Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/7895 K.2013/9036

Taraflar arasında görülen davada ...2.

Asliye Hukuk Mahkemesi’nce 13.12.2011 verilen tarih ve 2007/775-2011/862 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı ... vekili ile davacılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:Davacılar vekili, 22.11.2006 tarihinde, davalı idareye ait trenin,

...Garı’ndan hareketi sırasında bekleme süresine uymayarak hemen hareket etmesi neticesinde trenden inmek isteyen müvekkillerinin murisi ...ın tren ile peron arasında sıkışarak vefat ettiğini, olaydan davalı idare ile tren makinisti ve kondüktörü olan diğer davalıların sorumlu olduğunu, müvekkillerinin olay nedeniyle büyük bir maddi ve manevi yıkım yaşadıklarını ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkillerinden murisin eşi ... için 10.000,00 TL maddi, 10.000,00 TL manevi tazminatın; murisin çocukları ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... için ayrı ayrı 5.000.00 TL maddi, 5.000,00 TL manevi tazminatın;

murisin babası ... ile murisin annesi ... ve murisin kardeşleri ..., ... ve ... için ayrı ayrı 5.000,00 TL manevi tazminattan oluşan toplam 50.000,00 TL maddi, 75.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiş, 25.11.2011 tarihinde maddi tazminat talebini müvekkillerinden murisin eşi ... için 30.398,00 TL, murisin çocukları için toplam 9.746,00 TL olarak ıslah etmiş, karşı davanın reddini savunmuştur.Davalı idare vekili, idari yargının görevli olduğunu, müvekkilinin husumetinin bulunmadığını,

davanın BK’nın 60. maddesi hükmüne göre zamanaşımına uğradığını, davacıların murisinin TCDD Yönetmeliği'nin 15. maddesindeki "hareket halinde trenden inmek, binmek, dışarı sarkmak, kapılara dayanmak" hükmüne aykırı davrandığından % 100 kusurlu olduğunu, olayın meydana gelmesinde müvekkili idarenin bir kusurun bulunmadığını, talep edilen tazminat miktarının fahiş olduğunu savunarak davanın reddini istemiş,

karşı davasında ise murisin gecikmeye neden olduğu tren seferleri nedeniyle müvekkili idarenin toplam 3.566,40 TL tehir ücretinden oluşan maddi zararının 22.11.2006 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davacı- karşı davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.Davalılar ... ve ... vekili, dava konusu olayda müvekkillerinin kusurunun ve ihmalinin bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen kusur ve tazminat bilirkişi raporlarına göre, davaya konu kazada davacıların murisinin %70, davalı idarenin ise % 30 oranında kusurlu olduğu,

diğer davalıların ise herhangi bir kusurlarının bulunmadığı, kusur oranına göre maddi tazminatın, tarafların mali ve içtimai durumlarına göre de manevi tazminatın takdir edildiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile, davacılardan ... için 30.398,00 TL maddi 3.000,00 TL manevi, ... için 114,00 TL maddi 2.000,00 TL manevi, ... için 1.025,00 TL maddi 2.000,00 TL manevi, ... için 408,00 TL, maddi 2.000,00 TL manevi, ... için 538,00 TL 2.000,00 TL manevi, ... için 863,00 TL maddi 2.000,00 TL manevi, ... için 1.738,00 TL maddi 2.000,00 TL manevi, ... için 1.981,00 TL maddi 2.000,00 TL manevi, ... için 3.079,00 TL maddi 2.000,00 TL manevi,

... için 2.000,00 TL manevi, ... için 2.000,00 TL manevi, ... için 2.000,00 TL manevi, ... için 2.000,00 TL manevi, ... için 2.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 40.144,00 TL maddi tazminat ile 29.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan ...'nden 19.11.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, fazlaya ilişkin istem ile davalılar ... ve ... hakkındaki talebin reddine karar verilmiştir.Kararı, davalı ... vekili ile davacılar vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalı ... vekili ile davacılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Dava, taşıma sözleşmesine dayalı maddi ve manevi zararın tazmini istemine ilişkindir.818 sayılı mülga Borçlar Kanunu'nun 47. maddesi hükmüne göre, hakim özel durumları göz önünde tutarak manevi zarar adı altında hak sahiplerine verilebilecek tazminatı adalete uygun olarak belirlemelidir.

Bu tazminat, zarara uğrayan kişi ve yakınlarında bir huzur duygusu oluşturmalı, yaşadıkları manevi acıyı bir dereceye kadar yumuşatmalı, bozulan manevi dengeyi onarıp düzeltmeli, bir teselli, bir savunma ve ruhu tatmin aracı olmalıdır. Tazminatın sınırı, onun amacına, tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına ve adalete uygun olarak belirlenmelidir.

Diğer bir deyişle, takdir edilecek tazminat miktarı mevcut durumda elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalı, zenginleşme vasıtası olmamalıdır. 22.06.1966 tarihli 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde de takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel durum ve koşullar açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her somut olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri karar yerinde objektif bir biçimde göstermeli ve bu takdir hakkını 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 4. maddesine göre hukuka ve hakkaniyete uygun olarak kullanmalıdır.Somut olayda davacıların murisi, davaya konu kaza sonucu trenle peron arasına sıkışarak feci bir şekilde vefat etmiş, geriye anne sevgisi ve bakımına muhtaç küçük yaştaki çocukları ve eşi ile evlat ve kardeş acısını yaşamak zorunda kalan anne- babası ile kardeşlerini bırakmıştır.

Olayın meydana gelişi ve diğer etkenlerin tümü birlikte değerlendirilip, hakkaniyet ilkesi de dikkate alınıp, davacıların yaşadığı üzüntünün ağırlığı da gözetilerek manevi tazminat istemlerinin tamamının kabul edilmesi gerekirken, olay tarihi itibariyle taraflar arasındaki menfaat dengesine uygun düşmeyen miktarda manevi tazminatın takdiri doğru görülmemiş, davacılar yararına bozmayı gerektirmiştir.

3- Uyuşmazlık taşıma sözleşmesinden kaynaklandığından dava konusu alacağa avans oranında ticari faiz uygulanması gerekir ancak taleple bağlı bulunarak reeskont oranında faize hükmedilmesi gerektiği gibi faiz başlangıcının da olay tarihi olarak kabul edilmesi gerektiği halde yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.

4- Davalı- karşı davacı ... vekilinin temyiz itirazlarına gelince, somut olayda, davalı-karşı davacı vekilince, müvekkili idarenin dava konusu olay sonucu tren seferlerindeki gecikme nedeniyle uğradığı zararın tazmini talep edilmiş ancak, mahkemece bu konu hakkında olumlu veya olumsuz herhangi bir karar verilmemiş, kararın bu nedenle davalı- karşı davacı yararına bozulması gerekmiştir.

5- Bozma sebep ve şekline göre davacılar vekilinin vekalet ücretine yönelik temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.