedeniyle davacının bu miktara yönelik talebi bakımından aktif dava ehliyeti bulunmadığından bu kapsamdaki isteminin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili, davalı E. Uluslararası Nak. ve Tİc. Ltd. Şti. vekili ve davalı E. İsviçre Sigorta A.Ş. vekili temyiz etmiştir.

1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalılar E. Uluslararası Nak. ve Tic. Ltd. Şti. ve E.Sigorta A.Ş. vekilinin aşağıdaki bentler dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Ancak, dava CMR taşımasından kaynaklandığı iddia olunan alacağın tazmini istemine ilişkin olup, somut olayda tam tazminat ödenmesi koşulları da bulunmadığından davalının sorumlu bulunduğu tazminatın hesaplanmasında CMR'nin 25. maddesinin

yollaması ile aynı Sözleşme'nin 23. maddesinin uygulanması gerekir. Bu itibarla, mahkemece öncelikle davalının sorumluluk sınırının belirlenmesi ve bilahare gerçek zararın hesaplanması, gerçek zararın tespit edilen sorumluluk sınırı olan miktarın üzerinde bulunması halinde, sınırlı sorumluluk miktarına, altında ise saptanan gerçek zarara hükmetmek gerekirken, bu hususlar nazara alınmadan bilirkişi raporunda tesbit edilen gerçek zarar miktarına karar verilmesi doğru görülmemiş hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

3-Ayrıca, mahkemece döviz cinsinden alacağa hükmedildiği halde CMR Konvansiyonu (Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyatı için Mukavele Sözleşmesi) 27. maddesi hükmü gereğince, hak sahibine ödenecek tazminat için yıllık % 5 üzerinden hesap edilecek faize karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi de doğru görülmemiştir.

4-Davacı vekilinin temyiz itirazlarına gelince; dava nakliyat sigorta poliçesine dayalı rücuen tazminat istemine ilişkindir. Davacı vekili, müvekkiline sigortalı İ. Paslanmaz Teknolojileri San. Tic. A.Ş'ye ait emtianın da davalıların taşıyıcı, sürücü ve sigortacısı olduğu araçta taşınırken aracın yaptığı kaza sonucu hasarlandığını belirterek bu şirkete ödediği tazminatın da tahsilini talep etmiştir.

Mahkemece hasar gören üzüm presi makinesi için düzenlenen poliçede sigorta ettiren taşıyıcı sıfatı bulunan S. A. A.Ş'nin İ. A.Ş'nin malik menfaatini sigorta ettirdiği, yani 3. şahıs lehine bir sigorta sözleşmesinin olduğu, enstitü yük klozları 15. maddesi gereğince sigorta taşıyıcının yada yükün saklanmak ya da korunmak üzere bırakıldığı kişiler yararına kullanılamayacağı, dolayısıyla dava dışı S. A.

A.Ş. ile davacı arasında 3. şahıs lehine bir sigorta sözleşmesi akdedilmekle, sigorta himayesinden sigortalı faydalanacak, sigorta ettiren Schenker Arkas A.Ş. yararlanamayacağı, davacının rizikonun gerçekleşmesinden sonra İnoteks A.Ş'ye sigorta tazminatı ödemesi gerekirken taşıyıcı sıfatıyla Schenker Arkas A.Ş'ye ödeme yaptığı, davacının bu hasar yönünden aktif dava ehliyeti bulunmadığından reddine karar verilmiştir. Oysa davacı vekili, bilirkişi raporuna itirazında S. A.

A.Ş. ile İ.Paslanmaz Teknolojileri San. Tic. A.Ş. arasındaki mevcut cari hesap ilişkisi nedeniyle sigortalı İ.Paslanmaz Teknolojileri San. Tic. A.Ş. firma hesabına alacak kaydedilmek üzere tazminat bedelinin ödendiğini savunmuştur. Bu itibarla, mahkemece S. A.A.Ş. ile İnokstek Paslanmaz Teknolojileri San. Tic. A.Ş'nin ticari defterleri incelenip, İ. Paslanmaz Teknolojileri San. Tic.

A.Ş'ye sigorta bedelinin ödenip ödenmediği, bu şirketin kayıtlarına sigorta ödemesi olarak girip girmediğinin tesbiti ile sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiş kararın davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.