Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/5172 K.2013/22543

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 51. Asliye Ticaret (İstanbul Denizcilik İhtisas) Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 12.07.2011 tarih ve 2009/106-2011/274 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi asıl davada davacı/birleşen davada davalı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 10.12.2013 günü hazır bulunan asıl davada davacı/birleşen davada davalı vekili Av. ... ile asıl davada davalı/birleşen davada davacı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Asıl davada davacı vekili, müvekkili ile davalının 27.08.2004 tarihinde tanzim olunan çarter parti uyarınca davalıya ait demir kütüğü yükünün Karabiga Limanı'ndan İtalya'nın Napoli Limanı'na taşınması hususunda anlaştıklarını, müvekkilinin donatanı olduğu "..." gemisinin sözkonusu taşımayı gerçekleştirmek için yükleme limanı olan Karabiga'ya 31.08.2004 tarihinde varıp, aynı tarihte yükleme faaliyetine başladığını, 02.09.2004 tarihinde yüklemenin bittiğini, geminin seferine yükleme faaliyetinin bittiği tarihte çıkması gerekirken, davalının kusurlu davranışları nedeniyle seferin engellendiğini ve ancak 04.09.2004 tarihinde yola çıktığını,

sözkonusu iki günlük beklemenin, müvekkili lehine surastarya alacağı hakkını tahakkuk ettirdiğini, 10.09.2004 tarihinde boşaltma limanına varıp, boşaltmaya hazır olduğunu bildiren geminin her ne kadar boşaltmaya hazıridiysede gönderilenin orijinal konişmentoyu sunmaması sebebiyle boşaltma faaliyetine 18.09.2004 tarihinde başlanılıp, 23.09.2004 tarhiinde sona erdiğini, boşaltma işlemlerinin bitirilmesiyle müvekkilinin donatanı olduğu geminin limandan ayrılması gerekirken yine davalının kusurlu ve basiretsiz davranışlarıyla ancak 27.09.2004 tarihinde boşaltma limanından ayrılabildiğini,

10.09.2004 ile 18.09.2004 tarihi ve 23.09.2004 - 27.09.2004 tarihleri arası geminin fazla beklemesi sebebiyle müvekkili lehine gecikme ücreti hakkı tahakkuk ettiğini ileri sürerek, sürastarya ve gecikme ücreti karşılığı (85.815,69) USD tutarındaki alacağın faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Asıl davada davalı vekili, yükleme limanındaki gecikmenin davacı donatanın kendisine ait sebeplerden doğması nedeniyle sürastarya alacağının varit olmadığını, boşaltma limanında tahakkuk eden ücretler varsa, bunların borçlusunun yükü teslim almış olan gönderilen olduğunu, olayda davacı donatanın gemiye temiz yüklenen fakat gemi adamlarının kusuru sonucunda deniz suyuyla ıslanarak gemi içinde hasarlanan yükler hakkında gerçeğe tamamen uygun düzenlenmiş temiz konişmento ile işlem yapmak sonunda olduğu halde sırf tazminat yükümlülüğünden kurtulmak amacıyla yükün iyi durumda yüklenmediğine dair ikinci takım konişmento düzenlediğjni,

bir an evvel yükünü teslim almak ihtiyacı içerisinde olan gönderilenin daha fazla gecikme olmaması için 2 konişmentoyu kullanmaya karar verdiğini, boşaltma limanında boşaltmanın bitmesi sonrasında davaya ait geminin limanda beklemesinin tamamen kendi kusurundan ileri geldiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

