Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2013/11318 K.2014/1101

Taraflar arasında görülen davada verilen 19.01.2012 tarih ve 2004/584-2012/13 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili,dava konusu alacağın sebebini teşkil eden isimli ekolojik geminin, denizlerin gemilerden kirletilmesinin önlenmesine dair uluslararası sözleşme hükümlerini yerine getirmek amacıyla, gemiyi kiralayan isimli şirket ile yapılan ön anlaşma uyarınca yedekte çekilerek getirildiğini, tersanede bakıma alındığını, bu sırada 27.08.1998 tarihinde müvekkili ile arasında eşit kar zarar ortaklığına dayalı genel ortaklık anlaşmasının yapıldığını, bu anlaşma ile müvekkilince gemiye yapılan toplam 351.000masrafın geminin maliki olan tarafından da kabul edildiğini, bilahare geminin çalışmaya başladığını,

ancak geminin çalışmasından umduğu karlılığı bulamayan in gemiyi 01.01.2002 tarihinde müvekkiline kiraladığını ve bu şekilde genel ortaklık sözleşmesinin de tarafların iradesi ile sona erdiğini, bunun üzerine tarafların geminin etirildiği güne ve mutabakat protokolünün imzalandığı tarihe kadar geçen süre içerisindeki masrafların ödenmesini protokole bağlamak üzere bir araya geldiklerini ve 24.08.2002 tarihinde müvekkili ilea arasında mutabakat protokolü imzalandığını, bu tarih itibariyle müvekkilince yapılan masrafların tamamının 657.085 USD olduğunun kabul edildiğini,

müvekkilince geminin çalıştırılması için teknik malzeme ve elamanlar alındığını, geminin çalışmaya başlayacağı sırada gemi maliki lacaklı olan 17.03.2003 de seferden men kararı uygulatarak gemiyi bağlattığını, müvekkilinin bunun üzerine gemiyi kira dışı konuma aldığını ve bunu bildirdiğini gemiyi hacizden kurtarmak için devlet şirketi olan 13.03.2003 tarihinde devir ettiğini, 20.03.2003 tarihinde müvekkili ile yeni malik çıplak gemi kiralama sözleşmesi yapıldığını, sözleşme tarihine kadar müvekkilinin yaptığı toplam 731.629 USD tutarında masrafın bu şirket tarafından kabul edildiğini,

bu sırada davalı şirket ile müvekkili arasında 23.07.2003 tarihli ön protokol ve sözleşme imzalandığını, konusunun

.../... -2-

müvekkiline olan borçlarının davalı tarafından da kabul edildiği ve 36 ayda ödeneceğinin kararlaştırıldığını, ancak bu güne kadar davalının yaptığı ödeme bulunmadığını, davalının müvekkilinin alacağını kabul etmesinden sonra bu kez lan toplam 1.700.000 USD'lik alacağını 06.08.2003 tarihinde 500.000 USD karşılığında temlik aldığını, bunun 100.000 USD'lik kısmının davalı yanca Tempo Denizcilike ödendiğini kalan kısım için davalı şirketin keşidecisi olduğu ve müvekkilinin cirosunun bulunduğu 400.000 USD'lik çeklerin verildiğini, bu kez 10.09.2003 tarihinde müvekkilinin sözleşmesini imzalayarak geminin işletme hakkını aldığını,

bu sözleşmede de müvekkilinin alacaklı olduğu, 731.629 USD'nin ödeneceğinin kabul edildiğini, bu miktarda müvekkiline nama yazılı çek verildiğini, çekin ciro edilmeden kasıtlı olarak davalı keşideci yetkilileri tarafından ciro edilmek suretiyle teminat vasfı kazandırıldığı gibi bu hususun 23.07.2003 tarihli ön anlaşmaya da yazıldığını, bu çek ile davalının müvekkiline olan borcunu inkar ettiğini, müvekklinin zleşmesi ile işletmeye ilişkin işlemlere başladığı esnada gemiyi müvekkiline kiralayan'nden alacaklı olduğunu iddia eden alacak davası açmak suretiyle gemi üzerine kanuni rehin hakkı tesis ettiğini,

ilam icraya konularak geminin satış işlemlerinin hızlandırıldığını ve geminin icra dosyası ile satıldığını, müvekkilinin 21.10.2004 tarihli ihtarname ilezleşmesini feshettiğini davalıya bildirdiğini, iş bu ihtarnameye müvekkil şirketinin gemiyi teslim alınmasının hukuken ve fiilen mümkün olmadığı,

zira geminin icra marifetiyle satıldığı ve ayrıca müvekkili şirketin gerekgemesinden kaynaklanan ve gerekse taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan her türlü hak ve alacaklarını talep etme hakının mahfuz olduğunu belirtir ihtarname çektiklerini,

müvekkili şirket muhasebe servisi tarafından 19.10.2004 tarihinde davalı şirkete fakslanan alacak meblağını gösterir belgeye karşı cevaben davalı şirket tarafından taraflar arasında mevcut olan bütün hukuki ilişkileri ve müvekkil şirketi ticari defter ve kayıtlarında sabit olan hak ve alacakları inkar yoluna gittiklerini ayrıca 23.07.2003 tarihli protokol ile ve gerekse 10.09.2003 tarihsözleşmesinin mali yükümlülükler kısmında kabul etmiş olduğu borcu ve bu borca karşılık vermiş olduğu toplam 731.629 USD'lik çeki hiçe sayarcasına söz konusu borcu inkar ettiklerini ileri sürerek,

fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile 731.629 USD’nin dava tarihinden itibaren işleyecek döviz tevdiat hesabına uygulanacak faiz ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre müvekkilinin davacıya tekeffül ettiği borcun ancak ve ancak dava konusu edilen geminin mülkiyetinin müvekkili şirkete devri ile tahakkuk edebileceğini, geminin mülkiyetinin devri yapılamadığının davacı tarafça ikrar edildiğini, müvekkilinin taahhüdünün geminin mülkiyetinin intikaline karşılık olduğunu, gemi devir bedeli olarak ödenecek miktarın gemi malikine değil de gemi malikinin borçlu olduğu İzaydaş'a ödeneceğinin taahhüt edildiğini, taraflar arasında sözleşmenin çift taraflı borç doğuran ve şarta bağlı bir sözleşme olduğunu, geminin mülkiyeti müvekkiline devredilmediğinden gemi devir bedeli talep edilemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasındaki sözleşme uyarınca davacının gemi yönetiminin davalıya devrini ve bu şekilde davalının vasıtasız zilyetliğini sağlayamadığı, her ne kadar davacı tarafından davalının

.../...

-3-

sözleşmeye göre davacının gemiye yaptığı tüm masrafları tamamen ve ihtirazı kayıt ileri sürmeden kabullendiği iddiasında bulunulmakta ise de, sözleşmenin ek (d) bölümünde 3/a maddesinde yapılan düzenleme nazara alındığında ve ayrıca sözleşmenin iki tarafa borç yükleyen sözleşme niteliğinde bulunması ve ifa imkansızlığı nedeniyle edimini yerine getiremeyen davacının, karşı tarafın edimini yerine getirmesini talep edemeyeceği, bu sözleşme dışında, davalının davacı şirketin gemi maliklerinden olan alacağını hiç bir şart ve koşula bağlı olmaksızın ödemeyi yükümlendiğine dair bir sözleşme ya da taahhüt bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.