Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2013/11986 K.2014/4760

Taraflar arasında görülen davada Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 11/02/2013 tarih ve 2012/69-2013/49 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, keşidecisi davalı olan 28.07.2011 tarih ve 20.000 TL bedelli hamile yazılı çekin dava dışı.. Tekstil Sanayi ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından kredi borcunun teminatı olarak müvekkiline verildiğini, çekin kredi borçlusu ve davalının müvekkilini oyalaması sebebiyle süresinde ibraz edilemediğini, icra takibine konulamadığını, zamanaşımına uğradığını, çekin ödenmediğinden davalının çek bedeli kadar zenginleştiğini ileri sürerek TTK'nın 644'üncü maddesi uyarınca 20.000 TL'nin keşide tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, dava konusu edilen çekin teminat çeki olduğunu, keşide tarihi olan 28.07.2011 tarihi itibariyle kredi borçlusunun davacı bankaya krediden doğan bir borcu bulunmadığından keşide tarihinde tahsilatının yapılamadığını, çekin keşide tarihi geçtikten sonraki bir dönemde kredi borcunun teminat altına almayacağını, kredi borcunun keşide tarihinden sonra doğduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davanın TTK'nın 644'üncü maddesine dayalı alacak istemine ilişkin olduğu, davacı tarafın dava konusu çeki 3. kişiye verilen kredinin teminatı olarak aldığı, çek keşide tarihi olan 28/7/2011 tarihi itibariyle davacı bankanın dava dışı kredi borçlusundan 20.000 TL'nin çok üzerinde alacaklı olduğu, yine dava tarihi olan 07/02/2012 tarihi itibariyle nakit kredilerden dolayı 19.932,47 TL alacaklı olduğu, gayrinakti kredilerden dolayı alacağını delillendiren belge sunmadığı,

bu nedenle dava tarihi itibariyle davacının 19.932,47 TL sebepsiz zenginleştiği miktarı talep hakkı bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 19.832,47 TL'nin çekin keşide tarihinin 28/07/2011 oluşu dikkate alındığında ibraz tarihinin son günü olan 08/08/2011 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir. Dava, davalı keşidecinin zamanaşımına uğrayan çek nedeniyle sebepsiz zenginleştiği iddiasıyla TTK’nın 644. maddesine dayalı alacak istemine ilişkindir. Dava konusu çek, dava dışı şirketin davacı Banka'dan kullandığı kredinin teminatını oluşturmak amacıyla ciro yolu ile davacı Banka'ya geçmiş olup, esasen bu husus taraflar arasında uyuşmazlık konusu olmadığı gibi mahkemece de çekin teminat amacıyla bankaya ciro edildiği kabul edilmiştir.

Poliçeye ait olup, çek hakkında da uygulanması mümkün hükümleri düzenleyen TTK’nun 730. maddesinde rehin cirosu ile ilgili aynı yasanın 601. maddesine yapılmış bir atıf bulunmamaktadır. Bu durumda çekte rehin cirosu caiz olmayıp, rehin veya bu sonucu elde etmeye yönelik teminat amacıyla çekin ciro edilmesi halinde çeki devralan kişi çeke dayalı hakları kullanamaz.

Somut olayda, davacı Banka davaya konu çeki teminat amacıyla almış olup, açıklanan yasa maddesi uyarınca çekin rehin amacıyla cirosu geçerli olmadığından davacı yetkili hamili olarak kabul edilemez.Yetkili hamil olmayan kişinin TTK’nun 644. maddesinden doğan hakları ileri sürmesi mümkün olmadığından mahkemece davanın bu nedenle reddine karar vermek gerekirken yazılı şekilde kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmayıp, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.