Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2013/17768 K.2014/604

Taraflar arasında görülen davada Ankara 4. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 03.12.2012 tarih ve 2008/343-2012/241 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalı şirket yetkilisinin öğretmen ve yazar olan müvekkili ile temasa geçerek şirketleri tarafından yayınlanarak satışa sunulacak eserlerin yazımında görev alması ve talep edilen düzeltmeleri yapması kaydı ile kitapların, soru bankalarının, yaprak testleri ve denemelerin satışlarından elde edilecek ciro üzerinden müvekkiline telif ücreti ödeneceği vaat edildiğini, Temmuz 2008 tarihinden 13.12.2008 tarihine kadar müvekkilinin bir kısmı dava dışı Murat Usta ile ortaklaşa olmak kaydı ile toplam 7 adet eserin yazımını ve düzeltmelerini yaparak davalı şirkete teslim ettiğini,

ancak kitapların basılarak satışa sunulduğu halde müvekkiline satış bedeli üzerinden herhangi bir pay ödemesi yapılmadığını, eserler üzerinde müvekkilinin isminin de bulunmadığını, müvekkilinin eser sahibi sıfatı ile mali ve manevi hakları ihlal edildiğini, ileri sürerek temin edilen kârın tespiti ve temin edilen kara karşılık 20.000 TL maddi, 10.000 TL manevi tazminatın haksız fiilin işlendiği tarihten itibaren en yüksek banka reeskont faizi ile tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, dava dilekçesinde eserlerin Murat Usta ile ortaklaşa yazıldığı belirtildiğinden davanın birlikte açılması gerektiğini, ayrıca dava dilekçesinden davacının eserlerin hangi kısmını yazdığı belirsiz olduğunu, müvekkilinin Özel Dosya Dershanesi'nin sahibi olduğunu, davaya konu eserlerin ortaöğretim için hazırlanmış Sosyal Bilgiler kitapları, tüm derslere ilişkin soru bankası kitabı ve İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük kitapları olduğunu, coğrafya, din bilgisi ve fen bilgisi gibi dersleri de ihtiva ettiğini, dolayısı ile eserlerin müvekkili şirket bünyesinde çalışan öğretmenlerin ortak emeği olduğunu,

bu eserlerin kısımlara ayrılmasının mümkün olmadığını, tüm öğretmenlerin elbirliği halinde eser sahibi olduğunu, davacı ile müvekkili şirket arasında davacının müdür yardımcısı ve tarih öğretmeni olarak dershanede çalışması konusunda iş sözleşmesi yapıldığını, ancak evrak eksikliği nedeni ile davacının resmi atamasının yapılamadığını, bu süreç içinde davacının dershanaye gelip giderek yayınlacak eserlere ilişkin öğretmenlerden bilgi ve belge aldığını, FSEK'nin 18/2 uayrınca eserlerin mali haklarının müvekkiline ait olduğunu, davacı işe başlamadan önce eserlerin yazımına başlandığını, birçoğunun bandrolleri alınıp baskıları bitirildiğini,

davacının kötüniyetli olduğunu, savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, dava eser yazımından doğan telif alacağının tahsili ve manevi tazminat istemine ilişkin olduğu, taraflar arasında imzalanan iş sözleşmesinde davacının müdür yardmcısı ve tarih öğretmeni olarak atandığı, görevleri arasında soru üretilmesi veya kitap yazımı faaliyetlerinin bulunmadığı, davalı işyerindeki fiili çalışması sırasında ürettiği kitap yazma ve soru üretme faaliyetlerinden doğan çalışmaların mali haklarının davacının kendisine ait olduğu,

tanıkların beyanlarında davacının kitap yazımında diğer öğretmenlerle birlikte çalıştığını belirterek davacının iddialarını doğruladıkları, davacının noterden tasdik ettirdiği ve tasdik ettirmediği el yazmalarını dosyaya sunduğu, tanık beyanları dikkate alındığında davacı tarafından sunulan el yazmalarının gerçek olduğu kanaate varıldığı, davacı hem deneme testindeki soruları hazırladığını hem de konu anlatımlı olarak kitap yazımına katkı sağladığını savunduğu,

davacının münhasıran hazırladığı ilim ve edebiyat eseri mahiyetindeki soruların başkalarınca hazırlanan diğer sorulardan ayrılması mümkün ise de kitap yazımını Murat Usta ile yaptığını ileri sürdüğünden kitaptaki hangi oranın davacıya ait olduğunun tespiti mümkün olmadığından davacının kitap yazımı nedeni ile mali hak talebi için Murat Usta ve diğer iştirakçilerle birlikte hareket etmesi gerektiği, konu anlatımlı kitap yönünden bu aşamada mali hak talep edemeyeceği, davacının yazdığı 309 adet soru için ise soru başına 5 TL olmak üzere 1.545 TL talep edebileceği, FSEK'nin 68. uyarınca telif tazminatı değil telif alacağı talep edilebileceği,

çünkü eserleri hazırlayıp davalıya bizzat verenin davacı olduğu, eserlerin 5 tanesinin kitap formatında, diğerlerinin ise yaprak testler formatında olduğu, kitap formatında hazırlananlar için eser sahibinin isminin yer alması gerektiği, kitap formatındaki eserlerde davacının isminin yer almadığı ve manevi hakkı ihlal edildiği, her bir eser yönünden 2.500 TL manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği, gerekçesi ile 10.000 TL manevi tazminatın ve 1.545 TL telif alacağının dava tarihinden işleyecek değişen oranlarda reeskont faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir. 1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Ancak, mahkemece bilirkişi raporunda belirtilen dava konusu kitapların %21'lik bölümünü oluşturan 64 sayfalık kısmın davacı tarafından dava dışı Murat Usta ile birlikte gerçekleştirildiğinden, bu bölümdeki eserin ayrılmaz bir bütün teşkil edip iştirak halinde eser sahipliği söz konusu olduğu ve davacının tek başına dava açamayacağı gerekçesi ile reddolunmuştur.

Oysa, davacı tarafça kendisi tarafından meydana getirilen eser bölümlerine ilişkin el yazısı çalışma örnekleri dosyaya sunulmuş, 2. bilirkişi heyetince bu el yazısı çalışmalarının söz konusu 64 sayfalık bölüm ve sorular bakımından davacının eser sahipliğini kanıtladığı görüşü belirtilmiştir.

Mahkemece de, diğer 309 adet el yazısı çalışmaları ile birlikte bu el yazısı çalışmalarına itibar edilerek dava konusu eserlerde yer alan 309 adet soru bakımından davacının eser sahipliği kabul edildiğine göre, 64 sayfalık kısmın davacının dava dışı Murat Usta ile birlikte yazdıkları bölümün dışında kaldığı iddiası dikkate alınmaksızın davanın bahis konusu 64 sayfalık metin bakımından yazılı gerekçe ile davanın reddi doğru görülmemiş, davacı vekilinin bu yöne ilişkin temyiz itirazının kabulü ile kararın bozulması gerekmiştir.