Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/5566 K.2013/14389

Taraflar arasında görülen davada Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 16/06/2011 tarih ve 2011/1-2011/367 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi asıl davada davacı birleşen davada davalı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 05.07.2013 günü hazır bulunan davacı-karşı davalı vekili Av. ...... ile davalı-karşı davacı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı-birleşen davalarda davalı vekili, davalı ile 13.04.2005 tarihinde varlık satış sözleşmesi tanzim edildiğini, bir kısım malzemelerin ise satış dışı bırakılarak işletmenin değişik yerlerinde muhafazasının kararlaştırıldığını, bu malzemelerin satışı için ihale açıldığını, davalının isteklileri fabrika sahasına sokmadığını, bu nedenle ihalenin ertelendiğini, olay nedeniyle ilan, posta masrafı yaptıklarını, 27 günlük erteleme nedeniyle zarara uğradıklarını ileri sürerek, toplam 9.802 TL'nin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiş, birleşen davada ise davacıın malzemelerin satışı konusunda kendilerini uzun süre oyaladığını, ihale sürecini engellediğini, depo ücretinin fahiş olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı-birleşen davalarda davacı vekili, aralarındaki sözleşme uyarınca bir kısım malzemelerin satış dışı bırakıldığını, bunların işletmenin değişik yerlerinde muhafaza edileceğini, sözleşmenin 23. maddesine göre muhafaza edilen malzemeler için davalının bedel ödeyeceğinin kararlaştırıldığını, fatura tanzim etmelerine rağmen ödeme yapılmadığını ileri sürerek, birleşen 2005/541 esas sayılı davada 7.000 TL'nin reeskont faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava etmiş, sonradan ıslah dilekçesiyle talebini 176.598,02 TL'na yükseltmiş, birleşen 2007/202 esas sayılı davada ise 120.255,08 TL'nin tahsilini talep etmiş, asıl davanın ise reddini istemiştir.

Mahkemece, asıl davaya yönelik olarak bozma ilamına uyularak yapılan yargılama ve dosya kapsamına göre, asıl davada davacının ilan ve posta bedeli olarak 2.500 TL talep ettiği, ancak talep aşılarak 2.696,34 TL'na hükmedildiği gerekçesiyle kararın bozulduğu, diğer hususların kesinleştiği, bozma ilamı sonrası Ankara 3 ATM'nin 2005/541 ve Ankara 9 ATM'nin 2007/202 esas sayılı dosyalarının işbu dava ile birleştirildiği, taraflar arasındaki sözleşmenin 23. maddesine göre davalının malzemelerin muhafazası için ücret ödenmesinin kararlaştırıldığı gerekçesiyle, asıl dava yönünden 2.500 TL'nin davalı Ylıdırım Dış Tic.

Paz. A.Ş.'den tahsiline, diğer hususlar kesinleşmekle karar verilmesine yer olmadığına, birleşen 2005/541 esas sayılı dava yönünden davanın kısmen kabulüne, 128.277,70 TL'nin ve birleşen 2007/202 esas sayılı dava yönünden 101.911,09 TL'nin davalı ... Hol. A.Ş.'den reeskont faiziyle birlikte tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, asıl davada davacı-birleşen davalarda davalı ... Hol. A.Ş. vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, asıl davada davalı-birleşen davalarda davalı ... Dış Tic. Paz. A.Ş.'nin ilk ihalenin yapıldığı 31.05.2005 tarihine kadar dönem içinde depo muhafaza bedeli talep edebilecek olmasına rağmen, işbu hususun anılan tarafça temyize konu yapılmamış olmasına göre, asıl davada davacı-birleşen davalarda davalı ... Hol. A.Ş. vekilinin aşağıdaki (2) ve (3) numaralı bentler dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Ancak; asıl dava ... Hol. A.Ş. tarafından satışa konu yapılan İstanbul ... Kundura Fabrikasının içerisinde bulunan ve varlık satış sözleşmesine konu yapılmayan bir kısım malzemelerin 3. kişilere yönelik ihale sürecinin davalı tarafından ertelenmesinden doğan zararın tazmini, birleşen davalar ise alıcı firma ... Dış Tic. Paz. A.Ş.'nin anılan malzemeleri fabrika sahasında muhafaza etmesinden kaynaklı olarak sözleşmeden doğan bedelin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, birleşen davaya yönelik olarak davaların kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, dava konusu yerin İstanbul ...'da boğaza sıfır olduğu, yerin civarındaki benzer taşınmazların kira geliri, ulaşım olanakları nazara alınarak yerin kira karşılığı getirebileceği aylık bedelin 1 m2 için 1,50 USD olduğu belirlenmiş, davalı ... Hol. A.Ş. ise talep edilen bedelin fahiş olduğu yönünde savunmalarda bulunmuştur. Somut uyuşmazlıkta, davalı ...

