Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/723 K.2012/4719

Taraflar arasında görülen davada Ankara 25. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 12/10/2011 tarih ve 2007/359-2011/398 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davalılardan .... ve Finans Sigorta A.Ş. vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 27/03/2012 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davalı .... vekili Av. ... ve davalı Finans Sigorta A.Ş. vekili Av. ... ile davacılardan ... ve ... vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalıların işleten, malik, sürücü ve trafik sigortacısı bulunduğu araçta yolcu olan müvekkilinin meydana gelen kaza sonucu yaralandığını, sol topuğunu kaybettiğini, iyileşme sürecinin devam ettiğini, alçı ve boya işini yapan müvekkilinin işini eskisi gibi yapamayacağını ve kazancından mahrum kaldığını, maddi ve manevi zararının olduğunu, ayrıca eşi ve çocukları diğer müvekkillerinin de bu durumdan büyük üzüntü duyduklarını ileri sürerek ve ıslah isteminde bulunarak,

11.981.06 TL iş göremezlik ve 118.881.54 TL maluliyet tazminatın tüm davalılardan müvekkili ... için 30.000 YTL, eşi için 20.000.00 YTL ve çocukları diğer müvekkilleri için ayrı ayrı 5.000.00 YTL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren sigorta şirketi davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Finans Sigorta A.Ş vekili, müvekkilinin aracın trafik sigortacısı olduğunu, taşımacılık sigortasının limiti üzerinde kalan kısım itibariyle sorumluluğunun bulunduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir. Davalı Metro Tur. A.Ş vekili, müvekkilinin işleten olmadığını, tazminat istemlerinin fahiş bulunduğunu açıklayarak, davanın reddini savunmuştur. Davalı Ersoylar Ltd. Şti. vekili, davanın reddini istemiştir. Diğer davalı, davaya yanıt vermemiştir.

Mahkemece, iddia, savunmalar, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporlarına göre, davalıların işleten, malik, sürücü ve trafik sigortacısı bulunduğu araç yolcu olarak bulunan davacı ...’ın meydana gelen kazada yaralandığı, araç sürücüsü davalının öndeki araca arkadan çarptığı, yolcu davacının kusurunun olmadığı, 8 ay iş ve güçten kaldığı, % 15,2 oranında malul hale geldiği, maddi ve manevi zararının doğduğu,

eşi ve çocuklarının da manen zarara uğradığı gerekçesiyle davalı ... şirketinin 22.08.2007, diğer davalıların 03.06.2007 tarihinden itibaren uygulanacak yasal faiziyle birlikte 130.862,60 TL’nin davalılardan tahsiline, sigorta şirketinin poliçe limitiyle sorumlu tutulmasına, davacı ... için 10.000.00 TL, eşi davacı için 5.000.00 TL, diğer davacı çocukları için ayrı ayrı 1.500.00 TL manevi tazminatın sigorta şirketi dışındaki davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalılar Metro Tur. A.Ş ile davalı ... Japan Sigorta A.Ş(Eski unvanı Finans Sigorta A.Ş) vekilleri temyiz etmiştir. 1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalılar Metro Tur A.Ş ile Sompo Japan Sigorta A.Ş(Eski unvanı Finans Sigorta A.Ş) vekillerinin yerinde görülmeyen ve aşağıdaki bentlerin kapsamları dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir. 2-Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davalıların işleten, malik, sürücü ve trafik(zorunlu mali sorumluluk) sigortacısı bulundukları aracın hareket halindeyken önünde seyir eden araca çarpması sonucu kaza meydana geldiği ve yolcu olan davacı ...’ın yaralandığı hususu uyuşmazlık konusu değildir. Mahkemece kusur araştırılması yapılmadan ve olayla ilgili savcılık tahkikatı sonucu da beklenilmeden davalıların sorumlu olduğu aracın sürücüsünün tam kusurlu olduğu kabul edilerek yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.

TTK’nun 806 ncı maddesi uyarınca, taşıyıcı yolcuları gidecekleri yere sağ ve salim olarak ulaştırmakla mükelleftir. Yolcuların kazaya uğramaları halinde bundan doğacak zararları taşıyıcı tazmin eder. Yolcunun kaza neticesinde ölmesi halinde onun yardımından mahrum kalan kimseler dahi uğradıkları zararlara karşılık taşıyıcıdan tazminat isteyebilirler.

Şu kadar ki; taşıyıcı, kazanın kendisine veya yardımcılarına yükletilmesi mümkün olan bir kusurdan doğmadığını ispat ettiği takdirde bu iki haldeki tazminattan kurtulur. Bu çerçevede meydana gelen kaza itibariyle davalıların sorumlu olduğu aracın sürücüsünün kusurlu olup olmadığının tespiti teknik ve özel bilgiyi gerektirmektedir.

O halde, aracın sürücüsünün kusurlu olduğunun davalılar tarafından açıkça kabul edilmediği de dikkate alınarak, meydana gelen kaza itibariyle kusur araştırması yaptırılmadan veya kusur oranını ilgilendiren varsa olayla ilgili ceza dosyasının sonucunun kesinleşmesi beklenilmeden yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın davalılar Metro Tur. A.Ş ile Sompo Japan Sigorta A.Ş(Eski unvanı Finans Sigorta A.Ş) yararına bozulması gerekmiştir.

3-Ayrıca, davacı ...’ın alçı ve boya işiyle iştigal ettiği kabul edilerek ve geliri bu mesleğe göre belirlenerek geçici iş göremezlik ile maluliyet tazminatı hesabı yaptırılmıştır. Ancak, dosya kapsamından davacının bu işi belli bir yere bağlı olarak yapmadığı, iş bulduğu takdirde icra ettiği anlaşılmaktadır. O halde, serbest şekilde alçı ve boya işi yapan bir kimsenin tüm çalışma günlerini kapsar şekilde iş bulacağının kabulü doğru değildir.

Bu durum karşısında, gerektiğinde ilgili meslek kuruluşlarından da görüş alınarak, davacı gibi serbest şekilde alçı boya işini yapan kişinin ayda kaç gün iş bulabileceğinin tespitiyle tazminatın buna göre belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması da yanlış olmuş, kararın davalılar Metro Tur. A.Ş ile Sompo Japan Sigorta A.Ş(Eski unvanı Finans Sigorta A.Ş) yararına bozulması gerekmiştir.

4-Davalı ... Japan Sigorta A.Ş(Eski unvanı Finans Sigorta A.Ş)’nin diğer davalıların sorumlu bulunduğu aracın trafik sigortacısı olduğu çekişmesizdir. Dosya kapsamından bu aracın davanın ihbar edildiği Axa Sigorta A.Ş tarafından Karayolu Zorunlu Taşıma Sigorta Poliçesiyle sigorta örtüsüne alındığı anlaşılmaktadır.

Bu sigorta türü ile sigortacı, poliçede belirtilen motorlu taşıtta seyahat eden yolcuların, duraklamalar da dahil olmak üzere, kalkış noktasından varış noktasına kadar geçecek süre içinde meydana gelebilecek bir kaza sonucu bedeni zarara uğraması halinde, sigortalının 10.07.2003 tarih ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Yasasından doğan sorumluluğunu poliçede yazılı limitlere kadar sigorta örtüsüne almaktadır.

4925 sayılı Yasanın 18 nci maddesi uyarınca taşımacılar, yolcuya gelebilecek bedeni zararlar için bu Yasanın 17 nci maddesinde düzenlenen sorumluluklarını sigorta ettirmek zorundadırlar. Anılan Yasanın 19/son ve Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.8 nci maddeleri hükümlerine göre meydana gelen zarar, öncelikle taşımacının sorumluluk sigortasından karşılanır.

Ancak, bu sigortanın hiç yapılmamış olması, yapılmış fakat geçersiz hale gelmiş olması, süresinin bitmiş olması veya meydana gelen zararın bu sigorta teminatlarının üzerinde bulunması halinde teminatların üzerinde kalan kısım için; sırasıyla zorunlu mali sorumluluk sigortasına(trafik) ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortasına başvurulur.

Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu yolcuların uğradığı bedeni zararlar bakımından taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortacısı, trafik sigortacısı ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir.

Başka bir anlatımla, yolcunun uğradığı bedeni zararlar, taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortası kapsamında ise, bu aracın trafik veya ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğu doğmayacaktır. Ancak, limit aşımında sırasıyla zorunlu ve ihtiyari mali mesuliyet sigortacılarının sorumluluğu söz konusu olacaktır.

Bu durum karşısında, yukarıdaki açıklanan düzenlemeler çerçevesinde davacı yolcunun bindiği otobüsün trafik sigortacısı olan davalı Finans Sigorta A.Ş’nin sorumluluğunun belirlenmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın anılan davalı yararına bozulması gerekmiştir.