Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2013/15515 K.2013/22067

Taraflar arasında görülen davada Şalpazarı (Kapatılan) Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 13.06.2012 tarih ve 2011/27-2012/33 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, Günebakış Gazetesi'nde yayımlanan reklamda davacının müşterek çocukları ...'ın fotoğrafının kullanıldığını, reklamda bulunan cümleler nedeniyle çocuğun çevrede ve arkadaşları arasında alay konusu edildiğini, fotoğrafın davacıların izni olmadan ticari amaçla kullanıldığını, çocuğun kişilik haklarına saldırıda bulunulduğunu, reklamın ve reklamda kullanılan cümlelerin çocuğun gelecek hayatını da etkileyeceğini, reklam sebebiyle davacılara herhangi bir ödeme yapılmadığını iddia ederek, davalılardan 20.000,00 TL manevi ve 5,00 TL maddi olmak üzere toplam 20.005,00 TL tazminatın müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Soyyiğit Gıda San. ve Tic. A.Ş. vekili, diğer davalı Mavi Yayıncılık San. ve Tic. Ltd. Şti. (Günebakış Gazetesi)'nin kendi şirketlerinin orjinal tasarımını yayımlamayıp bir defaya mahsus kendi hazırladıkları tasarımı yayımladığını, reklamdaki "tencereye de yakışır, Tavaya da" sloganının davacı tarafça çarpıtıldığını, sloganın "Aysan" markalı sıvı yağların tanıtım sloganı olduğunu, reklam tasarımını diğer davalı Mavi Yayıncılık San. ve Tic. Ltd.

Şti'nin yaptığını, bu nedenle resmin nasıl temin edildiğini bilmediklerini, kullanılan cümlelerin orta düzeyde bir okuyucuda yanlış öngürüye sebep olacak veya yaşantısını karartacak nitelikte olmadığını, yayımlanan reklam ve resim nedeniyle herhangi bir zararın oluşmadığını, dava konusu reklamın kişilik haklarına saldırı niteliği taşımadığını, her hangi bir maddi zararın oluşmadığını, manevi tazminatı gerektirebilecek bir durumun oluşmadığını, talep edilen tazminat miktarının da çok fahiş olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Davalı Mavi Yayıncılık San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili, ilgili ilanın ilan sahibince gazeteye verildiğini, gazetenin sorumluluğundan söz edilmesinin mümkün olmadığını, ilgili fotoğrafın internette kolayca ulaşılabilen bir durumda olduğunu, davacının özelindeki fotoğrafın korunmasında gerekli özeni göstermediğini, talep edilen manevi tazminat miktarının fahiş miktarda olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ..., gazetenin sadece imtiyaz sahibi olduğunu, davacının bir zararı söz konusu olsa dahi bu zararı reklam sahibinden ya da reklamcıdan talep edebileceğini, davanın tarafı olmadığını, kendisine husumet yöneltilemeyeceğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacının kişisel değer niteliğinde olan resmi kendisinden izinsiz olarak ticari amaçla yayınlandığı, bu nedenle davalıların müteselsilen sorumlu oldukları, eylemin davacının kişilik hakkına saldırı niteliğinde olduğu, davacının yaşı, ailesinin sosyo-ekonomik durumuna göre talep edilen manevi tazminatın miktarının fazla olduğu, maddi tazminat istemleri yönünden ise yoksun kalınan bir karın olmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 2.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihi olan 29/06/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, davacıların maddi tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir.

Kararı davacılar vekili temyiz etmiştir.

1- Davacıların talebi, reşit olmayan çocuklarının fotoğrafının izinsiz kullanılmasından kaynaklanan, basın yoluyla kişilik haklarına saldırı nedeniyle açılan maddi ve manevi tazminata hükmedilmesine yöneliktir.

Mahkemece davanın esasına girilerek karar verilmiş ise de, 24.03.2005 tarih ve 188 sayılı HSYK kararları gereğince, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'ndan kaynaklanan davalar bakımından Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi kurulmayan ve Adli Yargı Adalet Komisyonu’nun bulunduğu merkezde yer alan Asliye Hukuk Mahkemeleri’nde tek Asliye Hukuk Mahkemesi varsa o mahkeme, iki Asliye Hukuk Mahkemesi varsa 1 numaralı ve 2’den fazla asliye hukuk mahkemesi varsa 3 numaralı Asliye Hukuk Mahkemesi ihtisas mahkemesi sıfatıyla görevlidir.

İlgili mahkemelerin yargı çevreleri ise adli yargı adalet komisyonlarının merkez ve mülhakatları olan ilçeleri kapsayacak şekilde belirlenmiştir.

Davanın niteliği itibariyle Şalpazararı İlçesi Asliye Hukuk Mahkemesi davaya bakmaya görevli olmayıp, Adli Yargı Adalet Komisyonu’nun bulunduğu Trabzon Asliye Hukuk Mahkemesi’nde davanın görülmesi gerekmektedir. Görev hususu kamu düzeni ile ilgili olduğundan yargılamanın her aşamasında resen gözetilecek olmasına göre, mahkemenin görev yönünden dava dilekçesinin reddine karar vermesi gerekir iken işin esasına girilerek hüküm kurulmuş olması bozmayı gerektirmiştir. 2- Bozma neden ve şekline göre davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.