Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2013/17592 K.2014/6700

Hasımsız olarak görülen davada Erzurum 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 18.07.2013 tarih ve 2013/531-2013/698 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, ticari alışveriş nedeniyle müvekkili şirketin lehtar, G.Dem.Çel. İnş. Malz. İnş. Taah. San. Ltd. Şti'nin de keşideci olduğu ve keşide yeri Erzurum olan 30 adet toplam 30.000 TL bedelli çek yaprağının kaybolduğunu ileri sürerek bu çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, çeklerin kaybolduğunun Ticaret Sicil Gazetesi'nde ilan edilmesi amacıyla gerekli ilan giderinin yatırılması için davacı vekiline HMK'nın 120/2 maddesi gereğince ihtarlı davetiye çıkarıldığı, buna rağmen tebliğden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde gider avansının yatırılmadığı gerekçesiyle davanın HMK'nın 115/2. maddesi gereğince usulden reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, kıymetli evrakın zayii iddiasına dayalı iptal istemine ilişkin olup, davacının bu talebi üzerine esasa kaydedilen davaya yönelik olarak düzenlenen tensip tutanağında, “masrafı davacı tarafça yatırılan gider avansından karşılanmak üzere çeklerin kaybolduğunun ilanı için müzekkere yazılmasına” karar verilmiş, bu tensip davacı vekiline tebliğ edilmiş ve tebliğ evrakının üzerine de “tensip tutanağının 2. maddesi gereği ilan ücretinin HMK'nın 120/2. maddesi uyarınca iki haftalık kesin süre içerisinde tamamlanması, aksi takdirde davanın reddine karar verileceği” ihtarı yazılmış, bu süre içerinde masrafın yatırılmadığı gerekçesiyle de davanın usulden reddine karar verilmiştir.

HMK'nın 120/2. maddesinde davacı tarafça yatırılan avansın yeterli olmadığının dava sırasında anlaşılması halinde, mahkemece bu eksikliğin tamamlanması için davacıya iki haftalık kesin süre verileceği düzenlenmiştir. Bu süre, HMK'nın 94/1. maddesine göre kanunun belirlediği süredir ve kesindir. HMK'nın 90/1. maddesi uyarınca da hakim kanunda belirlenen istisnai durumlar dışında kanundaki süreleri artıramaz veya eksiltemez.

Ancak, somut olayda olduğu gibi, kanunun öngördüğü bu kesin sürenin olaya uygulanabilir olması hakim tarafından belirlenecek, bu husus hakim tarafından karar altına alınacak ve karar davanın taraflarına bildirilecektir. O halde, mahkemece kanunda belirlenen bu kesin sürenin somut olaya uygulanacağı yönünde verilmiş bir ara karar bulunmamasına rağmen, davetiyenin üzerine yazılan şerhe göre verilen mehilin kesin olduğundan bahisle davanın usulden reddi doğru görülmemiş hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.