Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2013/10767 K.2014/991

Taraflar arasında görülen davada Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 14.03.2013 tarih ve 2010/109-2013/100 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkiline nakliyat poliçesi ile sigortalı emtianın Almanya/Bursa arası davalı E. A.Ş. tarafından taşındığını, diğer davalıya ait antrepoya 18.03.2008 tarihinde teslim edildiğini, alıcı sigortalının 27.03.2008 tarihinde emtiayı hasarlı olarak teslim aldığını, zarardan davalıların sorumlu olduğunu, yapılan takibe haksız olarak itiraz edildiğini ileri sürerek, itirazın iptalini talep ve dava etmiştir.

Davalı E. Ulus. Nak. A.Ş. vekili, emtianın 18.03.2008 tarihinde antrepoya hasarsız olarak teslim edildiğini, bu tarih itibariyle 1 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu, CMR'nin 23'ncü maddesine göre sınırlı sorumlu olduklarını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı Bursa G. A.Nak. Ltd. Şti. vekili, zamanaşımı süresinin dolduğunu, emtianın hatalı yükleme ve konteynır içinde sıkışması nedeniyle hasar gördüğünü, ambalajlamanın ürünün özelliğine uygun yapılmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir. Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, zamanaşımı def'inin yerinde olmadığı, elektronik test cihazının davalıların sorumluluğunda taşınması ve antrepoya konulması sırasında ezilerek hasar gördüğü gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 43.080,84 TL asıl alacak ve asıl alacaga takip tarihinden itibaren yıllık % 5 faizi ile birlikte itirazın iptaline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön olmamasına, davalı Bursa G. A. Nak. Ltd.'nin taşıyıcının ifa yardımcısı olduğunun ispatlanamamasına, bu nedenle sorumluluğunun ardiye sözleşmesinden kaynaklanmasına, ardiyecinin CMR 23'ncü maddeden kaynaklı sınırlı sorumluluktan yararlanamayacak bulunmasına ve davada zamanaşımı süresinin 818 Sayılı BK'nun 125. maddesine göre 10 yıl olmasına göre, davalı Bursa G. A. Nak. Ltd. Şti.'nin vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki 3. numaralı bent dışındaki sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Ancak; dava, nakliyat sigortasından kaynaklanan rücuan tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Oysa, davalı E. Ulus. Nak.

A.Ş. vekili emtiayı kendilerinin taşıdığını, 18.03.2008 tarihinde diğer davalı antrepocunun emtiayı ihtirazi kayıt öne sürmeksizin teslim aldığını, antrepocuyu kendilerinin belirlemediğini, icra takibinin 27.03.2009 tarihinde yapıldığını, CMR 32. maddeye göre zamanaşımı süresinin teslimden itibaren 1 yıl olduğunu savunmuştur.

Nitekim, dosyada mevcut 18.03.2008 tarihli teslim tesellüm tutanağı ve CMR belgesi üzerindeki antrepocu yazısında emtianın 18.03.2008 tarihinde davalı Bursa G. A. Nak. Ltd. Şti. tarafından ihtirazi kayıt konulmadan teslim alındığı, antrepoya ilişkin faturanın alıcı firma olan davacı sigortalısına kesildiği, antrepo müdürü H. Y. tarafından 18.03.2008 tarihinde tutulan tutanakta davalı taşıyıcının imzası bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda antrepocunun taşıyıcının ifa yardımcısı olduğu ve hasarın taşıma sırasında meydana geldiğinin ispatlanamadığı, bu nedenle de emtianın 18.03.2008 tarihinde teslimi ile CMR 32'nci maddede belirtilen 1 yıllık zamanaşımı süresinin başlayacağının kabulü gerekir.

Bu itibarla, mahkemece davalı taşıyıcı firmanın emtiayı 18.03.2008 tarihinde diğer davalı antrepocuya teslim ettiği, CMR 32'nci maddesi uyarınca zamanaşımının teslim tarihinden itibaren başlayacağı, icra takip tarihi olan 27.03.2009 tarihi itibariyle davalı E. Ulus. Nak. A.Ş. yönünden zamanaşımı süresinin dolduğu kabul edilerek, neticesine göre bir karar vermek gerekirken yanılgılı değerlendirmelerle yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın mümeyyiz davalı E. A.Ş. yararına bu nedenle bozulması gerekmiştir.

3- Öte yandan, CMR Konvansiyonu’nun 27/1'nci maddesi uyarınca yıllık % 5 oran üzerinden temerrüt faizine hükmedilebilmesi için mahkemece yabancı para üzerinden hüküm kurulmuş olması gerekli olup, somut uyuşmazlıkta ise davacı taraf (TL) üzerinden talepte bulunmuş ve mahkemece (TL) üzerinden karar verildiğine göre, faizin avans oranı üzerinden belirlenmesi gerekirken yanılgılı değerlendirmelerle, yazılı şekilde hüküm tesisi de doğru olmamış kararın davacı yararına bozulması gerekmiştir.