Birleşen davada davacı vekili, müvekkili şirketin demir çelik üreticisi olduğunu ve Imısud SRL firmasına 5359 m tonluk inşaat demirinin nakli amacıyla davalı ...gemisini kiraladıklarını, emtianın taşıma esnasında ve taşıyanın kusurundan kaynaklanan sebeple hasara uğradığını, davalı tarafın yükün tahliyesini yapmaktan imtina ettiğini, bu direnmenin 10 gün sürdüğünü, bu sebeple alıcı firma ile müvekkili şirket arasında ticari uyuşmazlık ortaya çıktığını, kontrat hükümleri gereğince alıcı lehine yer alan akde aykırılık halinde 300.000 USD cezai şartın alıcıya ödeneceği hükmünün yer aldığını,

ayrıca davalı tarafın sebebiyet verdiği hukuki uyuşmazlığın İtalya'da yürüyen kısmına ilişkin avukatlık ücreti karşılığı olan 18.360 Euro'nun ilgili ofise ödendiğini ileri sürerek, 300.000 USD ve 18.360 Euro tutarındaki alacaklarının ayrı ayrı ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada davalı vekili, davacının yükü gemiye paslı olarak yüklediğini, bu pasın deniz suyundan kaynaklanmadığının bilirkişi incelemesi ile belirlendiğini, davacının gerçeğe ve yükleme ordinosuna aykırı konşimentoyu dayatmaya çalıştığını, müvekkili tarafından tanzim olunan orjinal konşimentonun davacı tarafından gönderilene ibraz edilmemesi sebebiyle gecikme yaşandığını belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, asıl davanın reddine dair verilen karar davacı yararına bozulmuş, bozmaya uyulmuş, geminin boşaltma limanına 18/09/2004 günü saat 10.15'de demirlediği, bu bekleme sebebinin davacı taşıyanın 04/09/2004 tarihli konşimentonun ibrazı karşılığında yükü teslim edeceğini bildirmesi sebebiyle meydana geldiği, 31/08/2004 tarihli konşimentonun geçerli konşimento olduğu, 04/09/2004 tarihli konşimentonun ise geçersiz konşimento olduğu, davacının gecikme sebebiyle meydana gelen zararı davalıdan talep edemeyeceği, taraflar arasında yapılan 27/08/2004 tarihli sözleşmede "SSHEX EIU- FRI 17 -MON 08" kaydının yer aldığı,

taraflar arasındaki navlun sözleşmesine göre hava müsaadeli iş günü olarak boşaltma starya süresinin 98 saat 57 dakika olduğu, boşaltmanın 83 saat 45 dakikada yapıldığı, dava dışı gönderilenin 3 nolu ambardaki yükün bir kısmının deniz suyuyla paslanmış durumda olduğu kaydı bulunan 04/09/2004 tarihli konşimento karşılığında yükü teslim almak zorunda kaldığı, yükün deniz suyuyla paslanmasının ancak yük gemiye yüklendikten sonra meydana gelebileceği, davalı taşıyanın talebi üzerine alınan seferden men kararının yerinde olduğu,

davacının geminin seferden men edilmesi sebebiyle beklediği süreden davalıyı sorumlu tutmayacağı, birleşen davada davacı İçdaş'ın dava dışı alıcıya 16/09/2004 tarihli fatura uyarınca 107.180 USD ödeme yaptığı ve faturada ton başına 20

USD üzerinden 5.359 metrikton yük için ödenecek toplam borcun 107.180 USD olduğunun belirtildiği, bu miktardan asıl davada davacı/birleşen davada davalı Deval'in birleşen davada davacı İçdaş'ın malın teslimindeki gecikme yüzünden uğramış olduğu zarardan sorumlu olduğu, avukatlık ücretinin ödendiğine ilişkin bir belgenin dosyaya ibraz edilmediği ve buna dair bir kayıt bulunmadığı gerekçesiyle asıl davanın reddi, birleşen davanın ise kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, asıl davada davacı/birleşen davada davalı vekili temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, asıl davaya ilişkin olarak yükün iyi durumda yüklendiği kaydını ihtiva eden 31.08.2004 tarihli konişmentonun düzenlenip davalı taşıtana verildikten ve geminin yükleme limanından ayrıldıktan sonra davacı taşıyanın anılan konişmentonun geçersiz olduğunu iddia ederek 04.09.2004 tarihli konişmentoyu düzenlediğinin belirlenmiş olmasına, birleşen davada "cezai şart bedeli" olarak hükmedilen miktarın da davacı tarafından dava dışı sigortacısından tahsil ettiği hasara ilişkin aynı meblağ olmadığının anlaşılmış bulunmasına göre asıl davada davacı/birleşen davada davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.