Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/7529 K.2013/6746

Taraflar arasında görülen davada ... .... Sulh Hukuk Mahkemesi’nce verilen 20...2011 tarih ve 2010/1279-2011/988 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirketin ortağı ...'ın araç içinde bulunan çok sayıda müşteri çekini çaldırdığını, bu olayın hemen akibinde şirket ortağı bu kişinin emniyet makamlarına müracaat ettiğini ve ayrıca ... Cumhuriyet Başsavcılığı'na şikayette bulunduğunu, ... 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2010/610 esas sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığını ve dava konusu çekler hakkında ödeme yasağı kararı verildiğini, dava konusu çeklerin davalının elinde olduğunu, oysaki meşru hamilin müvekkili olduğunu, müvekkilinden sonraki ciroların geçersiz olduğunu ileri sürerek çekler nedeniyle alacaklı olduklarının tespitini ve çeklerin istirdadını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, dava konusu çekleri müvekkilinin İkrazatçı Ödünç Sözleşmesi ile sözleşme tarafı olan ve çeklerin arkasında cirosu bulunan Marka Moda Tekstil Temizlik San. Tic. Ltd. Şti. ve yetkilisi ...'a vermiş olduğu ödünç para karşılığında aldığını, sözkonusu çekleri ödeme günü geldiğinde tahsil için muhatap bankalara ibraz edilmiş olmasına rağmen karşılıksız kaldığını, sözkonusu çeklerle ilgili yasal takipler başlattıklarını, müvekkilinin dava konusu çekleri iktisap ederken kötüniyetli olmadığı gibi herhangi bir kusuru da bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının dava dışı ticari ilişki içinde bulunduğu firmalarla, defter ve kayıtlarına göre, ticari ilişkisinin belgelendirildiği ancak davacı elinde iken bu çeklerin çalınması sonrası, önce Star Pazar Giyim Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi elinde toplandığı en son ...ciro edildiği, davacı firmadan sonra çeklerde yer alan cirantaların birbirleri ile herhangi bir ticari ilişkiye girdiklerine dair tespit yapılamadığı,

dava dışı Star Pazar Giyim Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile çekler arkasındaki cirantalardan nasıl ve ne şekilde mal ve hizmet alınarak çeklerin alındığının belirlenemediği, ciro silsilesi kopuk olduğundan davacının elindeyken kaybedilen üç adet çekin hırsızlık sonucu ele geçirilip ticari ilişki olmaksızın ciro edildiği ve en son davalı elinde iken icra takiplerine konu edildiği gerekçesiyle 2000 TL ve 1.400 TL bedelli çeklerin davacıya iadesine, ...

5. İcra Müdürlüğü'nün 2010/28193 esas sayılı takip doyasında takip konusu edilen ve icra dosyasına ödenen 1795.00 TL çek bedelinin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, davacının elindeyken çalınan üç adet çekin istirdadı istemine ilişkindir. ...'nın 704. maddesine göre, çek eline geçmiş olan hamilin ancak çeki kötüniyetli iktisap ettiği veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğu takdirde, o çeki geri vermekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır. Hamilin kötüniyetli sayılabilmesi için de, bu çekin iktisabında çekin rıza dışı elden çıktığını bilmesi veya bilebilecek durumda olması gerekir.

Ancak, hamilin kötüniyetli olduğunun veya iktisapta ağır kusurunun bulunduğunun ispat külfeti çekin elinden rıza dışı çıktığını iddia eden davacı tarafa aittir. Somut olayda, davalı dava konusu çekleri akidi dava dışı Marka Moda Tekstil Temizlik San. Tic. Ltd. Şti.'nden aldığını, çeklerin çalıntı olduğunu bilmediğini savunmuş, davacı tarafça davalının çekleri kötüniyetli iktisap ettiği veya iktisapta ağır kusurlu olduğu ispatlanamamıştır.

Zira, dava konusu çekler emre yazılı olup, emre yazılı çeklerdeki ciro silsilesinde sadece görünüşte kopukluk bulunmaması hususu aranacağından, sözkonusu ciro silsilesinde bir kopukluk yoktur. Davalı da dava konusu çekleri buna itibar ederek almış ve çeklerin çalıntı olduğunu bilebilecek durumda değildir.

Bu itibarla, mahkemece, davacının davalının çekleri kötüniyetli iktisap ettiği veya iktisapta ağır kusurlu olduğu ispatlayamaması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi doğru olamamış, kararın bu nedenle davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.