Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/18981 K.2013/21365

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 29. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 19/07/2012 tarih ve 2011/87-2012/211 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili ve katılma yoluyla davalı Merit Gemicilik ve Ticaret Ltd. Şti. vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, müvekkillerinin ihracatçısı ve imalatçısı oldukları vesaik mukabili ihraç edilen tekstil emtiasının davalılarca deniz yoluyla taşınmasının üstlenildiğini, mal bedeli garanti edilmeden emtiayı alıcıya teslim eden davalıların alıcının iflası nedeniyle tahsilatın olanaksız hale gelmesi karşısında doğan zararlardan sorumlu olduklarını ileri sürerek, 448.891,75 USD'nin aynen ya da TL karşılığının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Mercan Taşımacılık ve Lojistik Hizmetleri Endüstrisi ve Tic. A.Ş. vekili, davacı durumdaki Gisad Dış Tic. A.Ş.'nin somut olayda ihracatçı sıfatıyla hareket ettiğini, diğer davacıların imalatçı bulunmalarına göre varlığı ileri sürülen zararı talep haklarının olmadığından husumet nedeniyle davanın reddi gerektiğini, ayrıca müvekkili şirketin taşıma ücretini tahsil etmediğini, malların gümrükte beklediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı vekili, müvekkili Maersk Denizcilik A.Ş'nin iddia edilen olayın oluştuğu tarihte henüz kurulmadığını, asaleten dava edilen Merit Gemicilik ve Tic. Ltd. Şti.'nin olay tarihi itibariyle Maersk Sealand firmasının acentesi olduğunu, davacılarla bir ilişki kurulmadığını ve taşıma işinin yapılmadığını,davacıların herhangi bir yükleme rotası ve konişmento talimatı vermediğini, müvekkilinin Maersk Logistics firmasıyla hiçbir bağı, temsil ve adres birliği vs bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, Dairemizin bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, davacıların dava konusu olarak ileri sürdükleri alacaklarına ilişkin bunu dava dışı şirkete temlik ettikleri, bu kapsamda alacak haklarının sona erdiği, temlik edilen dava dışı şirketin de tahsilat işlemini malların alıcısının tasfiye masasından gerçekleştirdiği ve ayrıca dava konusu malların satımına ait sözleşmenin FOB esaslı yapılmasına bağlı davacıların konişmento talimat vermeleri yetkisinin bulunmadığı gerekçesiyle, davanın aktif dava ehliyeti yokluğundan reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacılar vekili ve katılma yoluyla davalı Merit Gemicilik Tic. Ltd. Şti vekili temyiz etmiştir.

1-Dava, vesaik mukabili ihraç edilen emtianın mal bedeli ödenmeden alıcısına teslim edilmesi nedeniyle imalatçı ve ihracatçının taşıyıcıdan tazminat istemine ilişkindir. Davalı Maerks Sealand, Maerks Logistics ve Maersk Denizcilik A.Ş'ye izafeten ve kendi adına asaleten Merit Gemicilik ve Ticaret Ltd.

Şti vekili, davalı Maersk Logistics firmasının acentası olmadığını hiçbir temsil ve adres birliği bulunmadığını belirtip Maerks Logistics yönünden yapılan tebligatı iade ettiğine ve Maersk Logistics yönünden taraf teşkilinin sağlanmadığını savunduğuna göre, davalı vekilinin bu itirazları üzerinde durularak, davalı Maerks Logistics yönünden taraf teşkilinin sağlanıp sağlanmadığı açıklığa kavuşturulması gerekirken bu husus üzerinde durulmadan aktif dava ehliyeti yokluğundan davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

2-Kabule göre de, mahkemece, dava konusu alacağın dava dışı SMS Tekstil Ürünleri A.Ş'ye temlik edildiği, davacıların aktif dava ehliyeti bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, davacılar vekili, yazılı temliknameye karşı açıklamasında, temliknameye konu alacağın başka bir alacağa ilişkin olduğunu savunmuş olup, dava konusu alacağın 448.891,75 USD olması,

söz konusu tarihsiz "Temlikname Anlaşması" başlıklı sözleşmede LASCBCS243743 dosya numaralı bir davaya ilişkin olduğu ve temlik edilen alacak miktarının 138.186,00 USD olduğunun belirtilmiş olması karşısında, söz konusu temliknamenin dava konusu alacağa ilişkin olup olmadığı yeterince araştırılıp bu husus açıklığa kavuşturulmaksızın temliknamenin dava konusu alacağa ilişkin olduğu varsayılarak aktif dava ehliyeti yokluğundan davanın reddine karar verilmesi doğru değildir.