Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/1913 K.2013/2625

Taraflar arasında görülen davada ... .... Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen .../09/2011 tarih ve 2010/683-2011/569 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili bankanın müşterilerinden olan dava dışı ...'un hesabına ayrı ayrı icra müdürlüklerince gönderilen müzekkereye istinaden, alacaklısı davalı kooperatif olan birinci sıradan 9.652,00 TL tutarında ve alacaklısı dava dışı ... olan ikinci sıradan 174.000,00 TL tutarında haciz şerhinin işlendiğini, davalı kooperatifin alacaklısı olduğu icra müdürlüğünün yazısı ile bu dosyaya ait haczin kaldırıldığını, diğer dosyadaki haczin birinci sıraya yükseldiğini, ancak anılan hesaba daha sonra yatırılan 14.850,43 TL tarımsal destekleme priminin, yanlışlıkla davalı hesabına aktarıldığını,

hatanın fark edilmesi üzerine davalıdan bu paranın iadesi istenilmişse de iade edilmediği gibi gönderilen paranın hesap sahibinin de rızasıyla kendi alacaklarına mahsup edildiğini, müvekkili bankaca dava konusu tutarın icra müdürlüğüne ödendiğini, kötüniyetli davalı kooperatifin müvekkili aleyhine sebepsiz olarak zenginleştiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 14.850,43 TL'nin davalı kooperatif hesabına yanlışlıkla aktarıldığı ....08.2010 tarihinden itibaren tahsil tarihine kadar işleyecek ticari temerrüt faizi ve faiz üzerinden hesaplanacak BSMV ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, dava konusu paranın, müvekkilinin borçlusu olan dava dışı ...'un talebi üzerine ve borcuna mahsuben davacı banka tarafından yatırıldığını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacı bankaca davalı hesabına yatırılan paranın dava dışı ...'un davalı kooperatife olan borcundan mahsup edildiği, bu nedenle davalının sebepsiz yere zenginleşmediği, sebepsiz zenginleşenin davalıya olan borcunda azalma meydana gelen dava dışı ...'un olduğu, davanın hukuki dayanaktan yoksun bulunduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, sebepsiz zenginleşme hukuksal nedenine dayalı alacak istemine ilişkindir.

Bilindiği üzere, sebepsiz zenginleşmeden söz edilebilmesi için; bir taraf zenginleşirken diğerinin fakirleşmesi, zenginleşme ve fakirleşme arasında uygun nedensellik

bağının bulunması ve zenginleşmenin hukuken geçerli bir nedene dayalı olmaması gerekir. 818 sayılı BK'nın konuya ilişkin 61 ve ardından gelen maddelerindeki düzenlemelere göre, sebepsiz zenginleşme; geçerli olmayan veya tahakkuk etmemiş yahut varlığı sona ermiş bir nedene ya da borçlu olunmayan şeyin hataen verilmesine dayalı olarak gerçekleşebilir. Sebepsiz zenginleşme bunlardan hangisi yoluyla gerçekleşmiş olursa olsun, sebepsiz zenginleşen, aleyhine zenginleştiği tarafa karşı, geri verme borcu altındadır.

Somut olayda, dava dışı banka müşterisi borçlu ...'un hesabı üzerinde birinci sırada bulunan 9.652.00 TL tutarındaki haczin, davalı kooperatifin talimatı ile kaldırılması sonucu ikinci sırada bulunan haciz birinci sıraya yükselmiş, ancak anılan hesaba daha sonra yatırılan 14.850.00 TL tarımsal destekleme primi yanlışlıkla ilk sıraya yükselen dava dışı alacaklının hesabı yerine davalı tarafın hesabına aktarılmış, ....08.2010 tarihli virman dekontunda bu işlemin ... ....

İcra Müdürlüğü'nün 2008/687 takip sayılı dosyasında verilen talimat uyarınca yapıldığı hususu açıkça belirtmiştir. Haczi birinci sıraya yükselen alacağın takibinin yapıldığı ...

1. İcra Müdürlüğü'nce bu yanlışlığın anlaşılması üzerine, davacı bankadan yanlışlığın düzeltilerek dava konusu miktarın kendi dosyalarına gönderilmesinin istenilmesi ile, davacı banka tarafından ....11.2010 tarihinde aynı miktar ikinci kez ödenilmek zorunda kalınmış ve bu suretle davalı kooperatif sebepsiz yere zenginleşmiştir.

Mahkemece yapılan tüm açıklamalar gözardı edilerek, davanın kabulüne karar verilmek gerekirken, yanlış değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, davacı yararına bozmayı gerektirmiştir.