Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2013/14880 K.2014/16361

Taraflar arasında görülen davada Gaziantep Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 28.03.2013 tarih ve 2009/414-2013/729 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 21.10.2014 günü tebligata rağmen gelen olmadığı yoklama ile anlaşıldı, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili tarafından yurt dışına taşınması için davalıya teslim edilen tekstil ürünlerinin davalı tarafından vesaik mukabili olarak taşınmasına rağmen ödeme şartı gerçekleşmeden ürününün tamamının yurt dışındaki alıcıya teslim edildiğini, müvekkilinin bu nedenle uğradığı zararın söz konusu taşımanın tabi olduğu CMR Konvansiyonu'nun 21. maddesi uyarınca davalı tarafından tazmininin gerektiğini, bu amaçla davalı aleyhine başlatılan icra takibinin davalının haksız itirazı sonucu durduğunu ileri sürerek, davalının itirazının iptaline, takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, ödemenin vesaik mukabili yapılacağına dair taşıma anlaşması olmadığı gibi bu konuda müvekkili şirkete verilen bir talimat da bulunmadığını, davacının iddialarının gerçek dışı olduğunu savunarak, davanın reddine ve % 40'tan az olmamak üzere kötü niyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının, dava dışı yabancı firmaya davalı taşıyıcı aracılığıyla gönderdiği emtianın, ihracat bedelini alamadığını ispatlayacak nitelikte belge ve delili dosyaya sunamadığı, ticari defter ve belgelerini sunmaları konusunda defalarca kez süre ve kesin süreler verildiği halde sunmadığı, defterlerin bulunduğu yerde inceleme yapılması için talimat yazılmışsa da bu mahkemece atanan bilirkişiye de aynı şekilde defterlerin sunulmadığı ve bu nedenle incelenemediği,

ayrıca 3 ayrı celsede davacının davayı mazeretsiz olarak takipsiz bıraktığı, iddialarını haklı gösterecek nitelikte belge ve delili dosyaya sunamadığı, buna mukabil davalı taşıyıcı firmanın faturaya konu 54.543,20 Euro bedelli 199 koli tekstil ürününün dava dışı İtalyan firmasına teslim ettiğinin dosya kapsamından anlaşıldığı, bu doğrultuda davalının edimini yerine getirdiği, davacının ödeme şartı ile emtianın teslim edilmesi gerektiğine dair belge sunamadığı, davacının iddialarını ispat edemediği, ancak takibin kötü niyetli olarak yapıldığı da ispat edilemediğinden %40 icra inkar tazminatı talebinin de reddi gerektiği sonucuna varılarak,

davanın ve tarafların %40 tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir. 1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin ise aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, davalı taşıyıcı tarafından vesaik mukabili yurt dışındaki alıcıya teslim edilmesi gereken malların bu husus yerine getirilmeden teslim edilmiş olması nedeniyle davacının alıcıdan tahsil edemediği mal bedelinin davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

Malların bedelinin ödendiğini gösteren vesaik mukabili malın teslim edilmesinin veya taşınan emtianın teslimi anında bedelinin ödenmesinin kararlaştırıldığı taşımalarda, taşıyıcı bu hususlara uymadan malı teslim etmesi halinde davacının bu nedenle uğradığı zararı CMR'nin 21. maddesi uyarınca tazminle yükümlüdür. Bu durumda gönderen taraf, malların teslim edilmiş olmasına rağmen alıcıdan mal bedelini tahsil edemediğini ispatla yükümlüdür.

Somut olayda, davaya konu taşımaya ilişkin CMR senedi ve fatura incelendiğinde, malların teslimi sırasında bedelinin ödenmesi veya ödendiğini gösteren evraklar görülerek malın teslim edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Davacı malın bedelini halen tahsil edemediğini ileri sürmüş, davalı ise davacının malların bedelini tahsil ettiğini savunarak, bu konuda davacının ticari defter ve belgelerine dayanmıştır.

Mahkemece, davacıya ticari defter ve belgelerini sunması için süreler verildiği, defterler ve belgelerin bulunduğu yerdeki mahkemeye inceleme yaptırılması için talimat yazıldığı, talimat mahkemesi tarafından davacının istemi uyarınca bilirkişiye defter ve belgeleri bulunduğu yerde incelemesi için yetki de verilmiş olmasına rağmen davacı, defter ve belgelerini ibraz etmemiştir.

Mahkemece, bu nedenle davacının iddiasını ispat edemediği sonucuna varılarak davanın reddine karar verilmiş ise de davacı, davaya konu malların bedelinin tahsiline ilişkin olarak yabancı firmaya karşı İtalya'da dava açtığını belirterek, bu davaya ilişkin evrakları dosyaya sunmuştur.

Bu durumda mahkemece davacının iddiasını ispat amacıyla dosyaya sunduğu yabancı mahkemede açılan davaya ilişkin tüm bilgi, belge ve tutanaklar da incelenmek suretiyle yabancı mahkemede açılan dava hakkında bir değerlendirmede bulunularak, sonucuna göre davacının bu davadaki isteminin yerinde olup olmadığının tespiti gerekirken bu husus üzerinde durulmadan sadece defterlerin ibraz edilmemesi nedeniyle davacının iddiasını ispat edemediği sonucuna varılarak eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenlerle davacı yararına bozulması gerekmiştir.