Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/3567 K.2012/4999

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 1.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 06/02/2012 tarih ve 2012/1-2012/8 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalı Türkiye ......,Sahipleri Meslek Birliği'nin müzik eseri sahiplerinin çıkarlarını korumak , 5846 sayılı Kanun’un tanıdığı hakların idaresi ve takibini sağlamak amacıyla faaliyette bulunduğunu, davacının 1998 yılında yönetim kurulu üyesi olarak girdiği davalı Birlik’te uzun yıllar yönetim kurulu başkanlığı, genel sekreterlik, yönetim kurulu başkan yardımcılığı görevini yaparak ciddi katkılar sağladığını belirterek,

MESAM Haysiyet Kurulu’nun 25/11/2011 tarihli kararıyla MESAM Tüzüğü'nün 20. maddesinin (a) bendi uyarınca üyelikten çıkartılmasına karar verildiğinden öncelikle dava konusu kararın yürürlüğünün durdurulmasını, verilen kararın geçersizliğini, iptalini ve müvekkilinin MESAM üyeliğinin ve yönetim kurulu üyesi sıfatının devam ettiğinin tespitini ve muarazanın giderilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, davacının ihtiyati tedbir isteminin 11.1.2012 tarihli karar ile reddine hükmedildikten sonra, yukarda tarih ve numarası yazılı evrak üzerinde verilen karar ile “davalının 5846 sayılı Kanunun değişik 42. maddesi ve Fikri ve Sanat Eseri Sahipleri ile Bağlantılı Hak Sahipleri Meslek Birlikleri Federasyonları Hakkındaki Tüzük hükümlerine göre bir meslek kuruluşu olduğu, bu kuruluşların Anayasa’nın 135. maddesine göre kamu kurumu niteliğinde olup yönetsel yapı içinde bulunan ve kamu hizmeti gören idari birimler oldukları, bu durumda davalı kuruluşun yasal organı olan yönetim kurulu tarafından alınmış idari nitelikte kararların iptali isteminin idari yargının görevine girdiği” gerekçesiyle mahkemenin görevsizliğine karar verilmiştir.

Karar davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Dava, davalı meslek birliğinin zorunlu organı niteliğindeki haysiyet kurulu tarafından verilen üyelikten çıkarma kararının iptali istemine ilişkin olup 5846 sayılı Yasa’nın 42/4. maddesi uyarınca çıkarılmış bulunan Fikir ve Sanat Eseri Sahipleri İle Bağlantılı Hak Sahipleri Meslek Birlikleri ve Federasyonları Hakkında Tüzük’ün 19 ve 35. maddelerine temas etmektedir.

Davalı Meslek Birliği, FSEK’nun 42. maddesinde kuruluşu düzenlenen ve eser sahibi ya da komşu hak sahibinin üye olması halinde, yazılı yetki belgesinde belirttiği esere ilişkin mali hakların takibi, telif ücretinin tahsili, bu ücretlerin ve eserin dağıtımını yapmakla görevli bir tüzel kişilik olup anılan yasanın 42/3. maddesinde açıkça belirtildiği üzere, özel hukuk hükümlerine tabidir.

Bu nitelikteki birliklere üye olmak zorunlu olmayıp, eser sahibinin Birliğe devretmediği haklarını bireysel olarak da takip edebileceği, birlik organlarının üyeler arasından ve serbestçe teşekkül ettirildiği hususları gözetildiğinde, davalı Birliğin Anayasa’nın 135. maddesinde sayılan kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları kapsamında bulunmadığı, buna bağlı olarak yönetsel yapı içerisinde de yer almadığı, keza bir kamu gücüne dayalı olarak tesis edilme olanağı bulunmayan eylem ve işlemlerinin idari nitelikte kabul edilemeyeceği de açıktır.

Bu nedenlerle, mahkemece, davalı Birliğin niteliği yanılgılı değerlendirilerek, uyuşmazlığın çözümünün idari yargının görev alanına girdiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmesi gerek 5846 sayılı ve gerekse de 2577 sayılı Yasa hükümlerine göre doğru olmamış, davalı vekilinin bu yöne ilişkin temyiz itirazının kabulüyle yerel mahkeme kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.