Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/1828 K.2013/18452

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 21.11.2011 tarih ve 2006/294-2011/641 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 22.10.2013 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Av.... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin ödeme garantili olarak İtalya'da mukim davalı ... firmasıyla kumaş ihracatı konusunda anlaştığını, ödeme garantisi ile ilgili olarak dava dışı factoring şirketi ile yapılan yazışmalarda bu davalının yeterli limite sahip olmadığının anlaşıldığını, limiti yeterli olan ve daha eski tarihte kurulan davalı...

Markus&Alexıa şirketle ilgili başvuru yapılmasının istendiğini, davalı Mabetex'in bu davalıyla ilgili banka bilgilerini aktarması sonucu ihracata konu malların diğer davalı taşıyana teslim edildiğini, konşimento ve hamule senedinde alıcının davalı... olarak belirtildiğini, adresinin de açıkça yazıldığını, bu davalının emtiayı belirtilen davalı ve adrese teslim yerine davalı Mabetex'e teslim ettiğini, vade geldiğinde factoring şirketinin fatura adresi ile teslim adresinin farklı olması nedeniyle hatalı teslimi gerekçe göstererek ödeme yapmadığını, müvekkilinin mal bedelini tahsil edemediğini, zararının doğduğunu ileri sürerek,

142.058.22 TL'nin tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı...Uls. Taş. Ltd. Şti. vekili, davanın 1 yıllık zamanaşımı süresi geçtikten sonra açıldığını, müvekkilinin davacıya ait iki ayrı yükü taşıdığını, İtalya'da iki ayrı alıcının aracı karşıladığını, davalı alıcı... firmasının emtianın gümrük işlemlerini yaparak millileştirdiğini, deposunda yer olmadığını belirterek emtiasının davalı Mabetex deposuna boşalttırdığını, esasen ... firmasının davalı...'nın acentesi olduğunu, gönderilenin talimatıyla hareket ettiğini, bir kusurunun bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemişlerdir. Diğer davalılar, davaya yanıt vermemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davalı taşıyanın emtiayı alıcısı davalı firmaya teslim ettiği, bu firma tarafından gümrük işlemlerinin yapıldığı, daha sonra gönderilen bu firmanın talimatıyla yükün diğer davalı firmanın deposuna indirildiği, CMR'nin 12 ve 13. maddeleri kapsamında davalı taşıyanın talimatları yerine getirdiği, gönderilene teslim ile mallar üzerinde tasarruf yetkisinin gönderilene geçtiği, gönderilen talimatlarına taşıyanın uymak zorunda olduğu, diğer davalılar hakkındaki davanın takip edilmediği gerekçesiyle bu davalılar hakkındaki davanın açılmamış sayılmasına, davalı taşıyan hakkındaki davanın hem esastan hem de zamanaşımı yönünden reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

1- Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

Davalı taşıyan...Uls. Nak. Tic. A.Ş. vekili davanın esasına yönelik savunmaları dışında zamanaşımı def'inde de bulunmuş olup, yazılı şekilde davanın hem esastan hem de zamanaşımı bakımından reddine karar verilmiştir. Ancak, davanın hem esastan hem de zamanaşımı yönünden reddi usulen doğru olmadığı gibi, kararın gerekçe bölümünde zamanaşımı def'i bakımından hiçbir değerlendirme yapılmaması da yanlış olmuştur.

Bu durum karşısında, mahkemece, davalının zamanaşımı def'inin öncelikle incelenmesi, yerinde bulunmadığı takdirde davanın esasına geçilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.

2- Bozma neden ve şekline göre, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.