Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/2485 K.2013/2773

Taraflar arasında görülen davada ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 16/11/2011 tarih ve 2010/511-2011/478 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili kooperatifin genellikle kamu ihalelerinde taşıma işi ile uğraştığını, davalı idare ile müvekkili kooperatif arasında imzalanan iki ayrı sözleşme ile 2009 yılı ve 2010 yılında personel taşıması hizmetinde bulunduğunu, 2009 yılı için müvekkilinin sözleşme ve eklerine uygun olarak 01/01/2009 tarihinde işe başlayarak 31/.../2009 sözleşme bitim tarihine kadar hizmetini aksatmadan yerine getirdiğini,

ancak davalı idarenin 2009 yılı Sayıştay raporuna göre taşımada ... yaş üstü araçların kullanıldığı gerekçesiyle cezai işlem yaparak 2009 yılındaki taşımalarda kullanılan ... araç için 59.505,60 TL'sını hak edişlerden kestiğini, 2010 yılı için gerçekleşen ihale nedeniyle taraflar arasında 31/.../2009 tarih 2009/151092 ihale kayıt numaralı personel taşıma hizmeti alımı işine ait sözleşme imzalandığını, müvekkilinin 01/01/2010 tarihinde işe başladığını, sözleşmenin feshinin bildirildiği .../08/2010 tarihine kadar koşullara uygun olarak hizmeti yerine getirdiğini,

davalı idarenin .../08/2010 tarihli yazısı ile taraflar arasındaki 2010 yılına ilişkin sözleşmenin 4735 sayılı Yasanın .../f, 20/b maddeleri uyarınca fesih edildiğini ve kesin teminat ile ek kesin teminatların gelir kayıt edilerek hesabın genel hükümlere göre tasfiye edileceği bildirildiği ve teknik şartnamenin .... maddesi ile sözleşmenin 16.1.6 maddesinde öngörülen personel taşıma işinde kullanılan araçların ... yaşından küçük olma şartının yerine getirilmediği gerekçesinin ileri sürüldüğünü, 2010 yılı için de ... araç hakkında cezai işlem yapılarak 45.319,44 TL'nın hakedişlerinden kesildiğini,

davalı idarenin bu işlemlerinin haksız olduğunu, 2009 ve 2010 yılında kullanılan araçların ruhsat fotokopilerinin davalıya sunulduğunu ve sözleşme hükümleri uyarınca kontrol teşkilatının denetimi altında hizmet verdiğini, kontrol görevini yerine getirmeyen idarenin kendi kusurundan sorumlu olacağını, kaldı ki 2009 ve 2010 yılında kullanılan araçların ... yaşından büyük olmadığını, davalı idrenin yanlış hesaplamada bulunduğunu, 2010 yılında 8 ay süre ile hizmet verildikten sonra sözleşmenin fesih edilmesinin iyi niyet kuralları ile bağdaşmadığını, sözleşmenin fesih edilmesinin yerinde olmadığını,

ileri sürerek 59.505,60 TL ve 45.319,44 TL kesilen cezaların faizi ile tahsiline ve 31/.../2009 tarihli 2009/151092 ihale kayıt numaralı personel taşıma hizmeti alımı işine ait sözleşmenin davalı tarafından hukuka aykırı ve haksız olarak fesih edildiğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, idari yargının görevli olduğunu, taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre kesintilerin yapıldığını, savunarak davanın reddini istemiştir. Mahkemece, iddia, savunma ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacı kooperatifin 2009 ve 2010 yılları için ihale sonucunda düzenlenen personel taşıma hizmeti alım sözleşmeleri hükümlerine uymayarak taşıma hizmetinin bir kısmını ... yaş üstü olan araçlar ile vermesinden kaynaklandığı, davalının sözleşme hükümlerine uygun olarak işlem yaptığını ve davacının davasını kanıtlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine, karar verilmiştir. Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, taşıma sözleşmesine aykırılık iddiası ile kesilen cezai şartın istirdatı istemine ilişkin olup, taraflar arasında 2009 ve 2010 yılı taşımaları için ayrı ayrı sözleşme yapıldığı, her iki yıla ilişkin sözleşmede taşımaların ... yaşından küçük araçlarla yapılacağına dair hüküm bulunduğu, 2009 yılına ait taşımanın tamamen ikmal edildiği ve herhangi bir ceza kesilmediği,

bundan sonra 2010 yılına ilişkin sözleşme yapıldığı ve Sayıştay denetimi sonucunda davacıya ait bazı araçların ... yaşından büyük olması nedeni ile 2010 yılına ait sözleşmenin feshedilerek hem 2009 hem de 2010 yılı için ayrı ayrı ceza uygulandığı taraflar arasında ihtilafsızdır. Mahkemece, bilirkişi raporu alınmış davacının rapora ciddi itirazları bulunmasına rağmen bilirkişiden ek rapor alınmamıştır.

2009 yılına ait sözleşmenin .... maddesi ile idari şartnamenin 52... maddesinde araçların uygun özellikte olmaması halinde seferden men edileceği yerine aynı gün uygun özellikte yeni bir servis aracının hizmete konulacağı, aksi halde toplam ihale bedelinin binde bir oranında ceza uygulanacağı belirtilmiştir. 2009 yılına ait sözleşmenin Cezalar ve Kesintiler başlıklı .... maddesinde bunun dışında başka bir hüküm bulunmamaktadır.

Bu durumda 2009 yılı için taşıma işinin devam ettiği süre zarfında davalının hiçbir uyarı yapmaksızın davacının edimini kabul edip sözleşmenin tamamen ifasından sonra ceza kesmesi sözleşme ve şartname hükümlerine uygun bulunmamaktadır.

Ayrıca, 2010 yılına ait sözleşmenin 16.1.6. maddesine göre ... yaşından küçük araçlarla taşıma yapılması gerektiği, bu şartı taşımayan araçlara sözleşme bedelinin binde biri oranında ceza uygulanacağı kararlaştırılmış ise de, davacı dava açarken araçların bir kısmının taşıma yapıldığı tarih itibariyle ... yaşından küçük olduğunu iddia etmiş olmasına rağmen mahkemece bu konudaki yönetmeliğin .../a bendi de gözönüne alınarak taşıma yapan araçların bu şartı taşıyıp taşımadığı üzerinde durulmamış, davacı rapora bu yönden de itiraz etmiş olmasına rağmen bu konuda da ek rapor alınmamıştır.

Bu durumda 2009 yılında yapılan taşıma sözleşmesi uyarınca taşıma yapıldığı esnada ceza kesintisinin gerekçesi olan araçların davalı tarafından seferden men edilmediği, sözleşmenin bu araçlarla tamamen ifa edildiği, sözleşme hükmüne göre ancak seferden men edilmesine rağmen uygun aracın davacı tarafından temin edilmemesi halinde ceza uygulanabileceği gözönüne alınarak 2009 yılı nedeni ile yapılan ceza kesintisinin tahsiline karar verilmesi,

2010 yılında yapılan taşımada ise sözleşmede evvela men etme koşulu bulunmadığı gözetilerek taşıma yapılan araçların sözleşmedeki koşulu taşıyıp taşımadığı konusunda trafik tescil şube müdürlüğünden getirtilen kayıtlar da gözetilerek davacının rapora itirazlarını karşılar şekilde ek rapor alınmak suretiyle davacının taleplerinin değerlendirilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.