Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2013/11889 K.2014/15918

Taraflar arasında görülen davada İzmir(Kapatılan) 6. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 11/04/2013 tarih ve 2012/198-2013/126 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 10.10.2014 günü hazır bulunan davacı vekili Av. E. U. ile davalı vekili Av. M.Ç.dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirkete nakliyat sigorta poliçesiyle sigortalı P. Tekstil Paz. San. Tic. Ltd. Şti.'ye ait emtianın 21062 nolu fatura ile C. R. M. International T.C. isimli firmaya sevk edilmek üzere yüklendiğini, emtianın tahliyesinin bir kısmının taşıma sırasında hasarlandığının tespit edildiğini, yapılan tespitte 14.794,80 kg tutarındaki emtianın hasar gördüğünü, meydana gelen zararın 47.919,36 USD olduğunu, hasar tutarının 12.07.2010 tarihinde davacı müvekkil tarafından sigortalı P.Tekstil Paz. San. Tic. Ltd. Şti.'ye ödendiğini, hasar bedeli ödemekle mukavele şartlarına ve TTK m. 1301, BK m. 162 vd. göre sigortalısının yerine halef olduğunu ve dava haklarının müvekkiline geçtiğini ileri sürerek 47.919,36 USD’nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının davacı olma sıfatına sahip olmadığını davacının sigortalısı ile dava dışı malın alıcısı arasında satışın hangi teslim şekline göre yapıldığının dosya içerisinden anlaşılamadığını, gerek FOB gerekse CIF satışlardan hasarın geminin küpeştesini aştığı andan itibaren malın ziya ve hasarına alıcının katlanacağından kural olarak “kimin olacaksa onun menfaatine göre” sigorta yaptırılmasının gerektiğini, böylece yükün hasarın gerçekleştiği anda kime aitse sigorta tazminatının da ona ödeneceğinin düzenlendiğini, satıcının malın gemiye yüklenmesinden itibaren her hangi bir zarar riski bulunmadığını,

kural olarak yükü kendi lehine sigorta ettirmekte bir çıkarının olmadığını, menfaatin yokluğu nedeniyle sigorta sözleşmesinin hükümsüz olması gerektiğini belirterek; davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, sigortalı satıcı P.Tekstil Paz. San. Tic. Ltd. Şti’ne yazılan müzekkere ile 30.12.2009 tarihinde 70.684 USD’nin hangi faturaya istinaden yapıldığının sorulmasıyla. P. Tekstil Paz. San. Tic. Ltd. Şti 15.02.2013 tarihli cevabi yazısında. 11.12.2009 tarihli 21062 nolu fatura karşılığı ödeme yapıldığı, bu bedelin daha sonra alıcı firma olan C. R. M. I. T.

C. isimli firmaya 21.11.2012 tarihinde iade edildiğine ilişkin protokol yapıldığını beyan ettiği, yerleşik Yargıtay kararlarına göre, CIF/FOB satışlarda sigortalanan mallar üzerindeki hasar/yarar alıcıya geçse dahi, sigorta sözleşmesinin tarafı olan satıcının, satım bedelinin ödenmemesi sebebiyle mallar üzerinde menfaatinin bulunduğunun kabul edildiği,

somut olayda ise, dava tarihi itibariyle sigortalı satıcının satım sözleşmesinden kaynaklanan bedeli tahsil ettiğinin 15.02.2013 tarihli yazıyla ortaya çıktığı, bu sebeple davacı sigorta şirketinin dava tarihi itibariyle geçerli şekilde halef olduğu ya da temlik aldığı bir alacak hakkı bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

1- Mahkemece, dava tarihi itibariyle sigortalı satıcının satım sözleşmesinden kaynaklanan bedelini tahsil ettiği, bu sebeple davacı sigorta şirketinin dava tarihi itibariyle geçerli şekilde halef olduğu ya da temlik aldığı bir alacak hakkının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Sigortalı gönderen P.Tekstil Ltd. Şti. ile gönderilen C. R. M. İnter. Tra.

Corp arasında düzenlenen 21/11/2012 tarihli protokol ile 16/03/2010 ve 03/11/2009 tarihli kontratlar kapsamında satılan ve bedeli ödenen mallardan, kullanılamaz halde olduğu için alıcı tarafından teslim alınmayıp iade edilen ve sigortacı tarafından bedeli P.Tekstil Ltd. Şti'ne ödenen mallara ilişkin düzenleme yapılmıştır. Bu kapsamda malın sigortalı tarafından kendi temin ettiği konteynere yükleneceği, malların toplam bedelinin P.Tekstil Ltd.

Şti'nin borcundan mahsup edileceği, protokol şartlarının gerçekleşmesi ile alıcı tarafından açılmış takip ve davalardan feragat edileceği kararlaştırılmıştır. Ancak, mahkemece protokol içeriğinde yer alan, gönderen sigortalı tarafından gönderilene zayi olan mallar karşılığı olarak yeni ürün gönderileceğinin kararlaştırıldığı göz önüne alınmamıştır.

Bu durumda, mahkemece değinilen protokol üzerinde durularak sonuca gidilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bozulması gerekmiştir.

2- Bozma sebep ve şekline göre, davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine bu aşamada gerek görülmemiştir.