Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/17465 K.2013/15363

Taraflar arasında görülen davada Manavgat 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 31.05.2012 tarih ve 2010/295-2012/301 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili bankanın müşterilerinden olan dava dışı ...Yapı Mlz. Taş. Tur. İnş. Akaryakıt ve Tic. Ltd.

Şti. firmasının yetkilisi olan ...ün aracında meydana gelen hırsızlık olayı sebebiyle araçta bulunan boş çek koçanlarının çalındığını, Kadıköy Cumhuriyet Başsavcılığı'na şikayette bulunulduğunu ve Cumhuriyet Başsavcılığı'nca bankaya yazılan yazı ile 300850 ile 300874 seri numaraları da dahil olmak üzere aradaki tüm numaralı çeklerin suç delili olduğunun bildirildiğini, Cumhuriyet Savcılığınca bildirilen çeklerden biri olan 300853 seri numaralı 24/04/2009 keşide tarihli ve 9.500TL bedelli çekin sahte bir şekilde doldurularak müvekkil bankaya takastan ibraz edildiğini ve davacı bankaca ...Yapı Malz.

Taş. Tur. İnş. Akaryakıt ve Tic. Ltd. Şti.'nin 14127720 numaralı kredili mevduat hesabından ödendiğini, banka tarafından yapılan bu hata nedeniyle ...Yapı Malz. Taş. Tur. İnş. Akaryakıt ve Tic. Ltd.

Şti.'nin zararlarının karşılandığını ve şirketin müvekkili bankayı ibra ettiğini, banka tarafından sehven ödeme yapılan davalı ve şirket yetkilisine noter kanalıyla ihtarname gönderildiğini, bedeli kendisine ödenen çek üzerinde Kadıköy Cumhuriyet Başsavcılığı'nın tedbir kararının bulunduğunu, ödemenin sehven yapıldığını, bu durumun davalı tarafın sebepsiz zenginleşmesine yol açtığını, çek bedelinin iadesinin gerektiğinin bildirildiği ancak netice alınamadığını ileri sürerek, 9.500,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacı tarafın davada taraf sıfatı ve ehliyetinin bulunmadığını, TTK'nın 724. maddesinin amir hükmü uyarınca dava konusu çeki ödemiş olmasından doğan zararın davacı bankaya ait olduğunu, davacı bankanın kusuru ile yapmış olduğu ödeme nedeni ile bu ödemeyi yapmış olan kendi çalışanına haksız fiil hükümleri uyarınca rücu edebileceğini ve uğramış olduğunu iddia ettiği zararı tazmin edebileceğini, davalı şirketin dava konusu çekte iyi niyetli 3. şahıs konumunda olduğunu, davacı tarafın ancak kötü niyetli kişilere karşı sebepsiz zenginleşme nedeniyle dava açabileceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davaya konu bedelin ödemesine dayanak teşkil eden çekin sahte olarak doldurulmuş olduğu hususunun taraflar arasında ihtilafsız bulunduğu, çekteki mevcut durumun çekin hükümsüzlüğü neticesini doğuracağı, bu haliyle mutlak defi olduğu, TTK 571. madde uyarınca mutlak def'inin iyi niyetli hamil dahil herkese karşı ileri sürülebileceği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir. Dava, davacı muhatap banka tarafından ödenen sahte çek bedelinin çeki ibraz eden hamilden rücuen tahsiline ilişkindir.

Çeki elinde bulunduran hamilin, çeki kötü niyetle veya ağır kusurla iktisap etmiş olmadıkça geri vermekle yükümlü olmayacağını öngören mülga TTK'nın 704. maddesi karşısında, hamil çekin sahte ve tahrif edilmiş olduğunu biliyor veya söz gelimi çek üzerinde bu eylemlerin varlığı belli olan hallerde bilmesi gerektiği kabul edilebiliyor ise bankanın bu kişiye rücu hakkının tanınabileceği, başka bir anlatımla, hamil kötüniyetli ise, bankanın, bu paranın kendisine geri verilmesini hamilden isteyeceği, iyiniyetli hamile ise hataen ödeme sebebiyle başvurma imkanının olmadığı,

sahte veya tahrif edilmiş çeki ödeyerek zarara uğrayan bankanın ancak bu fiilin failinden zararının tazminini isteyebileceği, (Tekil Müge, Çekte Muhatap Bankanın Hukuki Sorumluluğu, 1997, s.86,93,94. Eriş Gönen, Türk Ticaret Kanunu, 2010, C.4, s.4361, Öztan Fırat, Kıymetli Evrak Hukuku 2. Bası 1997, s. 1112) değerlendirilmeksizin davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.