Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/16794 K.2012/21366

Taraflar arasında görülen davada İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 28.04.2011 tarih ve 2008/748-2011/177 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacılar vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 18.12.2012 günü hazır bulunan davacı ... ile davacılar vekilleri Av. .... Av. ..... ve davalı Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkillerinin sahibi oldukları Atlantis Enerji Şti'nin, Enerji Bakanlığı'nda hak sahibi olduğu 15 MW'lık Muğla, Bodrum, Yalıkavak. 15 MW'lık Manisa, Akhisar, Beyobası. 15 MW'lık Çanakkale Lapseki. 15 MW'lık Balıkesir, Bandırma.

22,5 MW'lık İzmir Karaburun ve 15 MW'lık Muğla, Datça Rüzgar Santralleri Projelerinin, davalı ...'e devredilmesi konusunda sözleşme imzalandığını, taraflar arasında yapılmış bu sözleşme gereğince müvekkillerinin sözleşme yükümlülüklerini yerine getirdiğini ancak, davalının üzerine düşen yükümlülükleri zamanında ve tam olarak yerine getirmediğini, bu nedenle Enerji Bakanlığı'nda hak sahibi olunan projelerden Bandırma hariç hiçbirini hayata geçirmediğini, Bandırma projesi ile ilgili olarak,

alınmış üretim lisansının tesisin zamanında bitirilmemesi nedeniyle Elektrik Piyasası Kanunu gereğince iptal edildiğini, müvekkillerinin Enerji Bakanlığı'nda hak sahibi olduğu projelerdeki haklarının, zamanında başvuruların yapılmaması, tesis inşa edilmemesi, projelerin ve işin gereği gibi takip edilmemesi,

devralanın projelerle ilgili olarak kurulması gereken anonim şirketinin kurulmaması gibi nedenlerle yitirildiğini, müvekkillerinin sözleşmeden kaynaklanan haklarını alamadığını ileri sürerek 03/11/1998 tarihli sözleşme gereğince müvekkillerinin 494.178 USD alacaklı olduğunun tespitiyle alacağın aynen tahsiline, aynen tahsilinin mümkün olmaması halinde fiili ödeme tarihindeki TC.

Merkez Bankası döviz satış kurundan hesaplanacak TL karşılığının faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, sözleşme konusu Beyoba ve Datça projelerinin, Bakanlıkça oluşturulan Teklif Değerlendirme Kurulu tarafından, aynı bölgedeki hak sahibi olan projelerle birlikte değerlendirildiğini ve RES kurulması için uygun şartları taşımadığı gerekçesi ile reddedildiğini, Yalıkavak, Lapseki ve Karaburun Projelerinin de Bakanlıkça resen durdurulduğunu ve projelerin yap, işlet, devret modeli kapsamında realize edilemeyeceğinin bildirilmesi ile reddedildiğini, böylece sözleşme içeriğine göre bu projelerle ilgili olarak davacıya herhangi bir ödeme yükümlülüklerinin bulunmadığını,

Bandırma projesinde ise istenen tüm çalışmaların başarı ile tamamlandığını ve üretim lisansının alındığını, ancak kamulaştırma çalışmaları sırasında Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından belirlenen santral yerinin Hava Kuvvetleri Komutanlığı'nca değiştirilen doğal mania alanı kriterleri yüzünden lisans iptali yaşandığını, sözleşmenin ifasının bu nedenle mümkün olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, Enerji Bakanlığı'nın 13.12.2010 tarihli yazısı içeriğinden, davalının sözleşme tarihi itibariyle gerekli müracaatlarda bulunduğu, projelerin teklif alındıkları şartlarla yürütülmeleri imkanı kalmadığından ve bu projelere DPT Müsteşarlığı'nca olumlu görüş verilmemesi nedeniyle 10.09.2001 tarihinde bu projelerin yürütülmesinin mümkün olmayacağının bildirildiği, bu şekilde davalının sözleşme tarihi itibariyle yetkili makamlara gerekli başvuruda bulunduğu, ancak projenin yeterli olmadığından ötürü taleplerin kabul edilmediği,

yine Enerji Bakanlığı'nın 13/12/2010 tarihli yazısına eklemiş olduğu Genel Müdür imzalı yazı içeriğinden davalının 1999 yılı itibariyle, davaya konu sözleşme içeriğindeki projelerle ilgili başvurularda bulunduğunun anlaşıldığı, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'na yazılan yazıya verilen cevapta dava konusu projelerle ilgili olarak herhangi bir başvurunun bulunmadığı bildirilmiş ise de sözleşme kapsamına göre davalının sözleşme tarihi itibariyle yetkili kuruma başvurup, olumsuz cevap aldıktan sonra 2001 tarihinde yetkili makamın değişmesinden sonra, bu makama da ayrıca başvuru yapma zorunluluğu bulunmadığı,

sözleşmeye konu alacak miktarlarının istenilebilir olması için gerekli şartların oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir.

Dava, davacıların sahibi oldukları Rüzgar Santralleri Projelerinin (RES), davalı ...'e devredilmesi konusunda imzalanan 03/11/1998 tarihli sözleşmenin III. maddesinde düzenlenen yükümlülüklerin davalı tarafından yerine getirilmediği iddiasına dayalı ve aynı maddede düzenlenen alacağın tahsili istemine ilişkindir.

Davalı şirket, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’na gerekli başvuruların yapıldığını ancak Bakanlıkça oluşturulan Teklif Değerlendirme Kurulu tarafından projelerin RES kurulması için uygun şartları taşımadığı gerekçesi ile reddedildiğini savunmuştur.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın 13.12.2010 tarihli yazısı içeriğinden, sözleşme kapsamına göre davalının sözleşme tarihi itibariyle yetkili kuruma başvurup, olumsuz cevap aldıktan sonra 2001 tarihinde yetkili makamın değişmesinden sonra, bu makama da ayrıca başvuru yapma zorunluluğu bulunmadığı, sözleşmeye konu alacak miktarlarının istenilebilir olması için gerekli şartların oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Uyuşmazlık, projelerin hangi nedenle uygulamaya konulmadığı noktasındadır. Yukarıda açıklandığı üzere ve dosyada davaya konu RES’lere ilişkin başvurular sonucu Bakanlıkça verilen kararlara göre, uyuşmazlığın çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektirmekte olup, mahkemece uzman bir bilirkişi heyetinden projelerin hangi nedenlerle gerçekleşmediği, projelerin uygulanmamasında davalı şirketinin kusurunun bulunup bulunmadığı,

sözleşmenin III. maddesinde parantez içinde yazan “ Güçbirliği Holding A.Ş’nin insiyatifi dışındaki hukuki ve özel koşullar hariç” halinin somut uyuşmazlıkta gerçekleşip gerçekleşmediği husunda rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde sadece 13.12.2010 tarihli Bakanlık yazısı ve 10.09.2001 tarihli Genel Müdür imzalı yazı içeriği dikkate alınarak eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiştir.