Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/7249 K.2013/6739

Taraflar arasında görülen davada ... .... Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 31.01.2012 tarih ve 2009/61-2012/14 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin üyesi...'nın, 01/09/2008 tarihli yetki belgesi ile "Nam-ı Diğer Che" adlı kitabın, Türkçe çevirisinden ... mali haklarının idaresi, korunması, takibi, telif ücretlerinin ve tazminatlarının tahsili amacıyla, müvekkili Meslek Birliği'ne tüm adli ve idari makamlar nezdinde gerekli işlemleri yapma ve ilgili tüm davaları açma yetkisi verdiğini, davalı ile çevirmen... arasında söz konusu kitaba ilişkin 02/04/2004 tarihinde bir çeviri sözleşmesi imzalandığını ve kitabın birinci baskısının 2004 tarihinde yapıldığını,

"Nam-ı Diğer Che" adlı kitaba ilişkin çeviri ücretinin anılan sözleşme ile bir kereye mahsus olmak üzere ....893,00 TL olarak kararlaştırıldığını ve bu bedelin çevirmene ödendiğini, aynı sözleşme ile kitabın tüm çeviri, yayın, devir ve promosyon haklarının 49 yıl boyunca yayınevine devredildiğinin kararlaştırıldığını, kitabın iyi bir satış grafiği yakalayarak 5. baskısını yaptığını, devam eden baskılar için çevirmene herhangi bir telif ücreti ödenmediğini, FSEK gereğince eser sahibinin her bir baskı için bir telif ücreti talep etme hakkının olduğunu,

tarafların edimleri ile elde ettikleri menfaat arasında açık bir oransızlık olduğunu ve bu durumun eser sahibinin manevi zararına neden olduğunu ileri sürerek, 1.500,00 TL telif ücretinin, reeskont avans faizi ile birlikte ödenmesini, çevirmene her bir baskı için %7 net oranında telif ücreti alma hakkı tanınmasını, sözleşme süresinin 8 yıla indirilmesini, mali hakların yayınevince .... kişilere devredilebilmesi için çevirmenin yazılı onayını alma zorunluluğu olduğunun kabulünü, devredilen mali hakların çoğaltma ve yayma hakları olarak belirtilip,

çoğaltma ve yaymanın hangi biçimlerde gerçekleşeceğinin saptanarak sözleşmenin uyarlanmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı dava konusu "Namı- Diğer Che" adlı kitabın, tüm çeviri, yayın, devir ve promosyon haklarının müvekkiline ait olduğunu, bu nedenle söz konusu kitapla alakalı olarak...'nın davacı ... birliğine yetki vermesinin mümkün olmadığını, sözleşmenin .... maddesinde bir kereye mahsus olmak üzere ödeme yapılacağı, çevirmenin yayıncıdan herhangi bir alacağının kalmadığının açıkça yazılı olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının üyesi olan...'nın çevirmenlik yaptığı, mesleği itibariyle çevireceği kitabın niteliği ve diğer özelliklerini bilmesi gerektiği ve bu kitabın muhtemel baskı sayısını bilemeyeceğinin beklenemeyeceği bu nedenle çevirmenin, sözleşmeyi imzalarken bedelinin rayicinin altında tutmuş olmasının bilinçli olduğunun kabulü gerektiği, sözleşmede tespit edilen bedel ile rayiç bedel arasında aşırı denecek düzeyde oransızlık da bulunmadığı,

çevirmenin sözleşmeyi olağanüstü şartlar çerçevesinde imzalamış olduğu sonucuna da varılmadığı bu nedenle davacının gabin çerçevesindeki iddialarına itibar edilemediği, sözlemede kararlaştırılan çeviri ücretinin telif ücretini de kapsadığı, yeni basılarla ilgili telif ücreti ödeneceğinin kararlaştırılmadığı, sözleşme çerçevesinde söz konusu kitabın basım işlemlerinin yapıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.