Hol. A.Ş.'ne ait fabrika binası alıcı ... Dış Tic. Paz. A.Ş.'ne satılmış, ancak içindeki bir kısım kundura malzemeleri satış dışı bırakılmış, taraflar arasındaki sözleşmenin 23. maddesine göre bunlar satılıncaya kadar ... Dış Tic. Paz. A.Ş. tarafından muhafaza edileceği, ... Hol. AŞ.'in de buna karşılık olarak bedel ödeyeceği kararlaştırılmıştır. Mahkemenin de kabulünde olduğu üzere ... Dış Tic. Paz.

A.Ş.'nin fabrikada bırakılan malzemeleri muhafaza etmesi nedeniyle buna karşılık bir bedel alması gerektiği hususu tartışma konusu değildir, ancak taraflar arasındaki ilişkiyi kira sözleşmesi çerçevesinde değerlendirmek, yani malzemelerin depolandığı yerler sanki ... Hol. A.Ş.'nin tamamen tasarrufuna bırakılmış gibi emsal rayiç değerler üzerinden kira bedeli belirlemek suretiyle sonuca ulaşmak doğru değildir.

Bu itibarla, mahkemece somut olayın özellikleri nazara alınarak hakkaniyete uygun daha makul bir depo muhafaza bedeline hükmetmek gerekirken, yanılgılı değerlendirmelerle yazılı şekilde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir.

3- Öte yandan, mahkeme gerekçesinde davacı ... Dış Tic. Paz. A.Ş. her ne kadar 14.04.2005 tarihinden itibaren depo muhafaza bedeli istemiş ise de, anılan alıcı firmanın ihale sürecini 31.05.2005 tarihinde engellediği, bu nedenle tazminatın bu tarihten iitbaren başlatılması gerektiği belirtilmiş olup, somut olayda ... Hol.

A.Ş. tarafından fabrika sahası içinde bulunan malzemelerin 31.05.2005 tarihinde ihale edilmesine karar verilmiş, ancak dosyadaki mevcut tutanaklardan da anlaşıcağı üzere ... Dış Tic. Paz.

A.Ş. personelenin ihale isteklilerini fabrika sahasına sokmaması nedeniyle ihale 27.06.2005 tarihine ertelenmiş, ihale komisyonunun 27.06.2005 tarihli kararında şirket yetkililerinin yine ihale isteklilerini malzemeleri görmesi için fabrika sahasına sokmadığı, bu nedenle ihalenin iptal edildiği belirtilmiş, dosyaya da buna ilişkin olarak 23.06.2005, 27.06.2005 tarihli tutanaklar ibraz edilmiş olup, bu durumda ... Dış Tic. Paz. A.Ş.

27.06.2005 tarihinde de ihale alıcılarını fabrika sahasına sokmayarak ihalenin iptal edilmesine neden olduğuna ve hiç kimsenin kendi kusurundan yararlanamayacağı yönündeki hukukun genel ilkesinden hareketle tazminat bedelinin 27.06.2005 tarihinden itibaren tespit edilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmelerle 31.05.2005 tarihinden itibaren belirlenmesi de doğru olmamış, kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir.