Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/5179 K.2013/5237

Taraflar arasında görülen davada ... 51. Asliye Ticaret (... Denizcilik İhtisas Mahkemesi) Mahkemesi’nce verilen 22.11.2011 tarih ve 2006/443-2011/445 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin donatanı bulunduğu Bakü adlı geminin davalı ya navlun sözleşmesi ile zaman esası üzerinden tahsis edildiğini, şartlara göre söz konusu sözleşmenin, geminin Houston Limanına varması ve çartererin ilgili işlemleri bitirmesi ve yükümlülüklerini yerine getirmesi anında sona erdiğini, davalının sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmediğini, ileri sürerek geminin mukavale şartları dahilinde geri teslim günü olan .../02/2006 00.00'da mevcut yakıtların hesaplanması sonucu yakıt farkı alacağı olarak ....041,80 USD,

sözleşmenin sona erdiği tarih olan .../02/2006 gününe kadar tahakkuk eden kira bedeli ve yine yükleme limanında gemi ambar kapağına verilen hasar ile ilgili sörvey bedeli ile birlikte toplam 78.944,54 USD, Donatana ait liman ve sair masrafların tenziline müteakip ISPS klozu gereğince davalının yükümlülüğünde olmasına rağmen tahliye limanlarında tahakkuk ettirilen güvenlik ücretleri bedeli ile birlikte ....238,01 USD'nin şimdilik olmak kaydı ile toplam 119.224,35 USD tutarındaki alacak haklarının davalıdan aynen tahsiline,

aynen tahsili mümkün değilse Merkez Bankasının fiili ödeme günündeki efektif satış kuru üzerinden Türk Lirası karşılığının tahsiline, hüküm altına alınacak tazminata temerrüt tarihinden itibaren faiz yürütülmesine faiz hesabında devlet bankalarınca dolara uygulanan yıllık en yüksek faiz oranının esas alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, tahkim itirazın yanında davanın esastan reddini de istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, uyuşmazlık ile ilgili olarak ... ayrı bilirkişi raporu alındığı, mübayenet giderici .... bilirkişi raporunda davalı tarafın kira anlaşması bitiminde davacıya ödemesi gereken bakiye borcun ....321,05 USD olup, mahkemelerince mübayenet giderici rapora göre karar verilmesi gerektiği halde sehven .... rapor olan sonuç kısmında 83.055,44 USD alacağın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verildiği, kısa kararla gerekçeli karar arasında mübayenet doğmaması için kısa kararda olduğu gibi 83.055,44 USD'nin tahsiline karar verileceği, gerekçesiyle davanın kısmen kabülüne, 83.055,44 USD'nin dava tarihi olan 29/.../2006 tarihinden itibaren kamu

bankalarınca USD'ye verilen en yüksek yıllık faiz oranı tahakkuku ile fiili ödeme günündeki Merkez Bankası Efektif Satış Kuru TL karşılığının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

Dava, taraflar arasında yapılan sözleşme uyarınca geminin geç teslimi, ambar kapağına verilen hasar, sörvey bedeli, güvenlik ücreti bedeli, yakıt farkı alacağının davalıdan tahsili istemine ilişkindir. Hüküm tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6100 sayılı HMK'nın 186. maddesi uyarınca, tarafların tüm delilleri toplanıp inceledikten ve son sözleri dinlenip duruşmanın bittiği bildirildikten sonra, hakimin, aynı Yasa'nın 298. maddesi uyarınca, kararı gerekçesi ile birlikte yazması ve hüküm sonucunu 297. maddede öngörülen biçimde tefhim etmesi asıldır. Ne var ki, uygulamada Yasa'nın 294/4 fıkrası hükmüne dayanılarak, zorunlu nedenlerle sadece hükmün sonucu tutanağa geçirilip tefhim edilmekte, gerekçeli karar daha sonra yazılmaktadır.

İşte bu gibi hallerde, HMK'nın 297'nci maddesine uygun olarak tarafların hak ve yükümlülüklerini açıkça gösteren tefhim ile aleniyet ve hukuki varlık kazanan kısa karara uygun olarak gerekçeli kararın yazılması zorunludur. Esasen, kısa karar yazıp tefhim etmekle davadan el çekmiş olan hakimin, artık bu kararını değiştirmesine yasal olanak yoktur.

Öte yandan, kısa kararla gerekçeli kararın çelişkili olması yargılamanın aleniyetine, kararların alenen tefhim edilmesine ilişkin Anayasa'nın 141. maddesi ile HMK'nın yukarıda değinilen buyurucu nitelikteki maddelerine de aykırı bir durum yaratır. Ayrıca anılan husus kamu düzeni ile ilgili olup, gözetilmesi yasa ile hakime yükletilmiş bir ödevdir.

Aksi düşünce ve uygulama yargının, yargıcın ve kararlarının her türlü düşünceden uzak, saygın ve güvenilir olması ilkesi ile de bağdaşmaz.

Somut olayda ise, mahkemece gerekçede, mübayenet gideren .... bilirkişi raporuna göre karar verilmesi gerektiği halde .... bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre 83.055,44 USD alacağın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verildiğinden kısa kararla gerekçeli karar arasında mübayenet doğmaması için kısa kararda olduğu gibi 83.055,44 USD'nin tahsiline karar verildiği belirtilmiş olup, böylece gerekçe ile hüküm arasında çelişki oluşturulduğu anlaşılmakla hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir. ...-Bozma sebep ve şekline göre, taraf vekillerinin sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.