Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2013/18155 K.2014/6750

Taraflar arasında görülen davada Bursa 4. Sulh Hukuk Mahkemesi’nce verilen 06/12/2012 tarih ve 2012/215-2012/2701 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin yetkili hamil olduğu 30.01.2007 tarihli 6.000 TL bedelli çekin keşidecisinin davalı olduğunu, çek bedelinin karşılığı olmayınca ilamsız takip yoluna başvurulduğunu ve davalının itirazı üzerine takibin durduğunu, müvekkilinin bu çekin hamili olduğu ve davalı ile temel ve doğrudan bir ilişkisi bulunmadığını, çek bedeli ödenmediğinden keşideci olan davalının sebepsiz zenginleştiğini, çek zamanaşımına uğradığından TTK'nın 644. maddesi uyarınca alacak davası açma zarureti doğduğunu ileri sürerek,

6.000 TL çek bedelinin tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, alacağı temlik alan vekili, 05.05.2011 tarihli dilekçesi ile davanın hukuki sebebini ıslah ettiklerini, banka ile dava dışı Z. İş Mermer Ltd.

Şti. arasında kredi sözleşmesi imzalandığını, adı geçen şirketin davalının keşide ettiği çeki tahsil edildiğinde kullanmış olduğu kredinin borcuna mahsup edilmek üzere ciro ve teslim yolu ile temlik ettiğini, çek bedelinin ödenmediğini ve kredi borcunun devam ettiğini, ileri sürerek 6.000 TL nin tahsilini istemiştir.

Davalı vekili, çek zamanaşımına uğradığı gibi sebepsiz zenginleşmeye dayalı olarak açılan alacak davasının da 1 yıllık zamanaşımı süresi geçtikten sonra açıldığını, müvekkilinin davacıya borcu bulunmadığını, dilekçe ekinde sundukları ödeme ve ibra belgesi incelendiğinde dava konusu çek bedelinin müvekkili şirket tarafından çek lehtarı Z.İş Mermer Ltd. Şti'ye ödendiğini, müvekkili şirketin sebepsiz zenginleşmediğini, savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, zamanaşımına uğramış çekler yönünden kambiyo hukukundan kaynaklanan hakların kullanılması mümkün olmasa da davacı tarafın ıslah talebide gözönünde bulundurularak temel ilişkiye dayanıldığı, çekin yazılı delil başlangıcı kabul edilmesi gerekeceği, davalının temel ilişki nedeniyle borçlu olmadığını daha doğrusu çek beledilinin dava dışı Z. İş Mermer İnş. Taah. San. Tic. Ltd.

Şti'ye ödendiği iddiasında bulunduğu dikkate alındığında dava dışı şirket defterleri üzerinde inceleme yapılmasına karar verildiği, davalı şirket Z. İş Mermer İnş. Taah. San. Tic. Ltd.

Şti'ye ait defterleri ve ödeme belgelerini ibraz edemediği, anılan şirket adına yapılan tebligatlara rağmen de defter ibrazı sağlanamamış olduğu, ödediğini iddia eden ve ispat yükü kendisine geçen davalı şirketin ödeme iddiasını ispat edemediği, gerekçesi ile davanın kabulüne, 6.000,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, TTK'nın 644. maddesi uyarınca sebepsiz zenginleşme nedeni ile alacak istemine ilişkin olup yargılama sırasında davanın ıslah edildiği iddia edilmiştir. TTK'nın 644. maddesindeki talep zamanaşımına uğramış olup, bu konuda davalı yan cevap dilekçesi ile zamanaşımı def'inde bulunduğundan TTK'nın 644. maddesindeki talebin dinlenilmesi mümkün değildir. Yargılama sırasında davanın ıslahına dair verilen dilekçede davaya konu çekin emrine düzenlendiği dava dışı Z. İş Mermer Ltd.

Şti. ile davacı banka arasında kredi sözleşmesi bulunduğu ve davaya konu çekin bu borcun ödenmesi için davacıya ciro edildiği, davacı tarafça dava dışı Z. İş Mermer Ltd. Şti'nin kredi borcu devam ettiğinden davanın hukuki sebebinin ıslah edildiği belirtilmiştir.

Açıklanan bu ıslah sebebi karşısında çekin düzenleyicisi olan davalı şirketin sorumluluğuna yol açabilecek bir neden bulunmadığından dava dışı şirketin borcunun devam ettiği gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.