Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2013/15891 K.2014/16751

Taraflar arasında görülen davada.... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 22.04.2013 tarih ve 2012/215-2013/149 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 04.11.2014 günü hazır bulunan davacı şirket temsilcisi ..., davacı vekili Av. ..., davalılardan ... vekili Av. ... ile davalı... ... Müşteşarlığına İzafetle ...Gümrük Müdürlğü vekili Av..... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin CİF kaydıyla Hindistan'dan ithal ettiği çelik emtiasının İzmir Gümrüğü'ne geldiğini, 27.04.2011 tarihinde tescilinin yapıldığını, gerekli muayene ve diğer işlemler sonucu 11.05.2011 tarihinde anılan beyannamenin kapatıldığını, çıkış kontrol fişi düzenlendiğini, eşyanın bulunduğu ve diğer davalı ...'nin işleteni olduğu geçici depoya gidildiğinde yüklemenin yapılmadığını, ardiye ve terminal elleçleme ücretinin de yatırıldığını, geçici deponun davalı idare gözetim ve denetiminde davalı işleten tarafından işletildiğini, BK'nın 100. maddesi uyarınca işleten davalının ifa yardımcısı olduğunu,

davalı idareye yapılan başvuru sonucu işlemlerin tamamlandığının, çıkış izni verildiğinin ve ilgili yazının davalı işletene gönderildiğinin ve buraya başvuru yapılması gerektiğinin, gerekçesiz yükleme yapılmadığını, yükleme yapılması için, yardımcı şahsı konumundaki işletene emir vermesi bakımından tekrar davalı idareye başvurulduğunu, sonuç çıkmadığını ileri sürerek, eşyanın teslimine, olmadığı takdirde eşyanın bedeli 88.908.30 USD'nin faiziyle tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, müvekkilinin Gümrük Kanunu, Gümrük Yönetmeliği ve Liman İşletmeleri Tarifesi hükümlerine göre eşyayı sahibine teslim etmekle yükümlü olduğunu, davacının yıllardır gümrükten mal çektiğini, uyuşmazlık konusu emtiayla ilgili olarak konişmento üzerinde yer alan gemi adıyla diğer bilgilerin kayıtlarda tutmadığını, davacının gerekli düzeltmeyi yapmadığını, buna bağlı olarak henüz ücret tahakkuk ettirilmediğinden ücretleri ödemediğini, bu iddiaanın yerinde bulunmadığını, davacının anlamsız tutum içiresinde bulunduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı vekili, müvekkilinin üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirdiğini, müvekkiline husumet düşmeyeceğini, diğer davalının yardımcı şahıs konumunda olmadığını, müvekkiline karşı yükümlülüğünün eşyanın korunması ve muhafazası ile sınırlı olduğunu, diğer görev alanına giren hususlara karışılmadığını açıklayarak, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamına göre, dava dışı taşıyanın, İzmir Limanı’na getirdiği tüm malların bir özet beyan (manifesto) şeklinde gümrük idaresine bildirmek yükümlülüğü altında bulunduğu, aksi halde kaçakçılık fiilinden sorumlu olacağı, taşıyan ve acentesinin yükleme limanında tanzim edilen konşimentoyu ibraz eden yetkili hamile malı teslimle yükümlü bulunduğu,

bunun için konişmento ibrazı sonrası gerekli incelemeye yapması gerektiği, ithalatçıların konşimento asılları ile taşıyan acentesine başvurarak kendilerinin yetkili hamil olduklarını kanıtlamasıyla malları teslim alma talebinde bulunduklarında, taşıyanın bu tarihe kadar işlemiş her türlü masrafı hesaplayarak gönderilenin bu masrafları ödemesi ile liman işletmesine teslim talimatını vermesi gerektiği, gönderilenin konşimentoyu taşıyan acentesine ibraz ederek taşıyandan aldığı belge ile (teslim talimatnamesi-muvafakatnamesi) malları teslim alabileceği, konşimento yükü teslim almaya yetkili gönderileni tevsik fonksiyonuna sahip olduğu,

gemiden tahliye edilen ancak henüz gönderilene teslim edilmemiş mallar üzerinde tasarruf hakkının taşıyanda bulunduğu, gönderilenin bu konşimentoyu doğrudan liman idaresine ibraz ederek malın teslimini isteyemeyeceği, limanın buradaki hukuki durumunun taşıyanla arasındaki ifa yardımcısı olduğu, teslimin iki taraflı bir muamele olup taşıyanın varma limanında zilyetliği nakil sureti ile yükün vasıtalı veya vasıtasız zilyetliği gönderilene geçmesini sağladığı,

bu nedenle taşıyanın iradesi olmaksızın tek taraflı teslim yapılamayacağı, davacının TCDD Liman İşletmesi'ne ve gümrük idaresine karşı açmış olduğu davada haklı bir hukuki sebebe dayanmadığı, konşimentoyu ibraz etmeden konşimentoyu temsil eden malların kendisine teslimini isteyemeyeceği, bu nedenle tazminat talebinde bulunamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, davacının ithal ettiği emtianın konişmento tahtınta gemiyle taşınarak İzmir Limanı'na gelmiş olmasına, gümrük işlemlerinin tamamlanarak korumak ve muhafaza edilmek üzere davalı ...'nin işlettiği depoya teslim edilmiş bulunmasına, taşınan emtiayı tam ve sağlam şekilde davacıya teslimle yükümlü dava dışı taşıyanın ifa yardımcısı konumundaki davalının, gümrük idaresi dışında taşınanı temsil eden konşimento ve eklerini bağımsız şekilde kontrol etmesinin gerekmesine,

taşınan malın teslimi bakımından kendisine husumet yöneltilmesinin mümkün olmasına, ibraz edilen konişmentodan kaynaklanan def'ileri ve itirazları ileri sürmesinde bir yanlışlık bulunmamasına, dava dışı taşıyanın teslime yönelik muvafakatın varlığının ispat edilememesine göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.