Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/2749 K.2012/7216

Taraflar arasında görülen davada Akşehir Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 28.09.2010 tarih ve 2007/83-2010/802 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı ... (Liberty) Sigorta A.Ş. ve Konya Turizm Ltd. Şti. vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, mülkiyeti davalı Konya Turizm Ltd.

Şti'ye ait davalı ...Ş. tarafından trafik sigortası ile sigortalanan ve diğer davalı ...'ın sevk ve idaresindeki otobüsün Denizli'den Konya'ya seyir halindeyken hatalı sollama sonucu karşı istikametten gelen kamyonla çarpıştığını, bu çarpışma nedeniyle otobüste yolcu olarak bulunan müvekkillerinden ...'nin eşi, ..., ... ve ...'ın babaları, ..., ..., ...ve ...'in kardeşleri ...'nun hayatını kaybettiğini, davalı sürücünün tamamen kusurlu olduğunu, kamyon sürücüsünün ise kusursuz olduğunu, muris ...'ın kağıt fabrikasında vasıflı işçi olarak çalıştığını ileri sürerek,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla eş için 20.000,00 TL, çocuklar ... için 10.000,00 TL, ... için 5.000,00 TL olmak üzere toplam 35.000,00 TL maddi tazminat, davacı eş için 25.000,00 TL, ... için 20.000,00 TL, ... için 20.000,00 TL, ... için 20.000,00 TL, ... için 5.000,00 TL, ... için 5.000,00 TL, ... için 5.000,00 TL, ... için 5.000,00 TL olmak üzere toplam 105.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalı ... şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiş,

03.11.2008 tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebini ... için 72.671,00 TL'ye, ... için 14.727,00 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı ..., maddi tazminatlara yönelik talepleri teminat limiti dahilinde ödemeye hazır olduklarını, davadan önce müvekkil şirkete başvuruda bulunulmadığından faize hükmedilmemesini talep etmiştir. Davalı Konya Turizm Ltd. Şti. vekili, tazminatların hakkaniyete uygun olmadığını ve fahiş olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir. Davalı ..., tazminat miktarlarını ödeme gücünün bulunmadığını savunmuştur.

Mahkemece, davacıların murisi ...'nun davalı Konya Turizm Ltd. Şti.'ye ait ve davalı ... tarafından sigortalanan araçla yolculuk yaparken kaza sonucu hayatını kaybettiği, otobüs sürücüsü ...'ın tamamen ve asli kusurlu, kamyon sürücüsünün kusursuz olduğunun tespit edildiği gerekçesiyle, maddi tazminat (destekten yoksunluk tazminatı) davasının kısmen kabulüne, 72.671,000 TL davacı eş ... ..., 13.249,66 TL davacı çocuk ...

Gibirioğluna olmak üzere toplam 85.920,66 TL tazminatın davalı Liberty Sigorta (Şeker Sigorta) A.Ş.nin sigorta poliçe bedeli (kişi başına 57.500,00 TL) ile sınırlı olmak üzere diğer davalılar yönünden olay tarihi olan 14.01.2007 tarihinden, davalı ... yönünden dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline;

manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulüne, davacı ... için 25.000 TL, ... ... için 20.000 TL, ... için 10.000 TL, ... için 10.000 TL, diğer davacılar ... (...) ..., ..., ... (...) ... ve ... için 2000'er TL. olmak üzere toplam 73.000,00 TL. manevi tazminatın olay tarihi olan 14.01.2007 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılar Konya Turizm Ltd.Şti.ve ...'dan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı Liberty Sig. A.Ş. ve Konya Turz. Ltd. Şti. vekili temyiz etmiştir. 1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı Konya Turzm. Ltd. Şti. vekilinin temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir. 2-Dava, taşıma sırasında meydana gelen trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davalı Liberty Sigorta A.Ş.(Şeker Sigorta A.Ş.)’nin davacıların murislerinin yolcu olarak bulunduğu ticari otobüsün zorunlu trafik sigortacısı olduğu hususu çekişmesizdir. Davalı Liberty Sigorta A.Ş. vekili, müvekkilinin sorumluluğunun aracın Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile karşılanamayan miktarla sınırlı olduğunu savunmuştur.

Bu sigorta türü ile sigortacı, poliçede belirtilen motorlu taşıtta seyahat eden yolcuların, duraklamalar da dahil olmak üzere, kalkış noktasından varış noktasına kadar geçecek süre içinde meydana gelebilecek bir kaza sonucu bedeni zarara uğraması halinde, sigortalının 10.07.2003 tarih ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Yasası’ndan doğan sorumluluğunu, poliçede yazılı limitlere kadar sigorta örtüsüne almaktadır.

4925 sayılı Kanun’un 18. maddesi uyarınca taşıyıcılar, yolcuya gelebilecek bedeni zararlar için bu Yasa’nın 17. maddesinde düzenlenen sorumluluklarını sigorta ettirmek zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 19/son ve Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın B.8. maddelerine göre, meydana gelen zarar öncelikle taşıyıcının sorumluluk sigortasından karşılanır. Ancak bu sigortanın hiç yapılmamış olması, yapılmış fakat geçersiz

hale gelmiş olması, süresinin bitmiş olması veya meydana gelen zararın bu sigorta teminatlarının üzerinde bulunması halinde, teminatların üzerinde kalan kısım için, sırasıyla zorunlu mali sorumluluk sigortasına ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortasına başvurulur.

Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu yolcuların uğradığı bedeni zararlar bakımından taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortacısı, trafik sigortacısı ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir.

Başka bir anlatımla yolcunun uğradığı bedeni zararlar, taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortası kapsamında ise bu aracın trafik veya ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğu doğmayacaktır. Ancak limit aşımında sırasıyla zorunlu ve ihtiyari mali mesuliyet sigortacılarının sorumluluğu söz konusu olacaktır.

Her ne kadar somut olayda bu savunma cevap dilekçesinde bildirilmemişse de, yargılama safhasında ve temyiz aşamasında ileri sürüldüğüne göre, bu iddia husumete yönelik olduğundan öncelikle dikkate alınması gerekmiştir.

O halde, davacıların murislerinin yolcu olarak bulunduğu aracın Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası olup olmadığı hususu üzerinde durulup, yukarıdaki açıklanan düzenlemeler çerçevesinde aracın trafik sigortacısı olan davalı Liberty Sigorta A.Ş.’nin sorumluluğunun belirlenmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.

3-Kabule göre de, davalı ... yargılama giderleri ile davacı lehine hükmedilen vekalet ücretinden poliçe teminat limiti doğrultusunda sorumlu olduğu halde, tüm yargılama giderleri ile davacı lehine hükmedilen vekalet ücretinin tamamından müştereken ve müteselsilen sorumluluğuna hükmedilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.

4-Öte yandan, davalı ... Karayolu Motorlu Araçlar Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesine göre zarar gören yolcu başına 57.500 TL poliçe limiti ile sorumlu olduğu halde, mahkemece destekten yoksun kalan kişi sayısınca 57.500 TL sorumluluğu sonucunu doğuracak şekilde hüküm kurulması gerekçe ile hüküm arasında çelişki oluşturduğu gibi, hükmün icrasında dahi tereddüde neden olduğundan hükmün bu nedenle de bozulması gerekmiştir.