Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2013/15150 K.2014/17638

Taraflar arasında görülen davada .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 16.04.2013 tarih ve 2012/38-2013/100 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 14.11.2014 günü hazır bulunan davacı vekili Av.... ile davalı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, 233 sayılı KHK ile kurulmuş olan Türkiye Denizcilik İşletmeleri A.Ş nin sermayesinin tamamının devlete ait bir kuruluş olduğunu, ... Sanayii A.Ş isimli şirketin tüm prosedürleri tamamlayarak ...

İşletmeleri A.Ş ile birleştiğini, davalının da bir kamu kuruluşu olduğunu, 03/03/200 tarih 2000/16 sayılı Özelleştirme Yüksek Kurulu Kararı ile hisse devri suretiyle tamamen özelleştirildiğini, özelleştirme sürecinin başlaması neticesinde tersanelerde inşa edilmekte olan ..... isimli gemilerin tamamlama sözleşmelerinin karşılıklı olarak imzalanan 16/11/1999 tarihli protokol ile feshedildiğini, protokol ile... gemilerinin ve bu gemilere ait malzemelerin davalı şirketin özelleştirilmiş olması nedeniyle gemileri tamamlayacak tersanelerin bulunması vb. nedenlerle davalı şirketçe geç de olsa geminin teslim alındığını,

gemilerin başka tersanelerde tamamlatıldığını, davalı şirketin protokölde alacaklarını bugüne kadar ödemediğini, alacağın ... isimli gemi inşaalarından doğduğunu ileri sürerek, 3.596,500 USD olarak belirlenen davacının alacağının 08/02/2001 tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek ve protokolde belirlenen yıllık %15 döviz faizi ile birlikte fiili ödeme günlü TCMB efektif satış kuru karşılığı TL olarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, 1986 yılında iki adet 75000 DWT'luk ve 1988 yılında 18000 DWT'luk olmak üzere toplam 4 adet geminin inşaası konusunda davacıya sipariş edildiğini, gemi inşa sürelerinin sözleşmede kararlaştırıldığı üzere 75 DWT'luk gemiler için 44 ay, 18000 DWT'luk gemiler için 36 olarak belirlendiğini, gemi siparişlerinin verildiği tarihten 16/11/1999 tarihine kadar geçen 156 aylık sürede anahtar teslim fiyatlarının üzerinde 84.949,330 ABD doları ödeme yapılmış olmasına rağmen hiçbir geminin öngörülen sürede tamamlanmadığını, 16/11/1999 tarihli protokolün amacının kabuk haldeki ... isimli gemilerin ve malzemelerinin davacı tarafından teslim şekli ile süresinin düzenlenmesi,

buna karşılık davacı tarafın yükümlülüklerinin yerine getirilmesi muacceliyet şartına bağlı olarak müvekkil şirketin ödeme yükümlülüğünün tespiti olduğunu, ...1.

Ticaret Mahkemesi'nde ikame edilen davanın protokolde gösterilen taahhütlerin tamamen yerine getirilmediği gerekçesiyle reddedildiğini, anılan kararın Yargıtay 11. Hukuk Dairesi tarafından onandığını, kararın kendi lehlerine kesin delil teşkil ettiğini, Müktesep hak teşkil eden hususların artık bu davada tartışılamayacağını, 14/05/2000 tarihinde teslim edilmesi gereken gemiler ve bu tarihe kadar teslim edilmesi gereken malzemenin zamanında ve tam olarak teslim edilmediğini, yarım kalan gemilerin tamamlanması için davacı tarafından verilmesi gereken belgelerin verilmediğini,

gemilerdeki eksikliklerin tespit edilmesine engel olunduğunu savunarak muacceliyet gerçekleşmediğinden davanın reddine, muaccel olduğu sonucuna ulaşılırsa uğranılan tüm ticari kayıp ve zararların takas ve mahsup edilmesi gerektiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında yapılan ve tasfiye protokolü niteliğinde olan sözleşmede ödemenin bir kısım şartlara bağlandığı, gemilerin davalı tarafa tamamlanmamış vaziyette teslimlerinin 25/10/2000 tarihi itibariyle, inşaa resimleri, proje resimleri ve standartlarının tesliminin 06/08/2001 tarihi itibariyle tamamlandığı,

davalı tarafın davacı tarafça teslim olunması gerekirken teslim etmediği malzemeleri temin ederek gemilerin inşaasını tamamlandığı ve gemilerin sefere başlamış oldukları, ikinci ve üçüncü bilirkişi kurullarının paralel nitelikteki denetime elverişli raporlarına göre davacı tarafa teslim olunmayan malzeme bedelinin 2.010.076.00 USD olduğu, davacının hakediş tablosuna göre alacaklı olduğu 3.596.500.00 USD'den teslim etmediği ve eksik teslim ettiği malzeme bedeli olan 2.010.076.00 USD'nin düşülmesi suretiyle bakiye 1.586.424.00 USD alacağının muaccel olduğu,

Yargıtay bozma ilamına uyma doğrultusunda ikinci ve üçüncü bilirkişi kurullarınca aynı miktar olarak tayin olunan teslim olunmamış malzeme bedelinin hakediş tablosuna göre alacaklı olduğu miktardan indirilmesi gerektiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile 1.586,424,00 USD alacağın 08/02/2001 tarihinden itibaren yıllık %15 oranında akdi faiz uygulanmak suretiyle fiili ödeme tarihindeki Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası efektif satış kuru TL karşılığının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya dair istemin reddine karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.

2– Davalı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, bozma dışında kalan konularda davacı yararına usuli kazanılmış hak oluşmasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.

3– Mahkemece hüküm altına alınan miktara dava tarihinden önceki bir dönemden itibaren faiz uygulanmasına karar verilmiştir. Sözleşme edimlerinin davacı tarafça tam olarak yerine getirilmemesi ile alacağın muaccel hale gelmediği göz önüne alınmaksızın, alacağa dava tarihinden itibaren temerrüt faizi hükmetmek gerekirken, 08.02.2001 tarihinden itibaren faize hükmedilmesi doğru görülmeyip, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiş ise de, yapılan yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapmayı gerektirmediğinden HUMK'nın 438/7 maddesine göre kararın düzeltilerek onanması gerekmiştir.