Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/16493 K.2012/19274

Taraflar arasında görülen davada Kartal 2. Sulh Hukuk Mahkemesi’nce verilen 13/04/2010 tarih ve 2006/1655-2010/472 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davacıya ait Türkiye İş Bankası Samandıra Şubesi'nin 679 nolu hesabından Algül Yapı Malzeme San. ve Tic. Ltd.

Şti. tarafından keşide edilen 20.06.2006 keşide tarihli, 2.500,00 TL bedelli, 2000069 nolu çekin davacının çalışanı ...’in aracından 07.03.2006 tarihinde çalındığını, aynı gün Bostancı polis merkezine müracaat edildiğini, keşideci aranıp çekin çalındığının bildirildiğini, keşidecinin de çekin durumu bankaya bildirdiğini, çekin zayii nedeniyle Kartal 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2006/780 E sayılı dosyasında çek iptali davası açıldığını, davalının o davaya müdahale ederek çek aslını ibraz ettiğini, davacının çekin asıl hamili olduğunu,

çekin davalı elinde olmasının davalının yetkili hamil olduğunu göstermeyeceğini belirterek dava konusu çekin davalıdan istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, dava konusu edilen ve davalıda bulunan çekin keşidecisinin Devran Boya Kimya San. ve Tic. Ltd. Şti. olduğunu, davacının ise keşideciyi Algül Yapı Malzeme San. ve Tic. Ltd. Şti. olarak bildirdiğini, TTK 702. madde gereğince davacının çekte yetkili hamil olmadığını, ciro silsilesinde de adı bulunmadığını, davalının yetkili hamil olduğu iş bu çekin gerekli araştırmalar yapılarak müşteri Akın Gıda Temizlik Kimya Kozmetik San. ve Tic. Ltd. Şti.'den 02.03.2006 tarihinde yapılan factoring sözleşmesine istinaden alındığını, davacının iddialarını yazılı delille ispatlaması gerektiğini, çekin hırsızlık neticesi elinden çıktığını ispat edemediğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu çekin yetkili hamilinin davacı olduğu ve davalının kötü niyetli olduğu hususlarının davacı tarafından yeterli ve inandırıcı yazılı delille ispat edilemediği, bu durumda çekin yetkili hamilinin davalı taraf olduğunun anlaşıldığı, neticeten sübut bulmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir.

Dava, çek istirdadı istemine ilişkin olup davacı, dava konusu çeki dava dışı Algül Yapı Malz. San. Tic. Ltd. Şti'nden ciro yoluyla aldığını, ardından çekin rızası dışında elinden çıktığını, açılan çek iptali davasında çekin davalı elinde olduğunun anlaşıldığını bildirmiş ve çeki üzerinde cirosu bulunan Algül Yapı Malz. San. Tic. Ltd. Şti'nden aldığına dair tahsilat makbuzu ibraz etmiştir.

Davalı, dava konusu çekin Akın Gıda Temizlik Kimya Kozmetik San. Tic. Ltd. Şti'nden faktoring sözleşmesine istinaden alındığını ve yetkili hamil olduğunu savunmuştur.

Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmelik’in 22/2 maddesi uyarınca, “Faktoring şirketleri kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura veya benzeri belgelerle tevsik edilemeyen alacaklar ile Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilemeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları satın alamazlar veya tahsilini üstlenemezler.” Bu hüküm gereğince davalı, ciro edenin çeki bir ticari ilişkiye dayalı olarak aldığını tevşik eden belgelere dayalı olarak çeki devralmalıdır.

Bu durumda mahkemece davacının ibraz ettiği tahsilat makbuzu ve anılan mevzuat hükümleri gözetilerek davalı Faktoring şirketinin yetkili hamil olup olmadığının değerlendirilip tartışılması gerekirken bu hususlarda hiçbir değerlendirme yapılmaksızın yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın davacılar yararına bozulması gerekmiştir.