Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2013/18529 K.2014/6963

Taraflar arasında görülen davada Doğubayazıt Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 30/09/2013 tarih ve 2013/409-2013/366 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi bir kısım davalılar vekili ve davalı M. İ. tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı, 6102 sayılı Kanun'un 40. maddesi gereğince tacir sıfatına haiz olan şahısların ticari işletmesinin açıldığı günden itibaren 15 gün içinde ticari işletmesini seçtiği ticaret unvanını, işletme merkezinin bulunduğu yer Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne tescil ve ilan ettirilmesi gerektiğini, Vergi Dairesi kayıtlarında ...K.

Nace’sı ile kayıtlı ve aynı zamanda Kuyumcular derneğinde kayıtlı olan kuyumcuların Ticaret ve Sanayi Odalarına dolayısıyla Ticaret Siciline kayıt yapmaları gerektiğini, faaliyet durumları, iş hacimleri, vergi matrahları ve performansları göz önünde bulundurularak tespitleri yapılan davalıların ticaret siciline kayıt yapmaları hususunda kendilerine 24/07/2013 tarihinde tebligat yapıldığı halde odaya müracaat etmedikleri gibi herhangi bir itirazda da bulunmadıklarından TTK'nın 33. maddesi uyarınca kayıt ve tescil işlemlerinin re’sen yapılması talep ve dava olunmuştur.

Mahkemece, dilekçeler aşaması başlamadan dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda; davalılara davacı tarafından ticaret siciline kayıt yaptırmaları hususunda gerekli tebliğlerin yapılmış olduğu, davalıların yasal 30 günlük süre içerisinde odaya müracaat etmedikleri ve itirazda da bulunmadıkları gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, bir kısım davalılar vekili ve davalı M. İ.temyiz etmiştir.

1- Dava, 6102 sayılı TTK’nın 33. maddesine dayalı ticaret siciline tescil istemine ilişkindir. Her ne kadar TTK’nın 33/3. maddesinde mahkemenin dosya üzerinden inceleme yaparak karar vereceği düzenlenmiş ise de; evrak üzerinden inceleme yapma yetkisi, davalıların davadan haberdar edilmelerini ve kendilerine cevap ve savunma hakkı tanınarak karar verilmesi yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Bu itibarla, davalılara dava dilekçesinin tebliği ile usul hükümleri doğrultusunda cevap ve delillerini sunma hakkı tanınarak, bundan sonra gerektiğinde evrak üzerinde inceleme yapılarak veya duruşma açılarak yargılama yapılıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, bu usule uyulmayarak karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

2- Bozma sebep ve şekline göre mümeyyiz davalılar vekilinin ve davalı M.İ.’nın sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.