Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/2459 K.2013/18503

Taraflar arasında görülen davada İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret (Kadıköy 2. Asliye Ticaret) Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 10.02.2010 tarih ve 2008/113-2010/65 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi taraf vekilleri ve ihbar olunan vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 22.10.2013 günü hazır bulunan asıl davada davacı/birleşen davada davalı vekili Av.... ile asıl davada davalı/birleşen davada davacı vekili Av. ... ile ihbar olunan (...) vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı.

Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında düzenlenen sözleşme gereğince toplam 5 TIR ile İstanbul-Kazakistan arasında yapılan taşıma işleminin müvekkili tarafından gerçekleştirildiğini, nakliye ücretinin toplam 41.900.-USD olup %80’nin peşin, kalanın en son aracın varış gümrüğüne ulaşmasından sonra muaccel olacağını, buna göre yüklemenin 12-13.10.2004 tarihlerinde yapılıp araçların 15.10.2004 tarihinde yola çıktığını, araçların varış yerine ulaştığı halde davalı tarafından gümrük işlemlerinin yapılmaması nedeniyle araçların yüklü olarak gümrükte bekletildiğini,

davalının çekilen ihtar sonucu 09.12.2004 tarihinde araçların gümrük işlemlerini yaptırıp araçları serbest bıraktığını, bu süre içinde müvekkilinin 45 günlük serbest süre sonrası bekleme ücreti alacağının doğduğunu ileri sürerek, 14.000 USD bekleme ücreti alacağının faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, asıl davanın reddini istemiş, bu dosya ile birleşen Kadıköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2005/821-809 sayılı dava dosyasında ise, davalı ile yapılan taşıma sözleşmesinde taşınan malın beton santralini oluşturacak parçalar olduğunu, alıcısına bir bütün halinde tesliminin gerektiğini, bu nedenle müvekkilinin gümrük belgelerini tek belge olarak düzenlettiğini, ancak araçların toplamda 47 gün sonra bir araya geldiğini, bunun nedeninin ise davalı tarafından TIR’lardan birinin arızalanması olarak açıklandığını, daha sonra TIR şoförlerinin davalıdan olan alacağını alamaması nedeniyle yükü boşaltmadığını,

müvekkilinin zor durumda kaldığını ve şoförlere davalı adına 7000.-USD ödediğini ve malı teslim aldığını, davalının kusuru nedeniyle müvekkilinin alıcı firmaya karşı zorda kaldığını, ticari itibarının zedelendiğini, müşterisinden gecikme nedeniyle bakiye 55.000.-Euro’yu halen alamadığı gibi iş potansiyeli yüksek olan müşteri tarafından müvekkili ile iş yapmama kararı aldığını ileri sürerek, 55.000.Euro’nun dava tarihindeki karşılığı 88.000.-YTL maddi zarar ile 10.000.-YTL'sı manevi zararın faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı... Taşımacılık Dış Tic.Pazarlama Ltd.Şti. vekili, birleşen davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, asıl ve birleşen davaların reddine ilişkin verilen karar Dairemizce "mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunun dosyadaki somut verilerle uyuşmayıp, eksik incelemeye dayalı olduğu, tarafların rapora karşı itirazlarının da gerekçeli olarak değerlendirilmediği, taraflar arasında 07.10.2004 tarihli taşıma sözleşmesi gereği davalı ... Ltd.

Şti.'nin alıcı firma ile yaptığı sözleşmeden ayrı olarak davacı taşıyıcıya karşı gecikme nedeniyle taahhüt altına girmiş bulunduğu, bu itibarla davalı ... Ltd. Şti.'nin bu davada pasif husumet ehliyetinin bulunduğu, bu nedenle mahkemece işin esasına girilmesi gerektiği” gerekçesiyle asıl dava yönünden karar bozulmuş, birleşen dava yönünden ise, “taşınan malın beton santralini oluşturacak parçalar olduğu, yapılan bilirkişi incelemesinde, davacı ... Dış Ticaret Otomotiv İnş.

Ltd. Şti.'nin daha taşıma başlamadan alıcısına karşı kendi kusuru ile aralarında düzenlenen sözleşmenin 4. maddesi gereğince, gecikmeden dolayı mütemerrit duruma düştüğü ve ayrıca CMR 30/3. madde hükmü gereğince taşıyana süresinde ihtarın yapılmadığından davacının taşıyandan talep hakkının bulunmadığı belirtilmiş ise de, davacı ... Dış Ticaret Otomotiv İnş. Ltd.

Şti. tarafından çekilen 24.12.2004 tarihli ihtarın içeriğine göre CMR.30. madde hükmü gereğince süresinde taşıyıcıya ihtarın yapıldığının kabulü gerektiği, bu nedenle mahkemece, yeniden uzman bilirkişi kuruluna dosyanın tevdi ile, taraflar arasındaki sözleşmede taşıma süresinin belirlenmemiş olmasına göre makul taşıma süresinin ne olduğu ve taşınan yükün niteliği dikkate alınarak,

bekleme süresinin en son aracın varma yerine ulaştığı tarihe göre mi, yoksa her bir aracın gümrüğe giriş tarihine göre mi hesaplanacağı, buna göre gecikme süresinin tesbit edilip, taşımanın başında bir gecikme var ise bunun makul taşıma süresine etkisi ve davalı taşıyıcının ne derece sorumlu olacağının tesbiti ile sonucuna göre karar verilmesi gerektiği” gerekçesiyle bozulmuş, mahkemece bozma ilamına uyularak alınan bilirkişi raporu doğrultusunda, 5 ayrı araçta taşınan yükün ikiz tip beton hazırlama tesisi olduğu,

yükün tüm araçların gümrüğe gelmesi ile teslimi gerektiği, bu nedenle bekleme süresinin en son gelen araca göre belirlenmesi gerektiği, buna göre yükün alıcı emrine sunulduğu tarihin 29.11.2004 olduğu, gümrük işlemlerinin tamamlanması için tanınan 2 günlük sürenin de 01.12.2004 tarihinde dolduğu ve bu tarihten sonra yükün boşaltıldığı 10.12.2004 arasındaki 9 gün süre için davacı taşıyanın bekleme ücretini hak ettiği toplam 5 araç için 4500,00 USD talep edebileceği gerekçesiyle, asıl davanın kısmen kabulüne, anılan bedelin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasa'nın 4/a maddesi hükmünce faizi ile birlikte davalıdan tahsiline,

birleşen dava yönünden ise, davalı taşıyan tarafından yükün bir bütün halinde 15 günlük makul sürede taşınması gerekirken, toplam 31 gün gecikmeli olarak teslim edilmesi nedeniyle davacı ... Ltd.

Şti.'nin dava dışı alıcı firmaya ödemek zorunda kaldığı 51.000,00 EURO zararından davalı taşıyıcının CMR’nin 23.5. maddesi hükmü gereğince navlun ücreti ile sınırlı olarak sorumlu olduğu gerekçesiyle, birleşen davanın kısmen kabulü ile, 33.787,60 EURO’nun 09.12.2005 tarihinden itibaren yıllık %5 oranında faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri ile ihbar olunan vekili temyiz etmiştir. Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, taraf vekilleri ve ihbar olunan vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.