Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2013/10963 K.2013/17447

Taraflar arasında görülen davada İmamoğlu Sulh Hukuk Mahkemesi’nce verilen 14/06/2011 tarih ve 2008/206-2011/197 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, davalının...Köyü Kalkınma Koop. Başkanı olduğunu, yem alımı nedeniyle kendilerine 28.07.2004 tarihli çeki keşide ettiğini, kooperatif adına çek keşide ederken başkan ve iki üyenin imzası gerektiğini bildiği halde tek başına çeki düzenlediğini, yaptıkları takibin sonuçsuz kaldığını, haksız iktisaptan dolayı dava açma hakları bulunduğunu ileri sürerek, 5.000 TL'nin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacı ile aralarında temel borç ilişkisi bulunduğunu, TTK'nın 644. maddesine göre dava açılamayacağını, açılsa bile zamanaşımı süresinin dolduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, davacı ...'ın vekaletnamede isminin bulunmaması nedeniyle aktif dava ehliyetinin olmadığı, davacı ...'ın davalıdan 5.000 TL alacağı bulunduğu gerekçesiyle, davacı ... yönünden davanın kabulüne, 5.000 TL'nin davalıdan tahsiline, diğer davacı yönünden aktif husumetten davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1- Mahkemece davacı ... yönünden, vekaletnamede isminin yeralmadığı, aktif dava ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine, diğer davacı ... yönünden ise davanın kabulüne karar verilmiştir. Oysa, 14.10.2008 tarihli celsede ibraz edilen vekaletname uyarınca Av. ...'nin davacılar ... ve ... vekili olarak dava ve duruşmalara kabulüne karar verilmekle ve Dairemizin geri çevirmesi sonrası davacı ...'a ait 26.09.1997 tarihli vekaletname de ibraz edilmiş olmakla, artık davacı ... yönünden aktif dava ehliyetinin bulunmadığından söz etmek mümkün değildir.

Öte yandan, dava tarihinde yürürlükte olan 1086 Sayılı HUMK'nın 67. ve temyiz incelemesi sırasında yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nın 77. maddesinde vekaletnamenin ibraz edilmemesi durumunda avukata vekaletname sunmak üzere süre verileceği düzenlenmiş olup, mahkemece bu hususa dahi riayet edilmeden davacı ... yönünden aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, mümeyyiz davacı ... yararına hükmün bozulması gerekmiştir.

2- Dava dilekçesinde açıkça davalının...Köyü Kalkınma Kooperatifi'ni tek başına temsile yetkili olmadığı halde Kooperatif adına tek başına çek keşide ettiği, bu nedenle keşideci Kooperatif'e yönelik icra takibinin iptal edildiği ve sonuç alınamadığı ileri sürülerek işbu dava açılmıştır. Mahkemece dava, Mülga TTK. 644'ncü maddesine dayalı sebepsiz zenginleşme davası olarak değerlendirilmiş ve davacı ...'ın davasının kabulüne karar verilmiştir.

Oysa 04.06.1958 tarih ve 1958/16-5 Sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nda da kabul edildiği gibi, taraflarca ileri sürülen iddia ve maddi olayların hukuki tasvifini yapmak mahkemeye ait olup hakim, olaya uygun yasa ve yasa maddelerini re'sen gözetmek, bulmak ve uygulamak zorundadır.

İddianın sürülüş şekline, davalının dava konusu çekin keşidecisinin Kooperatif olduğunu savunmasına göre, çeki dava dışı Kooperatif tüzel kişiliği adına imzalayan davalının sebepsiz zenginleştiğinden söz edilemeyeceğinden Mülga TTK. 644. maddesinin işbu davada uygulanması mümkün değildir. TTK'nun 590. maddesine göre, temsile yetkili olmadığı halde bir şahsın temsilcisi sıfatıyla bir poliçeye imzasını koyan kimse, o poliçeden dolayı bizzat mesul olur.

Mahkemece tarafların iddia ve savunmaları, delilleri davalının zamanaşımı savunması, davacı ciranta ...'ın aktif dava ehliyeti bulunup bulunmadığı TTK. 590. madde kapsamında değerlendirilerek, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde, ...'ın davasının TTK. 644. maddesine göre kabulüne karar verilmesi doğru olmamış kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir.

3- (2) nolu bentte yazılı bozma sebep ve şekline göre, davacı ... vekilinin yargılama giderine ilişkin temyiz itirazının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.