Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2013/14172 K.2014/4224

Taraflar arasında görülen davada İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret ( Kadıköy 1. Asliye Ticaret) Mahkemesi’nce verilen 24.03.2011 gün ve 2010/537-2011/185 sayılı kararı onayan Daire’nin 05.07.2013 gün ve 2011/12845-2013/14327 sayılı kararı aleyhinde davacı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirketin 18.06.2009 tarihinde kiracı L...

Enerji FZE ile yapmış olduğu sözleşme kapsamında, M/V OMSKIY 99 gemisine Gemlik Roda Limanı'nda yüklenen yükün Türkmenbaşı Limanı'nda tahliyesine müteakip kara yolu ile taşınmasına ilişkin karma bir sözleşme yapıldığını, sözleşme konusu emtianın kara yolu ile taşınması esnasında aracın kasasından düşerek hasarlandığını ve bu kapsamda müvekkili şirkete karşı toplam 243.229,70 TL bedelli bir dava ikame edildiğini, sözleşme uyarınca yükün nakliyesinden müvekkili şirketin sorumlu olduğunu, bu sorumluluğun müvekkili şirket tarafından davalı şirket ile yapılan alt taşıma sözleşmesi uyarınca alt taşıyan olarak belirlenen davalıya tevdi edildiğini,

alt taşımayı yapan davalı şirketin hasarın meydana gelmiş olmasından tam olarak sorumlu olduğunu ve bu sorumluluğundan ötürü müvekkili şirketin zararlarını karşılamak ile yükümlü olduğunu belirterek müvekkilinin taşıtana ödemekle yükümlü olacağı 243.229,07 TL'nin yasal faizi ile birlikte davalı taraftan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili davanın reddini istemiştir. Mahkemece, davacıya karşı açılan davanın derdest olup sonuçlanmadığı, rücu hakkının alacaklıya ödemede bulunduğu anda başlayacağı, davacı kendi üzerine düşecek tazmin borcunu fiilen ödemedikçe rücu hakkının doğmayacağı ve dava şartının oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Karar davacı vekilince temyiz edilmiş, Dairemizce onanmıştır. Bu kez davacı vekili karar düzeltme talebinde bulunmuştur.

Yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere davacının üst, davalının alt taşıyıcı olduğu, eşyanın Türkmenbaşı Limanı'ndan, Türkmenistan'ın Avaza Bölgesi'ne taşınması sırasında taşımayı gerçekleştiren aracın kaza yapması sonucu hasara uğradığı ve mal sahibine ödemede bulunan dava dışı sigorta şirketinin Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2009/74 E. sayılı dava dosyası üzerinden üst taşıyıcı olan davacı aleyhine dava açıldığı taraflar arasında çekişmesiz olup, uyuşmazlık esas itibariyle bu aşamada üst taşıyıcı olan davacının alt taşıyıcı davalıya dava açıp açmayacağı noktasında toplanmaktadır.

Bu noktada ise taşımanın ne tür bir taşıma olduğunun açıklığa kavuşturulması gerekir. Zira taşımanın CMR (Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyat için Sözleşme) hükümlerine tabi bir taşıma olması halinde üst taşıyıcının ödemede bulunmadan alt taşıyıcıya dava açması mümkün olmadığı halde (CMR 34) uyuşmazlığa 6762 sayılı Yasa'nın 787/2'nci maddesinin uygulanması halinde kendisine dava açılan üst taşıyıcı ödeme yapmadan alt taşıyıcıya dava açabilecektir.

Somut uyuşmazlıkta mallar Gemlik Limanı'nda herhangi bir kara taşıma aracına yüklenmeden doğrudan doğruya gemiye yüklenmiş ve gemi ile malların Gemlik Roda Limanı'ndan, Türkmenbaşı Limanı'na getirilmesi aşamasında herhangi bir hasar meydana gelmemiş, hasar Türkmenistan sınırları içerisinde davalı tarafından gerçekleştirilen kara taşıması sırasında oluşmuştur. Bu halde uyuşmazlığa CMR hükümlerinin uygulanması mümkün bulunmamaktadır.

Bu durumda kendisine karşı dava açılan davacının 6762 sayılı Yasa'nın 787/2'nci maddesi uyarınca işbu davayı açması mümkün bulunduğundan davacı vekilinin karar düzeltme itirazlarının kabulüyle yerel mahkeme kararını onayan Dairemizin 2011/12845 E., 2013/14327 K. ve 05.07.2013 tarihli ilamının ortadan kaldırılarak yerel mahkeme kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.