Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/18892 K.2014/3464

Taraflar arasında görülen davada ... 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 12.06.2012 tarih ve 2008/193-2012/109 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalılar ..., ..., ... vekili ile ... vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ...arafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin kendi bilgi birikimi ve tamamen kendi fikri emeği ile "...(TTV) DNA SIKLIĞININ ARAŞTIRMASI" isimli eseri meydana getirdiğini ve çalışmanın 2001 yılında davalılardan ... dışındakilerin öğretim üyesi olarak görev yaptıkları ... İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı Başkanlığı anteti altında Uzmanlık Tezi olarak kabul ve tasnif olunduğunu; daha sonra davalılardan ...

İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı Başkanı olan ... başkanlığında, müvekkilinin ilim eserini, davalılardan ...'ın editörü olduğu Türk Mikrobiyoloji Cemiyeti'nin yayın organı "...

Dergisi"nin 18. cildinin 2004-Temmuz 3. sayısında müvekkilinin izni olmaksızın ve haksız yere kendi adlarını da kullanarak intihal suretiyle kendi ilim eserleriymiş gibi yayınlattıklarını; müvekkilinin manevi haklarının haleldar olduğunu; gerek ülke ve gerekse uluslararası çapta yapmayı planladığı yayın ile bu yayından elde edeceği gelirden yoksun kaldığını ileri sürerek FSEK'nin 68. maddesi gereği fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000 TL manevi tazminat ve 5.000 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile karar özetinin ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 16/09/2010 tarihli dilekçesi ile 5.000 TL olan maddi tazminat talebini 11.250,00 TL olarak ıslah etmiştir.

Davalı ...; ...

Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı'nda öğretim üyesi olduğunu; davacının tıpta uzmanlık eğitimi sırasında kendisinin öğrencisi olduğunu; yetişmesinde büyük katkısının olduğunu ve bu yüzden tezinin önsözünde bu desteğinden bahsettiğini, davacının aynı zamanda tez danışmanı olduğunu, davacının tezinin İnfeksiyon Dergisi'nde yayınlatılmasına ve yayınevine gönderilmesine bir katkısının olmadığını, yayınlanan makalede intihalden söz edilemeyeceğini, zira yayınlanan dava konusu makalede davacının isminin yayında en değerli isim olan birinci isim olarak yer aldığını,

intihal olabilmesi için davacının isminin yazıda hiç yer almamış olması gerektiğini, bu yayın sayesinde Hepatiter konusunda en önemli kitaplardan biri olan Viral Hepatit-2007 kitabında davacı ...'un referans olarak gösterildiğini, böylece tezin yayınlanmasının davacının aleyhine bir durum olmadığını, aksine davacının bilim dünyasında yerinin olduğunu ve kendisinin referans olarak gösterildiğini, tez hocası olarak emeğinin geçtiği bu tezin yayınlanmasından hiçbir maddi ve manevi kazancının olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili, davanın zamanaşımına uğradığını, davacının dava dilekçesinde maddi tazminat talebini, Hepatit-B virüsü ile ilgili tez çalışmasını kendisi yayınlamadan önce, söz konusu makalenin yayınlanması nedeniyle, gerek ülke gerekse uluslararası çapta yapmayı plandığı yayından elde edeceği gelirden yoksun kalmasına dayandırırken, dosyaya sunduğu 21/08/2008 tarihli cevaba cevap dilekçesinin 14. maddesinde maddi tazminat talebini bu kez FSEK'nin 68. maddesi hükümlerine göre talep ettiğini, bu talebin iddianın genişletilmesi anlamına geldiğini ve buna muvafakat etmediklerini; müvekkilinin ...

Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı'nda öğretim üyeliği görevine Yard. Doç. olarak 09.09.2001 tarihinde başladığını ve 03.09.2007 tarihine kadar bu görevini sürdürdüğünü, müvekkilinin Klinik Başasistanlığı yaptığı dönemde davacının uzmanlık öğrencisi olduğunu, dava konusu makalenin, gerek hazırlanışı, gerek yayınlanmak üzere söz konusu dergiye gönderilmesi ve gerekse makalede kendi isminin yer alması hususlarında.

5846 sayılı FSEK'nin 54/1 ve Borçlar Kanunu 50. maddesi gereğince tüm davalıların sorumlu olduğu, davalı ... yönünden ilk bilirkişi raporundaki sorumlu tutulamayacağı yönündeki görüşe iştirak olunmadığı, aynı Kanun'un 14, 15. ve 16. maddeleri ile korunan manevi hakların ihlal edilmeleri halinde, eser sahibi olan davacının anılan Yasa'nın 70/1. maddesi gereğince manevi tazminat isteyebileceği, ancak hükmedilecek tazminatın miktarı eser sahibinin bilimsel kişiliği ve üretkenlik kapasitesi gibi subjektif unsurlarla, ihlal edilen eserin intihal biçimi, ulaştığı okuyucu sayısı, intihal ile elde edilen faydanın niteliği,

miktar ve benzeri nitelikte olan objektif unsurlar, tarafların mali ve sosyal durumları, tazminat alacaklısı yönünden bir zenginleşme aracı olmaması gerektiği dikkate alındığında takdiren 5.000 TL'lik manevi tazminatın makul ve kabul edilebilir bir miktar olduğu, davalıların davacının hazırlamış olduğu eser niteliğindeki tezi ile ilgili olarak davacının iznini almadan yazılı bir anlaşma yapılmadan tezin makale haline getirildiği,

işlenip yayına sunulduğu tüm davalıların makalede adını yer aldığı ve herhangibirinin makalede adının yer almasına itiraz etmeyip makaleyi sahiplendikleri, ...'ın da editörlüğünü yaptığı dergide makaleyi yayınladığı, bu durumda tüm davalıların davacının 5846 sayılı Yasa'dan kaynaklanan mali ve manevi haklarını ihlal ettikleri ve tazminattan birlikte sorumlu oldukları davacının 5846 sayılı Yasa'nın 68. maddesi gereğince 3 kat telif tazminatı isteme hakkı olduğu gerekçesiyle 5846 sayılı Yasa'nın 68. maddesi gereğince 623,25 TL telif tazminatı,

5.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya dair talebin reddine, hükmün ilanına karar verilmiştir.

Kararı, davalılar ..., ..., ... vekili ile ... vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve davacı tarafından 2001 yılında meydana getirilen (46) sayfalık Tıpta Uzmanlık Tezi'nin ... dışındaki diğer davalılar tarafından ve davacının izni olmaksızın makale haline getirilerek bilimsel tıbbi makalelerin yer aldığı "İnfeksiyon" adlı derginin Temmuz 2004 tarihli 3. sayısında yayınlanmasının.

5846 sayılı FSEK'nin 21, 22 ve 23. maddeleri uyarınca davacının eser üzerindeki işleme, çoğaltma ve yayma haklarının ihlali niteliğinde bulunmasına, eylemin eserin izinsiz işlenmesi suretiyle gerçekleştirilmesi nedeniyle intihal olarak vasıflandırılmasının mümkün bulunmamasına, ancak dava konusu makalede davacının adının da yer almasının eylemin 5846 sayılı FSEK'nin 21, 22 ve 23. maddelerine ve izinsiz umuma arz ile eser sahipliğinin tespitine ilişkin 14 ve 15. maddelerine aykırılığını ortadan kaldırmayacak olmasına,

ayrıca aynı Kanun'un 10/2. maddesi uyarınca eserin meydana getirilmesinde yapılan teknik hizmetler ve teferruata ait yardımların da birlikte eser sahipliği hakkı vermeyecek bulunmasına göre, mümeyyiz davalıların tüm temyiz itirazları reddi gerekir.